xulq-atvorning psixofoziologik asosi

PDF 22 pages 1.0 MB Free download

22 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.0 MB

File type PDF

Pages 22

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 22

mavzu: xulq-atvorning psixofoziologik asosi mavzu: xulq-atvorning psixofoziologik asosi reja: 1. nerv tizimi va endokrin tizimining inson organizmi va xulq atvoridagi ahamiyati. 2. xulq-atvor va irsiyatning psixologik xususiyatlari 3. instinkt tushunchasining mazmuni. 4. odam va hayvon psixikalari o‘rtasidagi tafovut • tayanch tushunchalar: • nerv tizimi - tirik mavjudotlarning evolyusiya natijasida o‘zini takomillashtirib borishi bilan ularning organizmlarida o‘z zimmasiga rivojlanish, hulq-atvor va yaratish kabilarning boshqaruvi vazifasini olgan maxsus organ • neyronlar - nerv hujayrasi, nerv tizimining asosiy tuzilmasi • miya - yuqori tashkil etilgan materiya • endokrin tizimi - markaziy nerv tizimining tor aloqasida ikkinchi aloqa tizimi ya`ni endokrin tizimi joylashgan. • instinkt - u yoki bu biologik turga xos, tug’ma biologik shartlangan xulqatvor. • ong - ong inson tomonidan voqelikni aks ettirishning yuksak darajasi • ongsizlik.- bu shunday psixik jarayonlar va hodisalar yig‘indisiki, unda inson o‘z xatti-harakatlariga javob bermaydi, anglamaydi. • sinaps - aksonning signal uzatuvchi tugash qismi va ushbu signalni …

2 / 22

nishiga olib keladi. shuningdek, o’g’il bolalarda jinsiy yetilish davrida tashqi jinsiy belgilarning rivojlanishi tezlashishi kuzatiladi • shartsiz reflekslar – organizmning muhim hayotiy ta’sirlovchi omillar (ozuqa, xavf va shunga o‘xshashlar)ga nisbatan tug‘ma reaksiyasi. • shartli reflekslar – bu organizmning shunday reksiyalaridirki, ular tug‘ma bo‘lmasdan, hayotiy sharoitlarda orttiriladi. • retseptorlar – hissiy yoki sensor hujayralar bo‘lib, ular, ya’ni, bu ta’sirlanish, ichki yoki tashqi ta’sirlanish bo‘lishidan qat’iy nazar, u haqidagi axborotni qabul qilgandan so‘ng, o‘zgartirib, asab tizimiga etkazib beruvchi maxsus tuzilmalardir. • ruh – falsafa va din borasidagi chuqur tushuncha. ko’plab falsafa va diniy yo’nalishlarda, inson ruhi o’lmas, mavhum deb hisoblangan, uning asosiy xususiyatlari his-tuyg’u, tafakkur, ong, kechinma va irodadan iboratdir. • eksperimental psixologiya- bu barcha turdagi ilmiy-psixologik izlanishlarning umumlashuvidir . • fiziologiya (grekchadan – tabiat haqida fan) – jonli borliq haqidagi fan bo’lib, hayotning me’yoriy va g’ayritabiiy o’zgarish jarayonlarini o’rganadi. (организмлар ва улар қисмлари, тизимлари, аъзолари, тўқималари ва ҳаёт фаолиятини ўрганадиган фан). …

3 / 22

ti butun markaziy nerv tizimining faoliyati bilan bog‘liqdir. nerv hujayrasi, nerv tizimining asosiy tuzilmasi neyron deyiladi. akson – tolasining uchi tarmoqlangan bo’lib, u signallarni boshqa neyron yoki mushaklarga uzatadi. dendrit - neyronning tarmoqlangan kalta o’simtalari bo’lib, signallarni qabul qiladi va hujayralarga impuls uzatadi. sinaps- aksonning signal uzatuvchi tugash qismi va ushbu signalni qabul qiluvchi dentritning tutashgan qismi. sinaptik oraliq - akson va signal qabul qiluvchi neyron o’rtasidagi kichik oraliq. har bir neyronda muntazam ravishda almashinuv jarayonlari ro‘y berib, oqsillar sintezlanadi, asab impulslari to‘plangan holda o‘tkazilib turiladi. •neyron tanasining o‘rtacha diametri 0,01 mmni, bosh miyadagi neyronlarning umumiy soni esa 86- 95 mlrd.ni tashkil etadi.rivojlanib kelayotgan miyaga tabiat yuqori darajadagi mustahkamlik zahirasini joylaydi, va natijada, ko‘p miqdorda ortiqcha neyronlar hosil bo‘ladi.ularning taxminan 70% bolaning tug‘ilish davrigacha nobud bo‘ladi va bu jarayon tug‘ilgandan so‘ng ham, umri bo‘yi davom etadi. hujayralarning bunday nobud bo‘lishi irsiyat tomonidan oldindan belgilab berilgan bo‘ladi. neyronlar o‘ta egiluvchandir. •egiluvchanlikning …

4 / 22

ek, ijtimoiy mahsulotdir.ong yuzaga kelishining asosiy sharti, vositasi tildir. psixikaning eng quyi darajasi ongsizlikdir. ongsizlik – bu shunday psixik jarayonlar va hodisalar yig‘indisiki, unda inson o‘z xatti-harakatlariga javob bermaydi, anglamaydi. bunga tush ko‘rish, ba’zi patologik hodisalar, alaxlash, gallyusinatsiya kabilar kiradi. markaziy nerv tizimining tor aloqasida ikkinchi aloqa tizimi ya`ni endokrin tizimi joylashgan. endokrin tizimining temir moddalari kimyoviy gormonlarni ishlab chiqaradi. bu gormonlar tananing bir to’qimasida ishlab chiqariladi.va qon oqimi bilan boshqa to’qimalarga quyiladi va ularga ta’sir qiladi. •нейрон – асаб тизимининг функционал бирлиги. •нейрон – электр ва кимевий сигналлардан фойдаланган холда маълумотни кайта ишлайдиган, саклайдиган ва узатувчи электр кузгалувчан хужайра. •бош мияда 86-95 миллиардга якин нейронлар аникланади •нейронлар бир-бирлари билан бирга богланиб нейрон турини хосил килади. •нейронда битта аксон ва бир нечта дендритлар булиши мумкун. •дендритлар бир-бирлари билан бошланиб бизнинг нейрон туримизни, хосил килади. hozirgi zamon fanida jadal rivojlanib,katta qiziqish uyg‘otayotgan va inson sirsinoatlariga chuqurroq kirib borishga muvaffaq bo‘lgan soha …

5 / 22

tativ asab tizimini tashkil etadi. asab tizimi organizmning ixtiyoriy va ixtiyorsiz bajariladigan vazifalarini boshqaradi. ixtiyorsiz bajariladigan vazifalarga misol qilib ovqat hazm qilish vazifasini keltirishimiz mumkin. asab tizimini tashkil etuvchi milliardlab asab hujayralari organizmning o‘zidan, shuningdek, tashqi muhitdan axborot qabul qiladilar. bosh miya xaritasini tuzib, nervlar vazifalarini aniqlashga ilk marotaba tomas uillis (1621-1675) qo‘l urgan edi. nemis vrachi frans gall (1758-1828) miyaning frenologiya xaritasini yaratib, unda «ruh layoqatlari» deb nomlagan psixikaning xossalarini joylashtirdi. bosh va orqa miya – ikki hayotiy muhim organlar – miya qutisi va umurtqa pog‘onasi suyaklari bilan o‘ralgan va himoya qilinadi. miyaning asosiy tarkibiy qismlari bo‘lib katta miya (ikki yarim sharlar), miyacha, orqa miya hisoblanadi. miya yarim sharlari – bu organning axborotni qabul qilib, tananing boshqa qismlariga o‘tkazuvchi asosiy qismidir. yarim sharlar nutq, tafakkur va xotiraga ma’suldirlar. miyacha asosan tana harakatlarini muvofiqlashtirishga yordam beradi. orqa miya yurak faoliyati, nafas olish va qon bosimi kabi vazifalarni boshqaradi. asab tizimi …

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xulq-atvorning psixofoziologik asosi"

mavzu: xulq-atvorning psixofoziologik asosi mavzu: xulq-atvorning psixofoziologik asosi reja: 1. nerv tizimi va endokrin tizimining inson organizmi va xulq atvoridagi ahamiyati. 2. xulq-atvor va irsiyatning psixologik xususiyatlari 3. instinkt tushunchasining mazmuni. 4. odam va hayvon psixikalari o‘rtasidagi tafovut • tayanch tushunchalar: • nerv tizimi - tirik mavjudotlarning evolyusiya natijasida o‘zini takomillashtirib borishi bilan ularning organizmlarida o‘z zimmasiga rivojlanish, hulq-atvor va yaratish kabilarning boshqaruvi vazifasini olgan maxsus organ • neyronlar - nerv hujayrasi, nerv tizimining asosiy tuzilmasi • miya - yuqori tashkil etilgan materiya • endokrin tizimi - markaziy nerv tizimining tor aloqasida ikkinchi aloqa tizimi ya`ni endokrin tizimi joylashgan. • instinkt - ...

This file contains 22 pages in PDF format (1.0 MB). To download "xulq-atvorning psixofoziologik asosi", click the Telegram button on the left.

Tags: xulq-atvorning psixofoziologik … PDF 22 pages Free download Telegram