havomuҳit giёnasining tushunchasi va uning ahamiyati

PPTX 57 pages 7.8 MB Free download

57 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 7.8 MB

File type PPTX

Pages 57

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 57

презентация powerpoint ўзбекистон республикаси соғлиқни сақлаш вазирлиги бухоро давлат тиббиёт институти атроф муҳит гигиенаси. ҳаво муҳитига гигиеник таъриф. умумий гигиена кафедраси ассистенти phd иброҳимов к.и маъруза режаси атроф мухит гигиенаси тушунчаси ва унинг аҳамияти. атмосфера ҳавосининг таркиби ва унинг гигиеник кўрсаткичлари ҳаво муҳит гигиенаси физикавий хоссалари ҳаво муҳит гигиенаси кимёвий таркиби гигиеник физиологик ва гигиеник аҳамияти атмосфера ҳавосининг ифлосланиши ва аҳоли саломатлиги атроф муҳит гигиенаси — бу атроф- муҳитнинг инсон саломатлигига ва унинг ҳаётига таъсир қилувчи омилларни ўрганадиган фан соҳасидир. атроф муҳит гигиенаси инсон ва табиат ўртасидаги ўзаро муносабатларни таҳлил қилади, инсон саломатлигини ҳимоя қилиш ва экологик омиллар таъсирини камайтириш мақсадида турли чоралар ишлаб чиқади атмосфера (юн. atmos — буг ва сфера) — ер шарини ўраб олган ва у билан бирга айланадиган ҳаво қобиғи. атмосфера массаси 5,15-ю15 т бўлиб, ер шари оғирлиги (5,977-1021 т)нинг тахм. миллиондан бир бўлагига тенг. баландликка кўтарилган сари а. босими ва зичлиги камайиб боради. атмосферанинг қалинлиги …

2 / 57

нг хусусиятлари турли учун атмосфера қуйидаги қатламларга бўлинади: магнитносфера 2000-50 000 км экзосфера 3000 км ионосфера 500-1000 км мезосфера 80 км стратосфера 10-30 км тропосфера 8-10 км тропосфера: бу қатлам ер сатҳидан ўртача 8-10 км баландликгача чўзилган. кенгликларга қараб, баландлиги ўзгаради: ўрта кенгликларда денгиз сатҳидан 10-12 км, екваторда 15-18 км, қутбларда еса 8-10 км баландликни ташкил етади. тропосферада об-ҳаво жараёнлари ва булутлар мавжуд. стратосфера: тропосферадан юқорида жойлашган, 50-60 км гача бўлган қатлам. стратосферанинг юқори қисмида озон қатламлари мавжуд бўлиб, у ултрабинафша нурларини ютади ва ернинг қизишини ҳимоя қилади. мезосфера: тахминан 80 км баландликгача чўзилган қатлам. бу қатламда ҳаво зичлиги пасаяди ва метеорлар бу қатламда ёндирилади. ионосфера (термосфера): 600-800 км оралиғида жойлашган қатлам. ионосферада електронлар ва ионлар мавжуд бўлиб, бу қатлам радиоалоқаларни ўзаро боғлайди. екзосфера: 800 км дан 2000 км гача чўзилган юқори қатлам. екзосферада ҳаво жуда ингичка бўлиб, бу қатламда сунъий йўлдошлар орбитага киради. магнитосфера: янги маълумотларга кўра, бу қатлам …

3 / 57

экологик ресурсларни инқирозни олдини олиш: табиий оқилона бошқариш ва уларнинг ифлосланишини назорат қилиш орқали экологик муаммоларнинг олди олинади. юқумли ва касбий касалликларнинг олдини олиш: саноат чиқиндилари, кимёвий моддалар ва бошқа зарарли омиллар таъсирини камайтириш касбий касалликлар тарқалишини олдини олади. атроф муҳит гигиенасининг аҳамияти: инсон саломатлигини муҳофаза қилиш: атроф муҳит гигиенаси инсонни соғлом муҳит билан таъминлашда муҳим ўрин тутади. ҳаво, сув ва озиқ-овқат сифатига эътибор бериш орқали соғлиқни сақлаш имконияти ошади. атмосфера хавос/г табиий кимёвий таркиби 1 кислород – 20,95% аргон – 0,93% неон, гелий, радон. ксенон, озон, криптон, водород, азот – 78,08% карб.ангд -0,03% кислород инсон ва ҳайвонлар учун зарур бўлиб, унинг даражаси фотосинтез жараёнида доимий равишда янгиланади. юқори баландликда кислороднинг қисман босими пасайиши гипоксия ривожланишига олиб келади. кислороднинг 11- 13% гача камайиши кислород етишмовчилигига олиб келади, 7-8% еса ўлимга сабаб бўлади. азот — бу инерцион газ бўлиб, инсон ва ҳайвонлар организми томонидан тўғридан-тўғри ассимиляция қилинмайди. у ўсимликлар орқали, асосан, …

4 / 57

аландлик нафас сиқиши ҳаво етишмаслиги кўнгил айниши бадан ва юз териси/г оқариб кетиши бош оғриши бурун ва қўлоқлардан қон кетиши гипоксия белгилари юзага келади углерод (4)-оксид (cо₂) ҳавога инсон ва ҳайвонларнинг нафас олиш жараёни, айрим органик моддалар парчаланиши, ширинликлар ва ёқилғининг ёниши жараёнлари натижасида киради. унинг доимий консентрацияси фотосинтез жараёнида ўсимликлар томонидан сўрилиши, ёмғирлар билан ювилиши ва океанларда ериши орқали сақланади. бироқ, кислород билан бирга юқори консентрацияларда углерод диоксидининг нафас олиши организмда тўпланишига ва тўқималарнинг кислородсизланишига олиб келиши мумкин. масалан, ҳаводаги углерод диоксидининг консентрацияси 4% га етганда бош оғриғи ва юрак уриши каби аломатлар пайдо бўлади, 8-10% еса ўлимга олиб келиши мумкин. -2- карбонат ангидрид: -физиологик аҳамияти – нафас олиш марказини кўзғотади. 1%, 2%ни ташкил этса нафас етишмсалиги, тезлашиши. 4% ортиқ бўлса организмга заҳарли таъсир қилади -гигиеник аҳамияти: яшаш хоналарида – рэк 0.1% ҳавони ифлосланиш/г киёсий кўрсаткичи; бутун а/ҳ бўйича концентрацияси 0,06 % га ортиб кетса, ҳаво/г ўртача ҳарорати 4,5 …

5 / 57

алансида ҳам муҳим рол ўйнайди, чунки у қуёшнинг бир қисмини атмосферада ушлаб, иссиқлик тарқалишини назорат қилади. озон қатламининг емирилиши — бу озон (o₃) молекулаларининг парчаланиши ва озон қатламининг ингичкалашиши жараёнидир. бу жараён асосан инсон фаолияти туфайли пайдо бўлади. озон қатламининг емирилиши ерни қуёшнинг зарарли ультрабинафша (uv) нурларидан тўлиқ ҳимоя қила олмаслигига олиб келади, бу эса инсон саломатлиги ва табиий муҳит учун жиддий хавф туғдиради. озон емирилиши жараёни озон қатламига кўпроқ таъсир қиладиган жараён бу хлорфторуглеродлар (cfc) ва шу каби моддаларнинг атмосферага чиқиши ва кейинчалик стратосферада хлор ва бром атомларини ажралиши натижасида содир бўлади. хлор ва бром атомлари озон молекулалари билан реакцияга киришиб, уларни кислород молекулаларига айлантиради, натижада озон молекулалари парчаланиб, қатламнинг ингичкалашуви юз беради. озон қатламини емирувчи асосий омиллар озон қатламини емирувчи асосий кимёвий моддалар қуйидагилар: хлорфторуглеродлар (cfc): бу моддалар аэрозоллар, музлатгичлар, кондиционерлар ва саноат фреонларида ишлатилади. озон қатламига кўпроқ таъсир қиладиган жараён бу хлорфторуглеродлар (cfc) ва шу каби моддаларнинг …

Want to read more?

Download all 57 pages for free via Telegram.

Download full file

About "havomuҳit giёnasining tushunchasi va uning ahamiyati"

презентация powerpoint ўзбекистон республикаси соғлиқни сақлаш вазирлиги бухоро давлат тиббиёт институти атроф муҳит гигиенаси. ҳаво муҳитига гигиеник таъриф. умумий гигиена кафедраси ассистенти phd иброҳимов к.и маъруза режаси атроф мухит гигиенаси тушунчаси ва унинг аҳамияти. атмосфера ҳавосининг таркиби ва унинг гигиеник кўрсаткичлари ҳаво муҳит гигиенаси физикавий хоссалари ҳаво муҳит гигиенаси кимёвий таркиби гигиеник физиологик ва гигиеник аҳамияти атмосфера ҳавосининг ифлосланиши ва аҳоли саломатлиги атроф муҳит гигиенаси — бу атроф- муҳитнинг инсон саломатлигига ва унинг ҳаётига таъсир қилувчи омилларни ўрганадиган фан соҳасидир. атроф муҳит гигиенаси инсон ва табиат ўртасидаги ўзаро муносабатларни таҳлил қилади, инсон саломатлигини ҳимоя қилиш ва экологик омиллар таъсирини камайти...

This file contains 57 pages in PPTX format (7.8 MB). To download "havomuҳit giёnasining tushunchasi va uning ahamiyati", click the Telegram button on the left.

Tags: havomuҳit giёnasining tushuncha… PPTX 57 pages Free download Telegram