Back

aybdorlik hissiyoti

PPTX 26 pages 1.0 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 26
33-mavzu. aybdorlik hissiyoti 33-mavzu. aybdorlik hissiyoti ma’ruza reja: 1.aybdorlik hissiyoti 2.aybdorlik sabablari 3.aybdorlikning funktsiyasi aybdorlikning eng murakkab va muhim qismi, bu uning kognitiv komponenti bo‘lib hisoblanadi. inson eng avvalo o‘z xulq-atvoridagi zararli oqibatlarni anglashi kerak, bu esa undan kauzal xulosalar qila olish mahoratini talab qiladi. e.s.kubani aybdorlikni yuzaga keltiruvchi kognitiv komponentning 4 ta tarkibiy qismini aniqladi: 1) salbiy oqibatlar uchun javobgarlikni qabul qilish; 2) o‘zini ayblash; 3) inson o‘z axloqiy me’yorlari buzilganligini anglash; 4) qanday qilib bu salbiy holatlardan qochish yoki uning oldini olish fikri paydo bo‘lishi. shaxsda aybdorlik hissining paydo bo‘lishiga ko‘pgina ichki va tashqi omillar sabab bo‘lishi mumkin, lekin, v.e.belinskayaning takidlashicha, respondentlar ko‘p holatlarda bunga o‘z yaqinlari bilan janjallarni, ularning haqoratlarini, ularga nisbatan qo‘pol munosabatda bo‘lishni, ularga yordam berishdan bosh tortishni, berilgan va’dalarini bajarmaslikni asosiy sabab qilib ko‘rsatadilar. shaxsda uyat hissi paydo bo‘lishi uchun ham bir nechta shartlar mavjud: o‘zining yomon ish qilganini (harakat) tushunish; yomon fikrlarning paydo …
2 / 26
qt kerak bo‘ladi. qolaversa, katta yoshli odam yomon ish qilib, go‘yo parallel ravishda vijdon azobini boshdan kechirishi mumkin, bolada esa bu harakatlar vaqt oralig‘ida, ketma-ketlikda yuzaga keladi. bu borada s.v.gornaeva o‘z tadqiqotlarida quyidagilarni ta’kidlaydi, keksa avlod vakillari yoshlarga qaraganda aybdorlikni boshdan kechirishga ko‘proq moyil bo‘ladilar. bular quyidagi vaziyatlarda, ya’ni o‘ziga yaqin insonlarni aldash bilan bog‘liq vaziyatlarda (keksa avlodning 55 foizi va yoshlarning 20 foizi), yaqin kishisiga bergan va’dasini bajarmaganda (keksa avlodning 66 foizi va yoshlarning 18 foizi), yo‘l haqini to‘lashni unutganlarida va faqat avtobusdan tushgandan keyingina bu haqda eslashganda (keksa avlod vakillarining 63 foizi va yoshlarning 14 foizi), shuningdek hamkasbining taqdiri bilan bog‘liq bo‘lgan muhim hujjatlarga tasodifiy zarar yetkazilganligini yashirish holatlarida (60% keksa avlod va 28% yoshlar) aniqroq ko‘zga tashlanadi. keksa avlod vakillarining yosh avlod vakillariga qaraganda o‘zini aybdor his qilishga moyil bo‘lishini yana shu bilan izohlash mumkinki, katta yoshdagi insonlar shaxs sifatida ijtimoiy jihatdan yetukroq bo‘lib, har bir qilingan …
3 / 26
qlik qilib yetarlicha e’tibor bermaganlarida, ularga yordam berishdan bosh tortib xafa qilganlarida yoki ko‘nglini og‘ritganlarida o‘zlarini aybdor his qilishadi. erkaklar esa o‘zlarining cheklovlarini anglash (vaziyatni nazorat qila olmaslik va h.k.), g‘azabining namoyon bo‘lishida boshqara olmaslik holatlari bilan bog‘liq vaziyatlarda bu hisni boshdan kechirishlari mumkin. e.feyres o‘z tadqiqotlarida internallar eksternallarga qaraganda, o‘zlarining muvaffaqiyatsizliklarida asosan o‘zlarini ayblashlarini hamda uyat va aybdorlikni ularga nisbatan ko‘proq his qilishlarini ta’kidlaydi. buning sababini u quyidagicha izohlaydi, j. rotterning fikriga ko‘ra, internallar, ya’ni ichki nazorat lokusiga ega bo‘lgan odamlar o‘zlarining taqdirlarini o‘zlari nazorat qilishlariga ishonadigan odamlardir, eksternallar esa tashqi nazorat lokusiga ega bo‘lgan insonlar bo‘lib, ular bilan sodir bo‘layotgan hamma narsa deyarli o‘zlariga bog‘liq emasligiga ishonadigan odamlardir. i. a. belikning fikriga ko‘ra, aybdorlik yuqori darajadagi xavotirlanish, ichki ziddiyat va o‘zini ayblash bilan ijobiy bog‘liq bo‘lsa, salbiy jihatdan esa - o‘z-o‘zini qadrlash, o‘ziga ishonch, o‘zini o‘zi boshqarish, aks ettirilgan o‘ziga munosabat, o‘zini o‘zi qabul qilish va o‘zini o‘zi …
4 / 26
qotchilar b.a.xamann va t.p.brozertonlar reklamada aybdorlikning uchta turi borligini ta’kidladilar: reaktiv, profilaktik va ekzistensial. reaktiv aybdorlik reklamadan eski mahsulotni siqib chiqarish va uni yangisiga almashtirish uchun ma’lum bir tovarga bo‘lgan iste’molchilar talabini rag‘batlantirish zarur bo‘lganda qo‘llaniladi. profilaktik aybdorlik esa iste’molchini kelajakda muammoga duch kelmaslik istagidan foydalanib, mahsulotni sotib olishga undash uchun ishlatiladi. ekzistensial aybdorlik xayriyaga qaratilgan, ijtimoiy ahamiyatga ega bo‘lgan voqealarni targ‘ib qilish uchun ishlatiladi, chunki bu turdagi aybdorlik kam ta’minlanganlarga nisbatan hamdardlik sifatida qaraladi statistik ma’lumotlar shuni ko‘rsatadiki, reklamada ular ko‘pincha profilaktik (61,9%) aybdorlikdan foydalanishadi, chunki aynan shu turdagi aybdorlik odamlarni kelajak farovonligiga yo‘naltiradi, undan keyin reaktiv (29,4%) va ekzistensial aybdorlik (8,7%) turadi. bundan tashqari, agar reklama bosma nashrga joylashtirilgan bo‘lsa, uning samaradorligi ushbu nashrning xususiyatiga bog‘liq. masalan, reklamalarda aybdorlik hissini qo‘llash ko‘ngilochar jurnallarga qaraganda ma’lumotli bosma risolalarda samaraliroq. aybdorlik hissi yordamida shaxsni boshqarish, ya’ni manipulyatsiya qilish ham mumkin bo‘lib, uning tarixi uzoq o‘tmishga borib taqaladi. bizga ma’lumki barcha …
5 / 26
ikni manipulyatsiya sifatida ishlatish juda kuchli vosita ekanligini ta’kidlaydi. miselining so‘zlariga ko‘ra, manipulyatsiyaning quyidagi usullari mavjud: agressiv, oshkora va o‘tkir. agressiv manipulyatsiya o‘z ichiga ayblash, qoralash, ta’na qilish hamda ayblanuvchiga hujum qilishni oladi. manipulyatsiyaning oshkora usulida aybdorlikni sodir etgan shaxsning ushbu amalga oshirgan xatti-harakatlari oqibatlariga javob berishi bilan bog‘liq shart qo‘yiladi. bunday holda, manipulyator o‘zini qurbon sifatida his qiladi. manipulyatsiyaning o‘tkir usuli esa “jabrlangan” tomon “aybdor” shaxsda aybdorlik tuyg‘usi cho‘qqisiga chiqishi uchun o‘zining barcha aktyorlik mahorati va qobiliyatidan foydalanishini o‘z ichiga oladi. masalan, u "aybdorni" kechiradi, aybni o‘z zimmasiga oladi, "zararni qoplashidan" bosh tortadi, shu bilan birga har qanday tarzda soxta marhamat ko‘rsatadi. shaxslarda aybdorlik hissi odatda quyidagi maqsadlarda yuzaga keltiriladi: 1) boshqa shaxsning xatti-harakatlarini o‘zgartirish; 2) boshqalarga o‘z ta’sirini o‘tkazish; 3) o‘zini himoya qilish. ayrim insonlar o‘z manfaatlarini e’tiborsiz qoldirilayotganini anglab, boshqalarda aybdorlik tuyg‘usini qo‘zg‘atishga harakat qilishadi. ular boshqalarda aybdorlik hissini yuzaga keltirish uchun ko‘pincha, ota-ona va bola munosabatlarida …

Want to read more?

Download all 26 pages for free via Telegram.

Download full file

About "aybdorlik hissiyoti"

33-mavzu. aybdorlik hissiyoti 33-mavzu. aybdorlik hissiyoti ma’ruza reja: 1.aybdorlik hissiyoti 2.aybdorlik sabablari 3.aybdorlikning funktsiyasi aybdorlikning eng murakkab va muhim qismi, bu uning kognitiv komponenti bo‘lib hisoblanadi. inson eng avvalo o‘z xulq-atvoridagi zararli oqibatlarni anglashi kerak, bu esa undan kauzal xulosalar qila olish mahoratini talab qiladi. e.s.kubani aybdorlikni yuzaga keltiruvchi kognitiv komponentning 4 ta tarkibiy qismini aniqladi: 1) salbiy oqibatlar uchun javobgarlikni qabul qilish; 2) o‘zini ayblash; 3) inson o‘z axloqiy me’yorlari buzilganligini anglash; 4) qanday qilib bu salbiy holatlardan qochish yoki uning oldini olish fikri paydo bo‘lishi. shaxsda aybdorlik hissining paydo bo‘lishiga ko‘pgina ichki va tashqi omillar sabab bo‘lishi mumkin, leki...

This file contains 26 pages in PPTX format (1.0 MB). To download "aybdorlik hissiyoti", click the Telegram button on the left.

Tags: aybdorlik hissiyoti PPTX 26 pages Free download Telegram

Similar files

You might also like these

Show all
aybdorlik hissi — PPTX PPTX
aybdorlik hissi
21 pages 884.0 KB
shaxsning hissiyoti jarayonlari — PPTX PPTX
shaxsning hissiyoti jarayonlari
16 pages 74.8 KB
xijolat, uyat va aybdorlik hislari — PPTX PPTX
xijolat, uyat va aybdorlik hislari
23 pages 1.0 MB