артишок

PPTX 33 стр. 1,0 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 33
артишок ўсимлигининг аҳамияти, биологияси ва етиштириш технологияси. артишок ўсимлигининг аҳамияти, биологияси ва етиштириш технологияси. режа: 1. артишокни келиб чиқган макони ва тарқалиш тарихи. 2. артишок ўсимлигининг классификатцияси ва марфалогик белгилар. 3. артишокни биологик хусуситлари 4. артишокни етиштириш технологияси артишокнинг ватани ўрта ер денгизи мамлакатлари ҳисобланиб, эрамиздан 600 йиллар илгари мисирда фойдали ўсимлик сифатида кенг ишлатилган. унинг ёввойи турлари, айниқса канар ороллари, африканинг шимолий қисмида, маьданий ҳолда эса европа ва жанубий мамлакатларда кўп учрайди. артишок россияга xvii асрда келиб қолганллигини, уни москва атрофидаги сазавоткорлар иссиқхоналарда ўстириб ҳосил олганлигини, кейинчалик эса москвадан киев, нижний новгород, санк- петербур, ротов, ярославл каби худудларга ҳам тарқалганлиги қайт этилган. 1918 йили петербург сабзавоткорлари артишокдан юқори ҳосил олиб, уни сентябир - октябир ойларида бир неча тонналаб сабзавот базорларига чиқариб сотилгани баён қилинган. 1914 йилда россияда артишокнинг уруғи бўлмаганлиги сабабли ўстириш тўхтаб қолади. унинг уруғи европа мамлакатлари айниқса, франция, италия, португалидан келтирилган эди. 1942-1944 йилларда майкопда (бутуниттифоқ сабзавотчилик …
2 / 33
пания орқали мексиксга ( жанубий америка)га ўтган. у экватор чили, перу ва бразилия ҳамда аргентинанинг баьзи бир районларида одатий сабзавот экини сифатида экилиб келинган. сўнги 100 йилликда ақшда артишокни маданийлаштириш ишлари олиб борилган артишок ўсимлигининг классификатцияси ва марфалогик белгилар. мураккабгулдошлар оиласига кирувчи бу cynara scolmus l. сабзавот ўсимлиги бўлиб, уни 10 дан ортиқ турлари мавжуд. сабзавотчиликда испан ва тиканли артишоклар қолган. ҳозирги кунда ёввойи ҳолда ўсадиган ва доривор ўсимликларининг 230 дан ортиқ турлари табобатда ишлатилади. шулардан 171 туридан фармацевтика саноатида 250 хилдан ортиқ дори препаратлар олинмоқда. кейинги йилларда 10 га яқин йиғма жилддаги фитопрепаратлар турли хил касалликларни даволаш учун тадбиқ қилинди. аммо ҳозиргача ўзбекистонда етиштирилаётган кўплаб шифобахш ўсимликларнинг жумладан, тиканли артишок – cynara scolmus l. нинг сабзавот экини сифатида етиштириш технологияси ишлаб чиқилган эмас. артишокни биохимявий таркиби артишок саватчалари таркибида ферментлардан инулаза ва инвертаза, унинг баргида эса глюкозидлар сақланади. артишок саватчаларида 100 кг хўл вазни ўз таркибида: 9,5 мг% а …
3 / 33
а, шу майдондан 0.25 дан 2.0 тоннагача уруғ олиш, яъни уни мой ҳисобига ўтказилса, 0.061 дан 0.5 тоннагача мой олиш мумкин. мойли артишок расми артишок доривор ўсимлик сифатида хам фойдаланилади артишок таркибида инулин сақлайди. инулин организмда тез ўзлаштирилади. у қандли диабет касалликлари учун фойдалидир. у жигар касалликлари учун ҳам тавсия қилинади. артишок юнон ва римликларда қадимдан маълум бўлган ҳамда уни инсонларни соғлигини тиклайдиган, ишчанлик қобилиятини оширадиган озиқ-овқат ўсимлиги сифатида жуда ҳам қадрлашган. ўсимликнинг ёш саватчалари, ширалари, гуллари, барглари, илдизлари ва унинг бошқа қисмларидан олинган суюқликлар буйрак, қорин ва ичак сурункали касалликлари, хусусан, ич қотиши, жигар патологиялари (сариқ касаллиги, холецистит ва бошқ.) сийдик ҳайдовчи восита сифатида ишлатилган. унинг ширасини асал билан аралаштириб, стоматит, болаларнинг тил оқариши, ёрилиш касалликларини даволашда фойдаланганлар. доривор артишок артишокни чорвачиликда озуқа сифатида хам фойдаланса бўлади артишок чорва моллари учун тўйимли озуқа бўлишидан ташқари таркибида ҳар хил органик моддалар сақлаши билан ҳам диққатга сазовор ўсимликдир. унинг таркибида 12%-сахароза, …
4 / 33
хомлигича истеъмол қилинади. англия, франция, испания ва европанинг бошқа мамлакатларида унинг янги ўсиб чиққан ёш барглари овқатга таъм берувчи зиравор сифатида ишлатилади. озиқа сифатида артишокнинг очилмаган саватчалари, баъзан ёш новда барглари ишлатилади. унинг саватчалари ҳўл пайтида пишмаган юнон ёнғоғи таъмини эслатади. шунингдек, артишокнинг гул нектари асаларилар учун тўйимли озуқадир. сабзавот артишокни марфологик белгилари ўсимлик барглари патсимон қирқилга 80-100 см узунликка эга бўлган тиканли барг бандини поялар ясси – думалоқ ёки овалсимон шакилдаги, гуллари саватчаларга йиғилган, саватчалари кўзасимон тузилишга эга, саватча атрофидаги найсимон гулларни яхши химоя қилади. бир туп ўсимликда саватчалар сони 6-8 тадан 12-15 тагача етади. ўсув даври 180-200 кун давом этади. артишок жанубий минтақаларда иккинчи йили гулпоя чиқаради. агар яхши парвариш қилинса 14 йилгача истеъмолбоп саватча ва гуллар ҳосил қилади. бир дона савтчада 395-410 тагача найсимон гуллар ҳосил қилади ва булардан ҳосил бўлган уруғларнинг битта саватчадаги ўртача сони 396.80 дона бўлиб, унинг ўртача оғирлиги 11.5 г, 1000 дона уруғ …
5 / 33
муддати тўғри танланмаса саватчаси ҳосил қилиш даври иссиқ кунларга тўғри келиб ҳосилдорлиги нафақат камаяди балки саватча дағаллашиб истеьмолга яроқсиз бўлиб қолади. ер тайёрлаш ва уғитлаш артишок уруғини экишдан олдин (кузда) ер органик ва минерал ўғитлар билан ўғитланиб, 25-30 см чуқурликда шудгор қилиниши лозим. артишок ўғитга анча талабчан ўсимликдир. бир гектар майдонга 18-20т маҳаллий ўғит, 120-130 кг азотли ўғит, 100-120 кг фосфорли ўғит ва 80-100 кг калийли ўғит солинса, яхши натижа беради. артишок нордонлиги (рн 6.4) дан паст бўлган унумдор тупроқларда яхши ўсади ва ривожланади. шу билан бирга у ер ости сизот сувлари яқин жойлашган ерларни ёқтиради, тупроқнинг нисбий намлиги 75-80% дан кўпайиб кетмаслиги керак. нам етарли бўлмаса уни ўсиши секинлашади. гул тўплами кичиклашади ва гул косаси дағаллашади. йиллар ўтиши билан артишок турлари сершох бўлиб кетиши ҳисобига бири иккинчисини сиқа бошлайди, соя бера бошлайди ва натижада тупларда майда саватчалар миқдори кўпайиб кетади. артишок cynara scolymus l тупроқ озуқасига ва ёруғликка талабчан …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 33 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "артишок"

артишок ўсимлигининг аҳамияти, биологияси ва етиштириш технологияси. артишок ўсимлигининг аҳамияти, биологияси ва етиштириш технологияси. режа: 1. артишокни келиб чиқган макони ва тарқалиш тарихи. 2. артишок ўсимлигининг классификатцияси ва марфалогик белгилар. 3. артишокни биологик хусуситлари 4. артишокни етиштириш технологияси артишокнинг ватани ўрта ер денгизи мамлакатлари ҳисобланиб, эрамиздан 600 йиллар илгари мисирда фойдали ўсимлик сифатида кенг ишлатилган. унинг ёввойи турлари, айниқса канар ороллари, африканинг шимолий қисмида, маьданий ҳолда эса европа ва жанубий мамлакатларда кўп учрайди. артишок россияга xvii асрда келиб қолганллигини, уни москва атрофидаги сазавоткорлар иссиқхоналарда ўстириб ҳосил олганлигини, кейинчалик эса москвадан киев, нижний новгород, санк- петербур, р...

Этот файл содержит 33 стр. в формате PPTX (1,0 МБ). Чтобы скачать "артишок", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: артишок PPTX 33 стр. Бесплатная загрузка Telegram