гипоксия

DOCX 14 sahifa 269,1 KB Bepul yuklash

14 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 269,1 KB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 14

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 14

ххии-боб гипоксия гипоксия ёки кислород танқислиги - бу организмни кислород билан таъминланишининг етарли эмаслиги ёки ҳужайралар томинидан ўзлаштирилишининг бузилиши натижасида ривожланадиган типик патологик жараён бўлиб, тўқималарда энергия ишлаб чиқаришнинг пасайишига олиб келади. гипоксия энг кўп тарқалган патологик жараёнлардан биридир. туғилиш, ўлим, кўплаб касалликлар гипоксия билан бирга келади. кислород етишмаслиги ва атф синтезининг пасайиши организмда метаболик касалликлар ва энергетик жараёнларни бузилишини келтириб чиқаради. синфланиши. локализацияси бўйича маҳаллий ва умумий гипоксия фарқланади, кечишига кўра- ўткир ва сурункали, ривожланиш сабаблари ва механизмларига кўра, гипоксик (экзоген), нафасга боғлиқ (респиратор), циркуляр, гемик (қон), тўқима (гистотоксик) ва аралаш турлари фарқланади. этиологияси гипоксиянинг кўплаб сабаблари битта умумий хусусият билан бирлаштирилган - организмда кислород ташилишининг ёки уни тўқималар томонидан ўзлаштирилишининг бузилиши. айнан шу ҳусусият гипоксиянинг этиологияси, унинг таснифига асос бўлган. гипоксик гипоксиянинг сабаби нафас олаётган ҳаводаги кислороднинг қисман парциал босимининг пасайиши (тоғ ёки баландлик касаллиги, иш жойида кислород билан таъминлашдаги бахтсиз ҳодиса). тажрибада бу турдаги гипоксия кислородда кам …

2 / 14

н заҳарланиш, гемоглобинга cонинг бирикиши кислородга қараганда 300 баравар юқори бўлади ва кислородни ташишга қодир бўлмаган карбоксигемоглобин ҳосил бўлади. бундан ташқари тарикибида темир булган нафас олиш ферментлари фаолияти бузилади. организм нитратлар ва нитритлар, анилин ҳосилалари, баъзи дорилар (оксидланиш фаоллиги юкори) билан заҳарланганда метгемоглобин ҳосил бўлади, бунда уч валентли темир тўқималарга боғланган кислородни ташимайди. циркуляр гипоксия маҳаллий (ишемия, тромбоз, эмболия, стаз) ва умумий (юрак ёки қон томирларининг ўткир ва сурункали этишмовчилиги, шок, коллапс) қон айланишининг бузилишининг натижасидир ("периферик қон айланишининг патологик физиологияси" бобга қаранг). “юрак фаолиятининг бузилиши натижасида юзага келган қон айланишининг патологик физиологияси”, “ қон томирлари дисфункцияси билан боғлиқ қон айланиши бузилишларининг патологик физиологияси” ва “экстремал ҳолатлар патологик физиологияси”). катта қон айланиш доирасидаги томирларда қон айланиши бузилганда, тўқималарга кислород етказиб берилиши қийин бўлади, кичик қон айланиши тизимида гемодинамик бузилишлар юзага келса, артериал қоннинг кислород билан таъминланиши бузилади. циркуляр гипоксия сабаби нафақат мутлақ, балки нисбий қон айланишининг етишмовчилиги бўлиши мумкин, бу …

3 / 14

ми бўлган витаминлар етишмаслиги билан ҳужайра нафас олиш ферментлари синтезининг секинлашиши кузатилади. бу жараёнда рибофлавин ва никотин кислотаси рол ўйнайди: биринчиси флавин ферментларининг простетик гуруҳи, иккинчиси эса кодегидрогеназаларнинг бир қисми булиб хисобланади (“витаминлар алмашинувининг патологик физиологияси”га қаранг). ионлаштирувчи нурлар митохондрияларга зарар етказувчи ва тўқималарда нафасни бузадиган эркин радикалларнинг пайдо бўлишига олиб келади. оксидланиш ва фосфорланишга зарар етказувчи моддалар (микроорганизмларнинг токсинлари, адреналин, тироксин, 4-динитрофенол) митохондриянинг мембраналараро бўшлиғидан протонларнинг оқиб чиқишига, улар концентрацияси градиенти ва атф синтезининг пасайишига ёрдам беради. бу эркин иссиқлик шаклида энергиянинг тарқалишига, биологик оксидланиш самарадорлигининг пасайишига олиб келади. кўп ҳолларда аралаш гипоксия кузатилади, чунки изоляцияланган шаклда кислород тақчиллигининг юқоридаги турлари камдан-кам учрайди, кўпинча улар турли хил комбинацияларда бирга келади. масалан, пневмония вақтида, ҳам нафас олиш, ҳам қон айланиш етишмовчилиги ривожланади. ҳар қандай генезли сурункали гипоксия асоратлари нафас олиш ферментларининг шикастланиши (гипоксиянинг тўқима компоненти) туфайли мураккаблашади. юклама гипоксияси органларнинг гиперфункцияси ва кислородга юқори талаби(масалан, спортчиларда ҳаддан ташқари жисмоний машқлар …

4 / 14

г кенг тарқалган патологик жараёнлардан бири бўлганлиги сабабли, эволюция жараёнида кислородни ташилиши ва ишлатилиши тизимининг деярли барча организм тизимларини қамраб олувчи кўп миқдордаги адаптив реакциялар шаклланган. бироқ, буларнинг барчаси турли вақтларда ривожланади. мослашув ҳарактерига кўра, компенсатор реакциялар тезкор (фавқулодда, қисқа муддатли, чунки улар кислородга муҳтож) ва кечиктирилган (инерт, аммо тежамкор) турларга бўлинади. бундан ташқари, “кислород учун кураш” механизмлари ва о2 етишмаслик шароитларига мослашиш механизмлари аниқланган. тезкор компенсатор-мослашув реакциялари бу реакциялар асосан динамик кислород ташилиш тизимларида ривожланади. гипоксия вақтида гипервентиляция қоннинг кимёвий таркибининг кимёвий ўзгаришига (биринчи навбатда cо2 ва водород ионларининг кўпайишига) жавоб берадиган узунчоқ миянинг нафас марказининг, қонда кислород етишмаслигидан таъсирланган аорта равоги, уйқу, каротид синуслари таъсирланишидан хосил булган импулслар билан рефлектор қўзғалиши натижасида юзага келади. шубҳасиз, гипервентиляция организмнинг гипоксияга нисбатан ижобий реакциясидир, аммо гипоксик гипоксия шароитида у ҳам салбий оқибатларга олиб келади, чунки алвеоладаги карбонат ангидрид (cо2) нинг кўпайиши ва унинг қондаги таранглигининг пасайиши билан жараён мураккаблашади ( гипокапния). …

5 / 14

сия шароитида қон айланишидан муҳим хусусият қонни ҳаётий зарур органларга имтиёзли равишда етказиб бериш ва тери, талоқ, ичаклар, мушакларнинг қон билан таъминланишини камайтириш орқали, ўпка, юрак, мияда ва буйракда оптимал қон оқимини таъминлаш учун қайта тақсимланиши руёбга чикади. қон айланишидаги ўзгаришлар рефлектор ва гуморал механизмлар билан идора этилади. вазодилятацион таъсирга эга бўлган эндотелиал тўқима маҳсулотлари (nо, простациклин) функциялари марказий органларда қон томирлар кенгайишига сабаб булади. регулятор тизимларнинг (нерв ва эндокрин) гипоксияга реакцияси миядаги нафас олиш ва қон томир марказларининг қўзғалиши, гипервентиляцияни таъминлайдиган катехоламинларнинг кўп ажралиб чиқиши, шунингдек, юракнинг фавқулодда гиперфункцияси билан намоён бўлади. қизил қон таначалари сонининг кўпайиши ва қондаги гемоглобин микдорининг ортиши қоннинг кислород сиғимини оширишга олиб келади ва қоннинг деподан чиқиши туфайли гипоксияга тез мослашишни таъминлайди. юқорида тавсифланган экскретор адаптив ўзгаришлар энг реактив тизимларда ривожланади, аммо улар гипоксияга барқарор ва узоқ муддатли мослашувни таъминлай олмайди, чунки уларнинг ўзлари қўшимча энергия сарфини талаб қилади, структураларнинг функционал интенсивлигининг ошиши ва …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 14 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"гипоксия" haqida

ххии-боб гипоксия гипоксия ёки кислород танқислиги - бу организмни кислород билан таъминланишининг етарли эмаслиги ёки ҳужайралар томинидан ўзлаштирилишининг бузилиши натижасида ривожланадиган типик патологик жараён бўлиб, тўқималарда энергия ишлаб чиқаришнинг пасайишига олиб келади. гипоксия энг кўп тарқалган патологик жараёнлардан биридир. туғилиш, ўлим, кўплаб касалликлар гипоксия билан бирга келади. кислород етишмаслиги ва атф синтезининг пасайиши организмда метаболик касалликлар ва энергетик жараёнларни бузилишини келтириб чиқаради. синфланиши. локализацияси бўйича маҳаллий ва умумий гипоксия фарқланади, кечишига кўра- ўткир ва сурункали, ривожланиш сабаблари ва механизмларига кўра, гипоксик (экзоген), нафасга боғлиқ (респиратор), циркуляр, гемик (қон), тўқима (гистотоксик) ва аралаш ...

Bu fayl DOCX formatida 14 sahifadan iborat (269,1 KB). "гипоксия"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: гипоксия DOCX 14 sahifa Bepul yuklash Telegram