xviii va xix asrda xitoydagi shirin ta'sirli tashkilotlar va qo'zg'olonlari

PPTX 29 pages 1.2 MB Free download

29 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.2 MB

File type PPTX

Pages 29

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 29

termiz davlat universiteti tarix fakulteti 303-guruh talabasi; termiz davlat universiteti tarix fakulteti 303-guruh talabasi bozorov shahriyor ning jaxon tarixi fanidan tayorlagan mustaqil ishi tuzuvchi.bozorov shaxriyor qabul qiluvchi.rajopova s. mavzu;xviii va xix asrda xitoyda yashirin tashkilotlar va xalq qo’zg’olonlari reja 1. maxfiy jamyadlar faloyati 2.xitoydagi xalq qo’zg’olonlari xvii asrning 30-40-yillarida xitoy davlati chuqur tushkunlikni boshdan kechirmoqda edi. soliqlarning ko’payishi dehqonlarning ersizlanishi, savdo-sudxo’rlik asoratining kuchayishi, amaldorlarning sotqinligi xitoy tarixida uzoq davom etgan 1628-1644-yillardagi qo’zg’olonni keltirib chiqardi. 40-yillar boshida qo’zg’olon yangidan yuksala boshladi. qo’zg’olonda 2 ta markaz bo’lib, biri xubey va shensi viloyatlarida joylashgan bo’lsa, ikkinchisi sichuan viloyatida joylashgan edi. birinchi guruhdagi qo’zg’olonchilarga qishloqdagi dehqon oilasidan chiqqan sobiq cho’pon va pochta kureri li tszichen (1606-1645), ikkinchi guruhga esa sobiq soldat chjan syanchjun (1606-1647) boshchilik qilardi qo’zg’olonchilar o’zlarining doimiy qurolli kuchlariga, hokimyat boshqaruv organlariga ega edilar. ularning asosiy talablari hukmron min sulolasini ag’darib tashlash, og’ir soliq zulmini yo’q qilishdan iborat edi. 1644-yil 25 aprelda …

2 / 29

onavayron bo’lishlariga olib keldi. pomeshchik oldidagi ijara haqini to’lay olmagan, ko’p sonli soliq va majburiyatlar yuki ostida qolgan va sudxo’rlarning qarz tuzog’iga tushgan yuz minglab dehqonlar o’z qishloqlarini tashlab ketardilar. ularning ko’pchiligi xitoy janubi va g’arbidagi bo’sh yerlarga qochib ketsa, ko’pchiligi talonchilar guruhlariga qo’shilib ketardi. manjurlar sulolasini ag’darishni o’z oldilariga maqsad qilib qo’ygan maxfiy diniy tashkilotlar va jamiyatlar ham katta ta’sir kuchiga ega edilar. ular ichida eng yiriklari dengiz bo’yi provintsiyalarida harakat qilgan “triada”, yantszi vodiysida harakat qilgan “katta og’alar jamiyati”, shimoliy xitoyda tashkil qilingan “oq nilufar” va boshqalar edi. bu jamiyatlar diniy-mistik xarakterga ega bo’lib, ularning a’zolari maxsus urf-odatlarni bajarishlari kerak edi. tashkilotlar qattiq intizom va maxfiylik asosida ish olib borardi. maxfiy jamiyatlarning ijtimoiy tarkibi ham juda turli-tuman edi. unga dehqonlar, hunarmandlar, shahar kambag’allari, daydilar a’zo edi. lekin tashkilotning rahbarligini savdogarlar, pomeshchiklar, amaldorlar egallagan edi. xvii asr o’rtalarida gelaohay-katta akalar jamiyati vujudga keldi. ularning maqsadi manjurlarni ag’darib, min sulolasini …

3 / 29

ol ishtirok etdilar. biroq mag'lubiyatga qaramasdan maxfiy jamiyatlar va diniy sektalarning faoliyati davom etdi. bosqinchilik yurushlari natijasida xviii asrning oxirlariga kelib, xitoy territoriyasi ancha kengaydi. biroq harbiy yurushlarni uyushtirish. bosib olingan yerlarda qo'zg'olonlarni bostirish hukumatdan katta harajatlarni talab qildi. natijada yangi soliqlar joriy qilindi. eskilarining miqdori oshirildi. xitoy aholisi juda tez ko'payib bordi va xix asr o'rtalariga kelib mamlakat aholisining soni 400 mlnga.yetdi. natijada aholining turmush darajasi yomonlashib, joylarda isyon, qo'zg'alon ko'rinishidagi hukumatga qarshi xalqning norozilik harakatlari avj oldi. xviii asr oxiri – xix asr boshlarida xitoy dehqonlari va mazlum xalqlarning feodallarga qarshi qaratilgan bir qator qo’zg’olonlari bo’lib o’tdi. 1786 yilda tayvanda “triada” maxfiy tashkiloti rahbarligida katta qo’zg’olon bo’lib o’tdi. 1796 yilda “oq nilufar” boshchiligida shimoliy xitoyda yanada kattaroq qo’zg’olon boshlanib, bir necha yilga cho’zildi. bog’dixon armiyasi bu qo’zg’olonni faqat 1802 yilga kelib bostira oldi. shu yillarda janubi-g’arbiy xitoyda yashovchi xalqlarning ham bir qancha yirik qo’zg’olonlari bo’lib o’tdi. 1813 yilda …

4 / 29

t kasb etdi. diniy sektalar va maxfiy tashkilotlarga turli xil ijtimoiy guruhlarning vakillari a'zo bo'igan, ularning aksariyatini qashshoq dexqonlar tashkil etgan. xvii asr oxirlarida «oq nilufar» (baylyanszyao-mug’ullarga qarshi kurash) jamiyatining faoliyati kuchaydi. 1727 yilda bu harakatga a’zo bo’lganlarga o’lim jazosi belgilangan. uning rahbarligida 1786 yilda xitoyda katta xalq qo'zg'alonni uyushtirildi. qo'zg'olon asosan markaziy xitoy provintsiyalarini qamragan va 1804 yilgacha davom etgan. qo'zg'olonchilar manjurlar hukumatini ag'darib, amaldorlarning sotqinligi va shavqatsizligiga chek quyishni talab qildilar. 1796-1804 yillardagi qo'zg'olonning mag'lubiyatidan so'ng ham diniy sektalar va ularning larafdorlari manjurlar hukmronligiga qarshi kurashdan voz kechmadilar 1813 yilda "samoviy idrok jamiyati" shimoliy xitoyda qo'zg'olon uyushtirdi. uning daholaridan biri o'zini xitoy imperatori min sulolasining davomchilaridan biri deb e'lon qildi. 200kishidan iborat qo'zg'alonchilarning bir guruhi 1813 yilning oktyabrida pekindagi sin hukumati qarorgohiga hujum uyushtirib, hokimyatni egallashga urindi. biroq, hujum saroy qo'shini tomonidan tor-mor etildi. 1841-1849 yillar davomida xitoyliklar, tibetlaiklar, dunganlar va xitoydagi boshqa xalq vakillari tomonidan manjurlarning hokimiyatdan …

5 / 29

o'zini bu dinning paygambari, deb e'lon qildi. 1850 yilda xun sinlarga qarshi guansida qo'zg'olon uyushtirdi. qo'zg'olonchilarni ijtimoiy tarkibi turli xil bo'lib, unda dehqoniar, ishchilar, hunarmandalr, savdogorlar qatnashdi. qo'zg'olonchilar boshlariga qizil peshonabog taqib olganliklari uchun bu qo'zg'olon «qizil peshonaboglilar» qo'zg'oloni, deb ham ataladi. taypinlar qo'zg'oloni (1850-1864 yy) afyun urushi va uning oqibatlari xalq ommasining ahvolini yanada ogirlashtirdi. xitoyga afyun kiritish sur'atlari tez o'sdi. tashqi savdodagi daromad xitoy qo'shinini chetda qolib ketishiga sabab bo'ldi. natijada mis tangaga nisbatan kumish yuan (pul birligi) ning kursi oshib ketdi. bu quyi xalq omassining ayniqsa dehqonlarning ahvolini ogirlashivuga olib keldi. ijtimoiy ziddiyatlar keskinlashib. xitoyning janubiy provintsiyalarida xalqning norozilik harakatlari kuchaydi, guandun va guansi provintsiyalarida dehqonlarning qo'zg'olonlari ko'tarildi. bu provintsiyalar asr o'rtalarida ko'tarilgan qo'zg'olonning o'chog'iga aylandi, bu voqealar tarixga «taypinlar qo'zg'oloni» nomi bilan kirdi. taypinlar qo'zg'oloniga o'qituvchi xun syutsyuan (1814-1864) boshchilik qildi. xun syutsyuan. xun sguansi viloyatida qo’zg’olonni boshladi. qo’zg’olonda dehqonlar, hunarmandlar, savdogarlar, qullar ishtirok etdi. “bayshandixoy” …

Want to read more?

Download all 29 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xviii va xix asrda xitoydagi shirin ta'sirli tashkilotlar va qo'zg'olonlari"

termiz davlat universiteti tarix fakulteti 303-guruh talabasi; termiz davlat universiteti tarix fakulteti 303-guruh talabasi bozorov shahriyor ning jaxon tarixi fanidan tayorlagan mustaqil ishi tuzuvchi.bozorov shaxriyor qabul qiluvchi.rajopova s. mavzu;xviii va xix asrda xitoyda yashirin tashkilotlar va xalq qo’zg’olonlari reja 1. maxfiy jamyadlar faloyati 2.xitoydagi xalq qo’zg’olonlari xvii asrning 30-40-yillarida xitoy davlati chuqur tushkunlikni boshdan kechirmoqda edi. soliqlarning ko’payishi dehqonlarning ersizlanishi, savdo-sudxo’rlik asoratining kuchayishi, amaldorlarning sotqinligi xitoy tarixida uzoq davom etgan 1628-1644-yillardagi qo’zg’olonni keltirib chiqardi. 40-yillar boshida qo’zg’olon yangidan yuksala boshladi. qo’zg’olonda 2 ta markaz bo’lib, biri xubey va shensi viloya...

This file contains 29 pages in PPTX format (1.2 MB). To download "xviii va xix asrda xitoydagi shirin ta'sirli tashkilotlar va qo'zg'olonlari", click the Telegram button on the left.

Tags: xviii va xix asrda xitoydagi sh… PPTX 29 pages Free download Telegram