hisoblash tizimlari va dasturiy ta’minot tarkibi va xususiyatlari

PDF 8 pages 176.6 KB Free download

8 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 176.6 KB

File type PDF

Pages 8

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 8

1-ma’ruza. hisoblash tizimlari va dasturiy ta’minot tarкibi va xususiyatlari. reja: 1. hisoblash tizimlari tarkibi 2. dasturiy ta’minot tarkibi 3. tizimli dasturiy ta’minot 4. boshqa dasturiy ta’minot sinflari hisoblash tizimi (kompyuter va tarmoqlar) tarkibi. hisoblash tizimi tarkibi konfigurasiya deb ataladi. odatda hisoblash texnikasining apparat va dasturiy vositalari alohida olib o’rganiladi. shuning uchun ham mos ravishda hisoblash tizimlari apparat konfigurasiyasi va dasturiy konfigurasiyasi alohida olib o’rganiladi. bunday bo’linish axborot texnologiyalari uchun muhim ahamiyatga egadir, chunki ko’p xollarda alohida olingan masala echimini ham apparat, ham dastur vositalari yordamida ta’minlash mumkin. apparat ta’minoti. hisoblash tizimlarining apparat ta’minoti tarkibiga, apparat konfigurasiyani tashkil etuvchi qurilma va asboblar kiradi. zamonaviy kompyuter va hisoblash majmua (kompleks)lari blok-modulli konstruksiya (tuzilish)dan iborat. ma’lum ishlarni bajarishga zarur bo’lgan apparat konfigurasiyani tayyor blok va qismlardan yig’ib olish mumkin. qurilmalarning, markaziy prosessorga (central processing unit, cpu) nisbatan joylashishiga qarab tashqi va ichki qurilmalarga ajratamiz. tashqi qurilmalar, qoida bo’yicha, ma’lumotlarni kiritish va chiqarish qurilmalari- …

2 / 8

tma-ketligidir. кompyuter uchun tuzilgan har dastur vazifasi – apparat vositalarni boshqarishdir. birinchi qarashda dasturning qurilmalar bilan xech qanday bog’liqligi yo’qdek ko’rinadi, ya’ni masalan, dastur kiritish qurilmlaridan ma’lumot kiritishni va chiqarish qurilmalariga ham ma’lumot chiqarishni talab qilmasa ham, baribir uning ishi kompyuterning apparat qurilmalarini boshqarishga asoslangan. кompyuterda, dasturiy va apparat ta’minot, doimo uzilmas aloqada va uzluksiz bog’lanishda ishlaydi. biz bu ikki kategoriyani alohida ko’rib chiqayotganimizga qaramasdan, ular orasida dialektik aloqa mavjudligi va ularni alohida ko’rib chiqish shartli ekanlgini sedan chiqarmaslik kerak. кompyuterlar va hisoblash tizimlarining dasturiy ta’minoti tuzilishini dasturiy konfigurasiya deb ham ataladi. dasturlar orasida xuddi kompyuterning fizik qismlari orasidagi kabi o’zaro aloqa mavjud. aksariyat ko’pgina dasturlar, quyiroq darajadagi boshqa dasturlarga tayanib ishlaydi. bunday bog’lanish dasturlararo interfeys deyiladi. bunday interfeys (muloqot) ning mavjudligi texnik shartlar va o’zaro aloqa qoidalariga asoslangan bo’lsa ham, amalda u dasturiy ta’minotni o’zaro aloqada bo’lgan bir nechta sathlar (daraja)larga taqsimlash bilan ta’minlanadi. dastur ta’minoti sathlari piramida tuzilishiga …

3 / 8

t vositalari bilan aloqaga javob beradi. qoida bo’yicha, asos dasturiy vositalari bevosita asos qurilmalari tarkibiga kiradi va doimiy xotira deb ataladigan maxsus mikrosxemalarda saqlanadi. dastur va ma’lumotlar doimiy xotira (dx) mikrosxemalariga ularni ishlab chiqish vaqtida yoziladi va ularni ishlash jarayonida o’zgartirish mumkin emas. amalda, ishlatish vaqtida asos dasturiy vositalarini o’zgartirish zaruriyati kelib chiqsa, dx mikrosxemasi o’rniga qayta dasturlash imkoniga ega bo’lgan doimiy xotira qurilmasidan foydalaniladi. bu xolda dx mazmunini hisoblash tizimi tarkibida bevosita o’zgartirish mumkin (bunday texnologiya flesh texnologiya deb ataladi), yoki hisoblash tizimidan tashqarida, maxsus programmator deb ataladigan qurilmalarda bajariladi. tizimli dasturiy ta’minot. bu sathdagi dastur, kompyuter tizimining boshqa dasturlari va bevosita apparat ta’minoti bilan o’zaro bog’lanishni ta’minlaydi, ya’ni bu dasturlar dallollik vazifasini o’taydi. amaliy dasturiy ta'minot xizmatchi dasturiy ta'minot asos dasturiy ta'minot tizimli dasturiy ta’minot butun hisoblash tizimining ekspluatasiya (ishlatish) ko’rsatkichlari ish sathining dasturiy ta’minotiga bog’liqdir. masalan, hisoblash tizimiga yangi qurilma ulash vaqtida boshqa dasturlarni shu qurilma bilan …

4 / 8

operatsion tizimi yadrosini tashkil etadi. operasion tizimning to’liq tushunchasini biz keyingi boblarda ko’rib o’tamiz, bu erda esa biz faqat, agar kompyuter tizimli sath dasturiy ta’minoti bilan jihozlangan bo’lsa, u holda kompyuter yanada yuqori darajadagi dasturni o’rnatishga va eng asosiysi dasturiy vositlarning qurilmalar bilan o’zaro aloqasiga tayyorligini bildiradi. ya’ni operatsion tizim yadrosi mavjudligi – insonni hisoblash tizimida amaliy ishlarni bajarish imkoniyatining zaruriy shartidir. xizmatchi dasturiy ta’minot. bu dasturlar ham asos dasturiy ta’minot bilan, ham tizimli dasturiy ta’minot dasturlari bilan bog’langan. xizmatchi dasturlarning asosiy vazifasi (ularni utilitalar deb ham ataladi) kompyuter tizimini tekshirish, sozlash va tuzatishdan iboratdir. кo’p hollarda ular, tizimli dasturlarning funksiyasini kengaytirishga va yaxshilashga mo’ljallangandir. ba’zida, bu dasturlar, boshidanoq ot tarkibiga kiritilgan bo’lishi mumkin, ba’zida esa ular ot funksiyasini kengaytirishga xizmat qiladi. амалий дастурий таъминот. асос дастурий таъминот хизматчи дастурий таъминот. amaliy dasturiy ta’minot. bu satx dasturiy ta’minoti, mazkur ish joyida aniq masalalarni echishga yordam beradigan amaliy dasturlar majmuasini tashkil …

5 / 8

da ta’minlashiga bevosita bog’liqdir. amaliy dasturiy vositalarni sinflarga ajratish. matn redaktorlari (taxrirlagichlar). amaliy dasturlarning bu sinfi dasturlarning asosiy funksiyasi matnli ma’lumotlarni kiritish va taxrirlashdan iboratdir. qo’shimcha funksiyalari esa kiritish va taxrirlash jarayonini avtomatlashtirishdir. ma’lumotlarni kiritish, chiqarish va saqlash uchun, matn redaktorlari tizimli dasturiy ta’minotni chaqiradi va undan foydalanadi. ammo bu holat ixtiyoriy amaliy dasturlar uchun ham xosdir. кompyuter tizimi bilan o’zaro muloqatda bo’lish ko’nikmalarini hosil qilishda va amaliy dasturiy ta’minot bilan tanishishda, ishni odatda matn redaktorlaridan boshlashadi. matn prosessorlari. matn prosessorlarining redaktorlardan farqi shundaki, ular matnni kirgizib, taxrirlabgina qolmay, balki uni formatlaydi ham. mos ravishda matn prosessorlari asosiy vositalariga (grafika, jadval) natijaviy xujjatni tashkil etuvchilari – matn, grafika, jadval va boshqa ob’ektlar o’zaro aloqalarini ta’minlash vositalari kiradi, qo’shimchalariga esaformatlashtirish jarayonini avtomatlashtirish vositalari kiradi. xujjatlar bilan ishlashning zamonaviy uslubi (stilь) ikkita alьternativ yondoshishni –qog’ozdagi xujjatlar va elektron xujjatlar (qog’ozsiz texnlogiya) bilan ishlashni ko’zda tutadi. shuning uchun ham, matn prosessorlari vositalari bilan …

Want to read more?

Download all 8 pages for free via Telegram.

Download full file

About "hisoblash tizimlari va dasturiy ta’minot tarkibi va xususiyatlari"

1-ma’ruza. hisoblash tizimlari va dasturiy ta’minot tarкibi va xususiyatlari. reja: 1. hisoblash tizimlari tarkibi 2. dasturiy ta’minot tarkibi 3. tizimli dasturiy ta’minot 4. boshqa dasturiy ta’minot sinflari hisoblash tizimi (kompyuter va tarmoqlar) tarkibi. hisoblash tizimi tarkibi konfigurasiya deb ataladi. odatda hisoblash texnikasining apparat va dasturiy vositalari alohida olib o’rganiladi. shuning uchun ham mos ravishda hisoblash tizimlari apparat konfigurasiyasi va dasturiy konfigurasiyasi alohida olib o’rganiladi. bunday bo’linish axborot texnologiyalari uchun muhim ahamiyatga egadir, chunki ko’p xollarda alohida olingan masala echimini ham apparat, ham dastur vositalari yordamida ta’minlash mumkin. apparat ta’minoti. hisoblash tizimlarining apparat ta’minoti tarkibiga, apparat k...

This file contains 8 pages in PDF format (176.6 KB). To download "hisoblash tizimlari va dasturiy ta’minot tarkibi va xususiyatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: hisoblash tizimlari va dasturiy… PDF 8 pages Free download Telegram