tadbirkorlik faoliyati subyektlarining majburiyatlari

DOC 66,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1350270950_14477.doc тадбиркорлик фаолияти субъектларининг мажбуриятлари tadbirkorlik faoliyati subyektlarining majburiyatlari tadbirkorlik faoliyati subyektlari o‘z faoliyatini amalga oshirish jarayonida ma’lum bir majburiyatlarga ega bo‘ladilar. tadbirkorlik faoliyati subyekglarining majburiyatlari -qonunlarda belgilangan ma’lum bir xatti-harakatlarni sodir etishga yoki bunday xatgi-harakatlarni sodir etishdan saklanishdan iborat. mazkur majburiyatlar ikki asos: biri qonunga, ikkinchisi esa shartnomaga muvofiq kelib chiqadi. tadbirkorning qonunga muvofiqmajburiyatlari umumiy va maxsus bo‘lishi mumkin. umumiy majburiyatlar, eng avvalo, o‘zbekiston respublikasi konstitutsiyasi bilan belgilanadi. jumladan, konstitutsiyaning 19-moddasida o‘zbekiston respublikasi fuqarosi va davlat bir-biriga nisbatan bo‘lgan huquklari. va burchlari bilan o‘zaro bog‘liqdir, deb belgilangan. shunga ko‘ra fuqaro o‘z tadbirkorlik faoliyatini olib borayotganda davlat bilan bog‘liq bir qator majburiyatlarga, masalan, qonunlarda belgilangan va boshqa qoidalarga rioya qilish, olgan daromadlaridan soliq to‘lab turishi shart. shu bilan birsa tadbirkor fuqarolar konstitutsiyaning 20-moddasida belgilanganidek, o‘z huquq va erkinliklarini amalga oshirishda boshqa shaxslarning, davlat va jamiyatning qonuniy manfaatlari, xuquqlari va erkinliklariga putur yetkazmasliklari shart. shuningdek, boshqa shaxslar, ya’ni yuridik shaxslar va …

ni avaylab asrashga, atrof-muhitga ehtiyotkorona munosabatda bo‘lishga, qonun bilan belgilangan soliqlar va mahalliy yigamlarni to‘lashga xamda vatanimizni ximoya kdpishga burchlidirlar. tadbirkorlik faoliyati subyektlarining maxsus majburiyatlari qonunga muvofiqham kelib chiqadi. qonunga muvofiq kelib chiqadigan maxsus majburiyatlarga o‘zbekiston respublikasining mulk, ijara, dehqon xo‘jaliklari, sug‘urta, aksiyadorlik jamiyatlari va aksiyadorlarining huquklarini himoya qilish, «tadbirkorlik faoliyati erkinligining kafolatlari to‘g‘risida»gi va boshqa qonunlarda belgilangan majburiyatlarni misol qilib ko‘rsatish mumkin. qonunlarda belgilangan majburiyatlar majburiy kuchga ega bo‘lib, tadbirkorlarning rioya qilishi shart bo‘lgan qoidalardir. bu haqda «tadbirkorlik faoliyati erkinligining kafolatlari to‘g‘risida»gi qonunning 9-moddasida belgilab berilgan. unda ko‘rsatilishicha, tadbirkorlik faoliyati subyektlari o‘zlari tuzgan shartnoma™ardan kelib chiqadigan majburiyatlarni bajarishlari shart. tadbirkorlarning majburiyatlari o‘zlari ishtirokida tuziladigan turli bitimlardan ham kelib chiqadi. bunday majburiyatlarni ham ular o‘z xox^shshari bilan bajarishlari yoki uni bajarishdan o‘zini saqlab turishlari lozim. misol sifatida tadbirkorlar ipggirokqsa tuziladigan va nihoyatda keng tarqalgan bitimlardan biri oldi-sotdi shartnomasini olib ko‘raylik. agar tadbirkorlar tovar ishlab chiqarib uni sotadigan yoki vositachi sifatida …

dir. tadbirkorlik faoliyati erkinligining kafolatlari to‘grisidagi qonunning 9-moddasida belgilanganidek tadbirkor yollangan xodimlar bilan o‘z vaqgida hisob-kitob qilishi lozim. darhaqiqat, tadbirkor o‘zining xususiy korxonasiga xodimlarni yollanma mehnat asosida jalb etishga hakdi. bunday paytda u yollanib ishlayotgan xodim bilan o‘zbekisgon respublikasi mehnat kodeksining mehnat shartnomasini tuzish to‘g‘risidagi 77-87-moddalari qoidalariga rioya etishga majburdir. yollanib ishlashga rozi bo‘lganlar bilan mexnat shartnomasyush tuzish uchun shu fuqaro o‘n olti yoshga to‘lgan bo‘lyshi kerak. o‘n besh yoshga ao‘lgan shaxslar ota-onasidan birining yoki ular o‘rnini bosuvchi shaxs (vasiy yoki homiy)ning yozma ravishdagi roziligi bilan ishga qabul qilinadshshr. ishga qabul qilish uchun pasport yoki uning o‘rnini bosadigan boshqa hujjatlar takdim etadilar. o‘n olti yoshgacha bo‘lgan shaxslar esa tukilganlik to‘g‘risidagi guvohnoma taqdim etish bilan birga turar joydan ma’lumotnoma ham toshniradilar. ular avval boshqa joyda mexnat qilgan bo‘lsalar, mehnat daftarchasini takdim etadilar. birinchi marta ishga joylashayotgan xodimga ishga joylashishi bilan besh kundan so‘ng mehnat daftarchasi ochiladi. xususiy korxonada yollanib ishlayotgan xodimlar …

asiga aynan o‘xshash bo‘lsa-da, ayrim shartlar fuqarolik huquqiy shartnomalari (masalan, mualliflik, topshiriq, pudrat, yuk tashish kabi shartnomalar)da belgilangani kabi shartlar kiritilishi mumkin. tadbirkorning qonunda belgilangan majburiyatlaridan yana biri — ishga jalb etilgan barcha xodimlar bilan tuzilgan bitimga muvofiq korxonaning moliyaviy ahvolidan qatiy nazar, to‘la hisob-kitob qilishdir. bu majburiyatning mazmuni shuni anglatadiki, tadbirkor qanday iqgisodiy ahvolda bo‘lishidan qat’iy nazar, yollanib ishlayotgan, shuningdek, uning qo‘lida mehnat qilayotgan boshqa barcha xodimlar bilan doimo to‘la hisob-kitob qilib borishi lozim. to‘la hisob-kitob qilish tushunchasi xodim tadbirkorning korxonasida mehnat qilayotgan vaqgida, shuningdek, ishdan bo‘shab ketayotganida ham xodimning haqiga xiyonat kdiinmasligani anglatadi. ma’lumki, xususiy korxonada mehnatga haq to‘lash davlat korxonasida mexdatga to‘lanadigan haqsan kam bo‘lmasligi kerak. xususiy korxona mehnat qilayotganlarga to‘lanadigan ish haqi qonunda belgilangan tartibda olib borilishi lozim. ish haqi o‘zbekiston respublikasi mehnat kodeksining 161-moddasida belgilangan muddatlarda to‘lanishi kerak. mazkur moddada belgilanishicha, mehnatga haq to‘lash muddatlari jamoa shartnomasi yoki boshqa lokal me’yoriy xujjatda belgilanadi va har …

shartnomasi xodimning tashabbusi bilan bekor qilinganida unga tegishli ish haqi, uning miqsori xususida taraflar o‘rtasida nizo kelib chiqmasa: 1) qonun bo‘yicha yoki shartnomaga muvofiq mehnat shartnomasini bekor qilish haqida ish beruvchi ogoqlantirishi shart bo‘lgan xodimga, ogoxlantirishiga ko‘ra u ishni tashlab ketishga haqli bo‘lgan kundan kechikgirilmasdan; 2) mehnat shartnomasini bekor qilishi haqida ish beruvchini ogohpantirishi shart bo‘lmagan xodimga, - ishdan ketgan kunning ertasidan kechiktirmasdan to‘lanishi lozim. mehnat shartnomasi bekor qilinganda xodimga tegishli haqning miqsori yuzasidan nizo chiqmagan taqsirda, xodimga shak-shubhasiz tegadigan summaning ish beruvchi mehnat kodeksining 110-moddasi birinchi va ikkinchi qismlarida ko‘rsatilgan mudsatlarda to‘lashi shart. darhaqiqat, tadbirkor moddiy ahvolining nochor bo‘lish-bo‘lmasligidan qatiy nazar, xodimlarga ish haqi to‘lashni yoki ishdan bo‘shaganidan so‘ng hisob-kitob qilishni kechiktirishga haqli emas. xususiy korxona moliyaviy jihatdan inqirozga uchraganda, ya’ni to‘lovga qobiliyatsiz, nochor qarzdor yoki singan deb topilganda ham eng avvalo xodimlari bilan hisob-kitob qilishi lozim. tadbirkor xodim bilan hisob-kitob qilganida unga tegishli haqni bir yo‘la to‘lashi shart. …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "tadbirkorlik faoliyati subyektlarining majburiyatlari"

1350270950_14477.doc тадбиркорлик фаолияти субъектларининг мажбуриятлари tadbirkorlik faoliyati subyektlarining majburiyatlari tadbirkorlik faoliyati subyektlari o‘z faoliyatini amalga oshirish jarayonida ma’lum bir majburiyatlarga ega bo‘ladilar. tadbirkorlik faoliyati subyekglarining majburiyatlari -qonunlarda belgilangan ma’lum bir xatti-harakatlarni sodir etishga yoki bunday xatgi-harakatlarni sodir etishdan saklanishdan iborat. mazkur majburiyatlar ikki asos: biri qonunga, ikkinchisi esa shartnomaga muvofiq kelib chiqadi. tadbirkorning qonunga muvofiqmajburiyatlari umumiy va maxsus bo‘lishi mumkin. umumiy majburiyatlar, eng avvalo, o‘zbekiston respublikasi konstitutsiyasi bilan belgilanadi. jumladan, konstitutsiyaning 19-moddasida o‘zbekiston respublikasi fuqarosi va davlat bir-biriga...

Формат DOC, 66,5 КБ. Чтобы скачать "tadbirkorlik faoliyati subyektlarining majburiyatlari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: tadbirkorlik faoliyati subyektl… DOC Бесплатная загрузка Telegram