bitimlar

PPTX 35 стр. 174,9 КБ Бесплатная загрузка

35 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 174,9 КБ

Тип файла PPTX

Страницы 35

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 35

битимлар битимлар 1. битим тушунчаси ва унинг аҳамияти 2. битим турлари ва уларнинг таснифланиши 3. битим шакллари 4. ҳақиқий бўлмаган битимлар фуқаролик-ҳуқуқий муносабатлар ҳуқуқ ва бурчларнинг вужудга келиши, ўзгариши ва бекор бўлишига боғлиқ экан, улар ичида шахснинг хоҳиш-иродаси таъсирида юз берадиган ҳаракатлар битимлар саналади. битим ўзининг муайян бир ҳуқуқий оқибат туғдириши, маълум бир ҳуқуқий натижага эришиши билан бошқа юридик фактлардан фарқланади. битимлар деб, фуқаролар ва юридик шахсларнинг фуқаролик ҳуқуқ ва бурчларини белгилаш, ўзгартириш ва бекор қилишга қаратилган ҳаракатларга айтилади (фк, 101-модда). ҳар қандай битим шахсларнинг эрки-иродаси билан боғлиқ бўлиб, муайян ҳуқуқий оқибат туғдиришга қаратилади. битимда фуқаро ва ташкилотларнинг маълум моддий ҳамда маданий эҳтиёжларини қондиришга қаратилган эрклари ифодаланади. битимнинг хусусиятлари ва белгилари 1) кенг тарқалган юридик факт; 2) эрк баённомаси, яъни тарафларнинг эрк-иродаси баён этилган ҳаракат; 3) қонунга мос, қонунга риоя қилинган ҳаракат; 4) тарафлари муомала лаёқатига эга бўлган шахслар иштирокидаги ҳаракат; 5)муайян фуқаролик – ҳуқуқий муносабатларни вужудга келтириш, ўзгартириш, бекор …

2 / 35

битим тузиш учун қонун ҳужжатларига ёки тарафларнинг келишувига мувофиқ бир тарафнинг хоҳиши зарур ва етарли бўлса, бундай битим бир тарафлама битим ҳисобланиши, шартнома тузиш учун икки тараф (икки тарафлама битим) ёки уч ёхуд ундан кўп тараф (кўп тарафлама битим) келишиб хоҳиш билдирган бўлиши кераклиги белгиланган. бир тарафлама битим қоидалари фкнинг 103-моддасида ўз ифодасини топган. бир томонлама битимдан фақат бир томоннинггина эрки ифодаланади, ҳуқуқ ва мажбурият фақат бир томоннинг иродаси бўйичагина вужудга келади, ўзгаради ёки бекор бўлади. масалан, фкнинг 732-моддасида белгиланган қарз шартномаси кўра, бир тараф (қарз берувчи) иккинчи тарафга (қарз олувчига) пул ёки турга хос аломатлари билан белгиланган бошқа ашёларни мулк қилиб беради, қарз олувчи эса қарз берувчига бир йўла ёки бўлиб-бўлиб, ўшанча суммадаги пулни ёки қарзга олинган ашёларнинг хили, сифати ва миқдорига баравар ашёларни (қарз суммасини) қайтариб бериш мажбуриятини олади. бунда бир тараф бўлган қарз берувчида фақатгина шартномада белгиланган қарз суммасини бериш ҳуқуқи мавжуд ҳолос, у қарз беришга мажбур …

3 / 35

имлар муқобил ижронинг бўлиш-бўлмаслигига қараб ҳақ бараварига ва текинга тузиладиган битимларга бўлинади. ҳақ бараварига тузиладиган битимлар бўйича томонлардан ҳар бири қарши томон фойдасига муайян бир мулкни топшириш, пул тўлаш, ишни бажариш, бирор бир хизмат кўрсатиш сингари ҳаракатларни қилиш мажбуриятини олади. масалан, сотувчи пул эвазига маълум мулкни топширади. текин, яъни ҳақ тўланмай тузиладиган битимлар асосида томонлардан биригина иккинчи томон фойдасига бирор-бир ҳаракат қилиш мажбуриятини олади. бу ерда қарши (муқобил) ижро йўқ. масалан, ҳадя, фоизсиз қарз, мулкдан текин фойдаланиш (ссуда) тўғрисидаги шартномаларни кўрсатиш мумкин. 3. битимлар қай пайтдан эътиборан тузилган деб, ҳисобланишига кўра консенсуал ва реал битимларга бўлинади. консенсуал битим деб, ҳуқуқ ва мажбуриятларни ўзаро келишиш ва бундай келишувни лозим тартибда расмийлаштириш пайтда вужудга келтирадиган битимга айтилади. мулк ижараси, маҳсулот етказиб бериш, пудрат, контрактация сингари шартномалар консенсуал битим ҳисобланади. реал битим деб, ўзаро келишувга мувофиқ, ашёлар ёки пулни топшириш пайтида ҳуқуқ ва мажбуриятни вужудга келтирадиган битимга айтилади. реал битимларга қарз, омонат, юк …

4 / 35

бажариш муддати кўрсатилмаган ёки талаб қилиб олиш пайти белгилаб қўйилган бўлса, кредитор ҳар қачон ижрони талаб қилишга, қарздор эса ижрони ҳар қачон амалга оширишга ҳақли бўлади. мажбуриятни дарҳол бажариш вазифаси қонун, шартнома ёки мажбуриятнинг моҳиятидан англашилмаса, қарздор бундай мажбуриятни кредитор талаб қилган кунидан бошлаб, етти кунлик муддат ичида бажариши шарт. шартли битим деб, тарафлар ўртасида тузиладиган битимнинг амалга оширилиши ёки бекор бўлиши, бирор-бир шартга боғлаб қўйилишига айтилади. шартли битимлар икки хил кўринишда бўлади: кечиктириш шарти билан тузилган битим тарафлар ҳуқуқ ва бурчларнинг келиб чиқишини юз бериши ёки бермаслиги номаълум бўлган ҳолатга боғлиқ қилиб қўядилар м: тарафлар сотилган гаражни бўшатиб бериш ва унга нисбатан мулк ҳуқуқини ўтказишни сотувчи томонидан ўз автомашинасини сотганидан кейин топшириш ҳақида келишиб оладилар бекор бўлиш шарти билан тзилган битим тарафлар ҳуқуқ ва бурчларнинг бекор бўлишини юз бериши ёки бермаслиги номаълум ҳолатга боғлиқ қилиб қўядилар. м: уй-жойнинг эгаси, уй-жойнинг бир қисмини ижарага олувчиларга, агар хоразмдан қариндошлари келиб қолгундай …

5 / 35

асдан, сукут сақлаш орқали ҳам битим тузилиши мумкинлиги назарда тутилади. шахснинг хулқ-атвори, хатти-ҳаракатларидан битим тузишга бўлган хоҳиш-иродаси билиниб турган ҳолларда ҳам бундай битим тузилган ҳисобанади. бу усулда тузилган битимларнинг номи лотинча “конклюдо” сўзидан олинган бўлиб, “тузаман” деган маънони англатади. конклюдент ҳаракатлар шундай ҳаракатларки, улар оғзаки шаклда ҳам, ёзма шаклда ҳам ифода этилмаган бўлсада, шахснинг нияти, мақсади ҳақида ўз-ўзидан гувоҳлик бериб туради. ёзма шаклда тузиладиган битимлар икки турга: а) оддий ёзма; б) нотариал идораларда, шунингдек қонунда назарда тутилган ҳолларда, бошқа органларда тасдиқланадиган битимларга бўлинади. битимлар қуйидаги ҳолларда оддий ёзма шаклда тузилади: 1) юридик шахсларнинг ўзаро ва фуқаролар билан тузиладиган битимлари 2) фуқаролар ўртасидаги белгиланган энг кам ойлик иш ҳақининг ўн бараваридан ортиқ суммадаги битимлар, қонунда белгиланган ҳолларда эса битим суммасидан қатъи назар бошқа битимлар. қонун билан талаб этилган битимнинг оддий ёзма шаклига риоя қилмаслик унинг ҳақиқий эмаслигига олиб келмайди, бироқ низо келиб чиққан тақдирда, тарафларни битимнинг тузилганлигини, мазмунини ёки бажарилганлигини гувоҳларнинг …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 35 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "bitimlar"

битимлар битимлар 1. битим тушунчаси ва унинг аҳамияти 2. битим турлари ва уларнинг таснифланиши 3. битим шакллари 4. ҳақиқий бўлмаган битимлар фуқаролик-ҳуқуқий муносабатлар ҳуқуқ ва бурчларнинг вужудга келиши, ўзгариши ва бекор бўлишига боғлиқ экан, улар ичида шахснинг хоҳиш-иродаси таъсирида юз берадиган ҳаракатлар битимлар саналади. битим ўзининг муайян бир ҳуқуқий оқибат туғдириши, маълум бир ҳуқуқий натижага эришиши билан бошқа юридик фактлардан фарқланади. битимлар деб, фуқаролар ва юридик шахсларнинг фуқаролик ҳуқуқ ва бурчларини белгилаш, ўзгартириш ва бекор қилишга қаратилган ҳаракатларга айтилади (фк, 101-модда). ҳар қандай битим шахсларнинг эрки-иродаси билан боғлиқ бўлиб, муайян ҳуқуқий оқибат туғдиришга қаратилади. битимда фуқаро ва ташкилотларнинг маълум моддий ҳамда маданий...

Этот файл содержит 35 стр. в формате PPTX (174,9 КБ). Чтобы скачать "bitimlar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: bitimlar PPTX 35 стр. Бесплатная загрузка Telegram