уюшган жиноятчиликни тергов қилиш

DOC 99.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1350119862_13277.doc уюшган жиноятчиликни тергов қилиш уюшган жиноятчиликни тергов қилиш режа: 1. уюшган жиноятчилик ва гуруҳлар тавсифи 2. ҳодиса юз берган жойни кўздан кечириш чоғида жиноятни уюшган гуруҳ томонидан содир этилганлигини аниқлаш жиноятчилик билан курашишнинг 70-йиллардаги амалиёти ва назариясида профессионал (касбий) жиноятчилик бизда йўқ қилинган, бу нарса бизнинг жамиятга хос эмас деган фикрлар ҳукмрон эди. олимлар ва амалиётчилар кўплаб жиноятларни бир гуруҳ томонидан, бир хил усулда юқори «технологик» савияда содир этилган ҳолатларига дуч келганда жиноятчиларнинг ҳаракатларида баъзи бир «профессионаллик элементлари» борлиги ҳақидаги юзаки изоҳлар берардилар. жиноий фаолият билан касб сифатида шуғулланиш ҳақида ҳеч нима дейилмасди. собиқ иттифоқда профессионал жиноятчиликнинг, айниқса уюшган жиноятчиликнинг мавжуд эмаслиги ҳуқуқ фанининг ақидаларидан бири бўлиб келди. аммо вақти келиб, нафақат профессионал, балки профессионал уюшган жиноятчиликнинг мавжудлигини тан олиш пайти келиши муқаррар эди. унинг жиноий-сиёсий жиҳатини тан олишнинг ўзи кифоя қилмади: зудлик билан ўз ечимини талаб қиладиган илмий ва амалий тусдаги бир қатор муаммолар пайдо бўлди. ташкилий жиҳатдан …
2
р кичик норасмий гуруҳ тусидаги маълум бир тарзда ташкиллаштирилган уюшма ва бирлашган ҳолатда ҳаракат қилувчи фаолият субъектидир. ана шу субъектларнинг ҳамжиҳатлилиги даражасига қараб, жиноий гуруҳнинг қуйидаги криминалистик турлари мавжуд: тасодифий, уюшган, жиноий ташкилотлар. биринчи гуруҳга гуруҳий жиноятни содир этиш учун тасодифий шароитлар тақозосида бирлашган шахслар киради. унинг асосий мақсади жиноят содир этиш эмас, балки мулоқотга бўлган эҳтиёжни қондиришдир. гуруҳнинг кўпгина аъзолари дастлаб жиноятни бир-бирини қўллаб-қувватлаш учун, тасодифан, ҳамма билан ўша ерда бўлгани учун ёки тўсатдан рўй берган вазият натижасида амалга оширадилар. тасодифий гуруҳда роллар одатда тақсимланмайди ва гуруҳ аъзоларининг уюшқоқлиги ҳам анча паст бўлади. агар тасодифий жиноий гуруҳ фош этилмай қолса ва у криминалистик фаолиятни давом эттирса аста-секин, уюшган жиноий гуруҳга айланади. бу гуруҳлар етакчи бўлмаса-да, улар анча уюшқоқ бўлиб, энг фаол ва обрўли аъзоларидан иборат ўзакка эгадир. жиноий фаолиятда бир ёки бир неча шахс тобора етакчи роль ўйнай бошлайди. улар бошқалардан кўра фаол ва ҳамжиҳатроқ бўладилар. уюшган жиноий гуруҳ …
3
янада кўпроқ. иштирокчиларнинг ташкилий алоқаларини шакллантиришга, жиноятни амалга ошириш ва яшириш усулларини ишлаб чиқиш ва кўникма ҳосил қилишга, пинҳонийликни сақлаш мақсадида аъзолар ўртасидаги бевосита мулоқот ўрнига информацион алоқалар ўрнатиш уюштирилади. жиноий ташкилотлар учун мураккаб структура, махсус муҳофаза ва паналаш блокларининг мавжудлиги хосдир. уларга ҳатто муассаса ёки корхона маъмурияти ходимлари, ҳуқуқни муҳофаза қилувчи ва назорат орган ходимлари киритилади. уюшган жиноятчилик деганда таниш-билиш ва порага асосланган алоқалар ёрдамида ўзининг хавфсизлик тизимини таъминловчи ва жиноят билан касб (бизнес) сифатида шуғулланувчи жиноятчилар ҳамжамиятининг нисбатан кенг кўламга ёйилиши тушунилади. амалиётда уюшган жиноятчиликнинг уч даражаси учрайди. биринчиси иқтисодиёт соҳасида мулкни ўмарувчи, товламачилик, таъмагирлик, босқинчилик ва ўғрилик билан шуғулланувчи жиноий гуруҳларни ўз ичига олади; иккинчи даража хўжалик ёки маъмурият органлари билан таниш-билиш ва порага асосланган алоқаларга эга бўлади; учинчи даража ўзига хос бўлиб, мафия кўринишига эгадир. гап бу ерда бир қатор жиноий гуруҳларни функционал-иерархик бошқарув тизимига, ягона жиноий ташкилотга бирлашиши ҳақида бораяпти. fарбий адабиётда бу нарса уюшган …
4
жиноий бизнес соҳаларида майдонни қўлга киритишга қаратилган гуруҳларнинг ўзаро ҳаракатдаги (бевосита ва билвосита) тизимидир. уюшган жиноятчилик деб таърифланадиган жиноий фаолият минтақавий ёки ҳатто мамлакат даражасига эга бўлади ёки халқ хўжалигининг бирор-бир тармоғини эгаллайди. уюшган жиноятчиликнинг икки хил даражаси бор. биринчиси – фаолият доираси чегараланган жиноий ташкилот. масалан, автомобиль ўғирлаш билан шуғулланувчи жиноий уюшмалар кенг тарқалган. бундай уюшмада роллар аниқ тақсимланган бўлиб, ҳужжатларни қалбакилаштирувчи, муҳрлар тайёрловчи, автоэҳтиёт қисмлардаги номерларни алмаштирувчи каби мутахассислар мавжуд. бу даражада жиноятчиларнинг коррупцион алоқалари бўлиши шарт эмас. кўп ҳолларда корхона ёки муассасалар маъмурияти ёки ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органлар ходимларининг жиноий фаолиятдаги бевосита иштироки кузатилади. иккинчи даража – жиноий ташкилотлар тизими ҳам жиноий фаолиятнинг фақат бир турига, масалан, наркобизнесга ихтисослашган бўлиши мумкин, лекин одатда у турли-туман кўринишга ва кенг коррупциявий алоқаларга эга. юқорида баён этилган тушунчаларнинг криминологик таҳлили исботлов жараёни учун жуда муҳим аҳамият касб этади. маълумки, терговнинг вазифаси фақатгина жиноятнинг барча иштирокчиларини аниқлаб, уларнинг роллари ва айбини …
5
улар асосан тергов ҳаракатини ўтказиш ва тезкор-қидирув тадбирлар жараёнида аниқланади. жиноий иш қўзғатишга асос бўлувчи бошланғич маълумот тергов органларига бир неча каналлар орқали келиши мумкин. 1) жабрланувчиларнинг аризасини қабул қилган ички ишлар органи навбатчи қисмидан, патруль хизмати ходимлари, ташкилот ва корхоналар ходимлари ёки бошқалардан; 2) ички ишлар органлари тезкор аппаратларидан; 3) криминал тусга эга бўлиши эҳтимол бўлган жароҳатли инсонлар мурожаат қилганда тиббиёт муассасаларидан; 4) жиноий иш қўзғатишдан аввал ҳодиса жойини кўздан кечирганда ва у билан боғлиқ қидирув тадбирларини ўтказиш давомида. жиноят ҳақидаги маълумот оғзаки ёки ёзма бўлиши мумкин. содир этган жинояти ҳақида жиноятчининг ўзи ҳам арз берган бўлиши мумкин. криминалистик аспектда бу маълумот, кўп ҳолларда, жиноий гуруҳ томонидан содир этилганлиги, гуруҳнинг ҳамжиҳатлиги, вазифаларнинг тақсимланиши ва бошқаларни ўз ичига қамраб олади. бошланғич маълумотга асосланиб гуруҳнинг ташкилий даражаси, унинг юқорироқ даражадаги жиноий гуруҳга тегишлилигини аниқлаш одатда қийин. маълумки, бошланғич маълумотни текшириш учун тушунтириш олиш, ҳужжатларни талаб қилиш, ревизия, бошланғич текширувлар белгилаш, жиноят …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "уюшган жиноятчиликни тергов қилиш"

1350119862_13277.doc уюшган жиноятчиликни тергов қилиш уюшган жиноятчиликни тергов қилиш режа: 1. уюшган жиноятчилик ва гуруҳлар тавсифи 2. ҳодиса юз берган жойни кўздан кечириш чоғида жиноятни уюшган гуруҳ томонидан содир этилганлигини аниқлаш жиноятчилик билан курашишнинг 70-йиллардаги амалиёти ва назариясида профессионал (касбий) жиноятчилик бизда йўқ қилинган, бу нарса бизнинг жамиятга хос эмас деган фикрлар ҳукмрон эди. олимлар ва амалиётчилар кўплаб жиноятларни бир гуруҳ томонидан, бир хил усулда юқори «технологик» савияда содир этилган ҳолатларига дуч келганда жиноятчиларнинг ҳаракатларида баъзи бир «профессионаллик элементлари» борлиги ҳақидаги юзаки изоҳлар берардилар. жиноий фаолият билан касб сифатида шуғулланиш ҳақида ҳеч нима дейилмасди. собиқ иттифоқда профессионал жиноятчили...

DOC format, 99.0 KB. To download "уюшган жиноятчиликни тергов қилиш", click the Telegram button on the left.