o'zbekistonda 1917-1990-yillarda ta'lim-tarbiya, ma'orif va pedagogik fikr

PPTX 16 pages 217.1 KB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 217.1 KB

File type PPTX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

1917-1990-yillarda ta’lim-tarbiya, ma’orif va pedagogik fikr. 1917-1990-yillarda ta’lim-tarbiya, ma’orif va pedagogik fikr o’zbekistonda 1917-1924-yillarda maktab va maorif. turkistonda milliy davlat chegaralanishi o’tkazilganidan so’ng xalq ta’limi va pedagogik fikr (1924-1941). ikkinchi jahon urushi va urushdan keyingi yillarda o’zbekistonda xalq maorifi va pedagogika. siddiq rajabov. xx asrning 70-80- yillarida o’zbekistonda xalq ta’limi. reja: admin (a) - 1917-yil to’ntarishidan keyin markaziy osiyo xalqlarining hayotida ijtimoiy siyosiy, iqtisodiy ma’naviy-mafkuraviy va xalq maorifi soxalarida keskin o’zgarish yuz berdi. bu davrda milliy ziyolilar faoliyati keng tus oldi, jumladan: jadidchi ziyolilar maxmudxo’ja behbudiy, munavvar qori, sadriddin ayniy, fitrat, cho’lpon, abdulla qodiriy, abdulla avloniy, hamza, g’ozi yunus, xurshid va boshqa ziyolilar madaniyat, maorif sohalarida jonbozlik qildilar va yangi usul maktablarining keng tarmoqlarini yaratish sohasida faoliyat ko’rsatdilar. 1917-yil fevralda turkistonning yirik shaharlarida turli tillarda dars beradigan xususiy maktablar ochiladi. 1918-yil samarqandda musulmon o’qituvchilari uchun pedagogik kurslar ochildi. 1918-yil 9-aprel oyida munavvar qori uyida to’plangan jadidlar turkiston xalq dorilfununining musulmon …

2 / 16

, ilg’or fikr egalarini, buyuk olimlarni yetkazdi, insoniyatga ilm-fan ma’naviyat sohasida o’lmas durdona asarlar, fikrlar qoldirdi. 1924-yil amalga oshirilgan milliy davlat chegaralanishi natijasida mintaqa haritasi qaytadan tuzuladi. sovet hokimiyati yillarida kommunistik partiya rahbarligida respublikada adolatsiz milliy siyosat amalga oshirildi. bu paytda maktablarda o’quv tarbiya ishlari mazmuni tuzumning maqsadi asosida o’zgardi. din va qur’oni karimga umuman e’tibor berilmadi. tarix darslarida voqealar buzib talqin etildi. adabiyot darslariga esa ko’proq rus yozuvchilarining asarlari bilan tanishtirishga katta ahamiyat berildi va rus pedagoglari darsliklaridan foydalanildi. natijada o’zbek pedagogikasi markscha-lenincha nazariya doirasida shakllangan soxta fanga aylanib ketdi. 1930-yil 14-avgustda ssr ittifoqi markaziy ijroiya komiteti va xalq komisarlari soveti tomonidan qaror qabul qilindi. bu qaror umumiy boshlang’ich ta’limni joriy etish va savodsizlikni qisqartirishga yordam berdi. 30-yillarning oxirlariga kelib, umumiy yetti yillik ta’limni amalga oshirishga kirishildi. biroq bu borada jiddiy hatoliklarga yo’l qo’yildi. maktab yoshidagi bolalarning bir qismi maktabga tortilmadi. mahalliy millat bilalari orasida o’qishni tashlab ketish hollari …

3 / 16

alfavitiga ko’chirish to’g’risida” qonun qabul qilindi. tarixdan ma’lumki, xalqimiz o’z boshidan kechirgan og’ir davrlardan biri ikkinchi jaxon urushi yillaridir. bu davrda kishilar “hamma narsa front uchun, hamma narsa g’alaba uchun” degan shior ostida fidokorona ishlaganlar. ikkinchi jahon urushi davrida maktablarning o’quv dasturlari sharoitga moslashtirildi. bu paytda ko’pchilik pedagoglar frontga safarbar qilinganligi uchun respublika bo’yicha 1940-1941 o’quv yilida 36267 nafar o’qituvchidan 30616 kishi qoldi. maktablarda o’qituvchilar tayyorlash ishiga ayniqsa o’zbek xotin-qizlaridan ko’proq jalb etish zarurligi alohida ta’kidlandi. shaharlardagi maktablarda o’qish uch smenada olib borilar edi. darslar 40 minutga qisqargan edi. musiqa va rasm darslari umuman o’tilmagan edi. kitoblar yetishmasligi sababli o’qituvchilar og’zaki tushuntirishga katta e’tibor berdilar. o’zbekiston mahalliy sovetlari , hukumat ko’rsatmasiga binoan , 1943-yilning 1-yanvaridan boshlab 8-10-sinf o’quvchilari hamda katta yoshdagi o’zbek o’quvchilarini o’qish haqi to’lashdan ozod eydi. urush davrida maktablar anch qisqargan, o’quvchilar soni ham shunga yarasha edi. ko’pchilik o’quvchilar turli sinflardan o’qishni tashlab, front uchun qurol aslaha ishlab …

4 / 16

lar tayyorlash ishiga muayyan hissa qo’shgan dastlabki pedagogika fanlari nomzodi, dastlabki pedagogika fanlari doktori , professor va dastlabki akadedemikdir. siddiq rajabov olimning “pedagogikani o’qitishni hozirgi zamon fani talabi darajasiga ko’taraylik”, “o’qituvchilar kasbi haqida”, o’zbekistonda 25 yil ichida maktablarning taraqqiyotiga doir”, “pedagogika oliy o’quv yurtlari talabalarining ilmiy tadqiqot ishlari haqida” kabi 26 ilmiy-ommabob ishlari nashr qilindi. 1964-yili s.rajabovga “respublikada xizmat ko’rsatgan fan arbobi” unvini berildi. o’zbekistonda umum ta’likm maktablarida ta’lim-tarbiya tizimi, mazmuni, shaklva metodlari, yosh avlodni har tomonlama shakllangan barkamol shaxs sifatida shakllantirish uchun ta’lim tizimini isloh qilish zarur edi. islohatda umumiy o’rta ta’lim 11 yillik bo’lib, l-lv-sinflar boshlang’ich’ v-lx-sinflar esa to’liqsiz o’rta va x-xl-sinflar umumta’lim maktablarini tashkil qiladi. mazkur tuzulishga binoan o’rta umumiy ta’lim maktablarida bolalarni olti yoshdan boshlab o’qitish nazarda tutiladi. hunar-tehnika ta’limi tubdan o’zgartirilib, “o’rta hunar-tehnika bilim yurtlari”ga aylantirildi. image3.jpeg image4.jpeg image5.jpeg image6.jpeg image7.jpeg image8.jpeg image9.jpeg image2.jpeg /docprops/thumbnail.jpeg

5 / 16

o'zbekistonda 1917-1990-yillarda ta'lim-tarbiya, ma'orif va pedagogik fikr - Page 5

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o'zbekistonda 1917-1990-yillarda ta'lim-tarbiya, ma'orif va pedagogik fikr"

1917-1990-yillarda ta’lim-tarbiya, ma’orif va pedagogik fikr. 1917-1990-yillarda ta’lim-tarbiya, ma’orif va pedagogik fikr o’zbekistonda 1917-1924-yillarda maktab va maorif. turkistonda milliy davlat chegaralanishi o’tkazilganidan so’ng xalq ta’limi va pedagogik fikr (1924-1941). ikkinchi jahon urushi va urushdan keyingi yillarda o’zbekistonda xalq maorifi va pedagogika. siddiq rajabov. xx asrning 70-80- yillarida o’zbekistonda xalq ta’limi. reja: admin (a) - 1917-yil to’ntarishidan keyin markaziy osiyo xalqlarining hayotida ijtimoiy siyosiy, iqtisodiy ma’naviy-mafkuraviy va xalq maorifi soxalarida keskin o’zgarish yuz berdi. bu davrda milliy ziyolilar faoliyati keng tus oldi, jumladan: jadidchi ziyolilar maxmudxo’ja behbudiy, munavvar qori, sadriddin ayniy, fitrat, cho’lpon, abdulla qodir...

This file contains 16 pages in PPTX format (217.1 KB). To download "o'zbekistonda 1917-1990-yillarda ta'lim-tarbiya, ma'orif va pedagogik fikr", click the Telegram button on the left.

Tags: o'zbekistonda 1917-1990-yillard… PPTX 16 pages Free download Telegram