sharq mutafakkirlarining falsafiy qarashlari

PPTX 28 pages 1.2 MB Free download

28 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.2 MB

File type PPTX

Pages 28

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 28

совместная деятельность школы, семьи и общественности по духовно-нравственному развитию и воспитанию учащихся sharq mutafakkirlarining falsafiy qarashlari mavzu rejasi: 1. “avesto” da oila muqaddas dargoh ekanligi 2. oilaviy munosabatlar va bu sohaga oid qarashlar sharqning buyuk allomalari hisoblangan abu nasr farobiy, abu rayhon beruny, ibn sino, yusuf xos hojib, mahmud qoshg‘ariy, kaykovus, alishеr navoiy, bobur, muqumiy, furqat, zavqiy, uvaysiy, nodira, abdulla avloniy kabi ko‘plab olim va yozuvchilar bu masalalar yuzasidan o‘zlarining durdona fikrlarini tarixda qoldirib ketganlarki, ular hozirgi zamon fani uchun ham katta ijtimoiy va mafkuraviy ahamiyatga egadir. ularning asarlarida oila va oilaviy munosabatlarga ham alohida e’tibor berilgan. www.themegallery.com nikoh-oila munosabatlari mavjud diniy va dunyoviy adabiyotlarda o‘rganilishi bilan bir qatorda, ibtidoiy e’tiqodlar va diniy tasavvurlarda o‘ziga xos ravishda nikoh-oila munosabatlarining tasvirlanishi va qonun-qoidalar asosida bеlgilab qo‘yilgan shunday diniy tasavvurlardan biri milloddan avvalgi i ming yillik boshlarida markaziy osiyoda shakllanganligi taxmin qilinadigan zardushtiylikning asosiy kitobi avеstoda ham nikoh-oila munosabatlari e’tibordan chеtda qolmagan. …

2 / 28

ni saqlash, nikoh tuzish tartiblari, nikohning bekor qilinishi sabablari va shartlari batafsil bayon qilingan: www.themegallery.com qadimgi ajdodlarimizda balog‘at yoshi 15 yosh hisoblanib, oila qurishga imkoniyati va qobiliyati bo‘lgan har bir yigit oila qurish va o‘zidan zurriyod qoldirishga majbur bo‘lgan. www.themegallery.com imkoniyati bo‘la turib, uylanmay yurgan yigit badnom qilinib, temir kamar bog‘lab yursa, balog‘atga yetgan qiz bola umuman turmushga chiqishni istamasa qopga solinib yigirma besh darra kaltaklanish bilan jazolangan va darmongoh huzuridagi dori tayyorlash korxonasiga ishga jalb etilgan. www.themegallery.com nikohga va oila qurishga tayyorgarlik jarayonida qiz bola tarbiyasiga alohida e‘tibor berilgan. qiz balog‘atga yetguncha o‘z davrining barcha hunarlarini bilishi, chorva mollariga qarash, parvarishlash, uy-ro‘zg‘or yumushlarini mukammal tarzda ado etishi, pokiza, ozoda yurishi shart bo‘lgan. www.themegallery.com “avesto” da zurriyodning pokizaligi, naslning sog‘lomligi xususida qayg‘urilib, bunga erishish yo‘li sifatida atrof-muhitni muhofaza qilish, jamoat, oila, shaxsiy ozodalik, gigiyenaga rioya qilish, shuningdek, oila qurish jarayonida har jihatdan benuqson, sog‘lom kelinlar tanlash uqtiriladi. www.themegallery.com ko‘p bolali …

3 / 28

t va o‘zaro ishonch ekanligi ta‘kidlanib, er-xotinning bir-biriga xiyonati qattiq la‘natlangan, begona erkak bilan juftlashgan ayol badnom qilinib, jazolangan va nikohdagi eri uchun - harom” hisoblangan. www.themegallery.com jumladan, turmushga chiqish va uy bekasi bo‘lishning besh turi ko‘rsatilgan: podshoh xotin. buning ma’nosi shundaki, yigit va qiz ota-onalarining roziligi bilan turmush quradilar. bunda onalarning mavqei baland bo‘ladi. ayuqxotin, ya’ni “yakkabonu”. agar yigit biron oiladagi yagona farzand – qiziga uylansa, oldindan bu xonadonni yakkalab, merosxo‘rsiz qoldirmaslikga va’da beradi, yangi oilada tug‘ilgan birinchi o‘g‘il bobosi-yu buvisining nomiga o‘tkaziladi va bola ularning merosxo‘ri bo‘ladi. chokar xotin. avvalgi jufti halolidan ajralgan erkak yoki o‘ziga yangi turmush o‘rtog‘i tanlaydi. zardushtiylik e’tiqodicha, er yoki xotin vafotidan so‘ng oldingi jufti halolligiga nikoh sohibi hisoblanadi. binobarin, ikkinchi er yoki xotin oldingisining chokari hisoblanadi. shuningdek, er farzand ko‘rish ilinjida, birinchi xotin roziligi bilan ikkinchi marotaba uylansa, ikkinchi ayol birinchisiga nisbatan “chokarxotin” hisoblanadi. o‘zboshimcha xotin. zardushtiylik dini qoidasiga ko‘ra, o‘g‘il-qizlar 21-yash bo‘lgunga …

4 / 28

ati zohir bo‘lsa bu nikohdan voz kechish huquqiga ega. 2. er erkaklik qobiliyatiga ega bo‘lmagan taqdirda ayol taloq qilish imkoniyatidan foydalana oladi. 3. uch yil davomida ham er oilaning moddiy jihatini ta’minlay olmay, hatto ayolini boqa olmasa, xotin bunday erni tashlab keta oladi, ya’ni taloq qila oladi. 4. agar tomonlar bir-birlarining boshqa er va xotin bilan zino qilganliklarini eshitsa yoki sezsa, bunday nikoh “harom” bo‘ladi hamda tomonlar bir-birlarini taloq qiladilar. 5. agar xotinning hayoti er zulmidan xavf ostida qolsa, u o‘z juftini taloq qila oladi. 6. erkak kishi uylanish paytida oldingi xotinini bekitsa, to‘ydan keyin bu sir fosh bo‘lsa, bunday nikoh botil hisoblanadi. er yoki ayol zardusht dinidan yuz o‘girsa, ya’ni boshqa dinini qabul qilsa, taloq vojibdir. zardushtiylikda oila muqaddas sanalganligi uchun boshqa sabalarga ko‘ra, jumladan ig‘vo, tuhmat, er-u xotinning o‘zaro kelishmovchilikiga, ota-ona bilan chiqisha olmaslik bahonasi bilan nikohni bekor qilishiga yo’l qo’yilmagan. xotin qizlar orasida uchrab turadigan bo‘hton, chaqmachaqarlik, …

5 / 28

“qalblarning sevgisi” deb nom qo‘yilishi bejiz emas. chunki bu asarda navoiy insonlarga qalbidagi eng kerakli o‘g‘itlarni bayon etib, ularni turmushdagi, oilaviy hayotdagi turli hodisalar va vaziyatlardan chiqishga imkon beruvchi yaxshi fazilatlar, ularni tarbiyalash masalalariga diqqatni qaratadi. www.themegallery.com аlisher navoiyning er-xotin munosabatlari, burchlari, ayollar fazilati, ularning oilada tutgan o‘rni haqidagi qarashlari beqiyosdir. “mahbub-ul-qulub” asarining “uylanish va xotinlar to‘g‘risidagi” faslida mutafakkir uylanish va uning foydasi, oila odobi va oilada ayollarning fazilatlari haqida ajoyib fikrlarni bayon etgan. navoiy ayolning turmushdagi hissasiga quyidagicha to‘xtaladi: “yaxshi xotin – oilaning davlati va baxti. uyning ozodaligi undan, uy egasining xotirjam va osoyishtaligi undan husnli bo‘lsa – ko‘ngil yozig‘i, xushmuomala bo‘lsa – jon ozig‘idir. oqila bo‘lsa, ro‘zg‘orda tartib-intizom bo‘ladi, asbob-anjomlar pokiza va saranjom turadi”. www.themegallery.com markaziy osiyo xalqlarining “аlpomish” “kuntug‘mish”, “go‘ro‘g‘li”, “oysuluv”, “layli va majnun”, “yusuf va zulayho”, “manas”, “qizjibek”, “qozi kurpesh bayan suluv” kabi dostonlarida erkak va ayol oʼrtasidagi sof insoniy munosabatlar, muhabbat, sadoqat, yorga vafo mavzusi …

Want to read more?

Download all 28 pages for free via Telegram.

Download full file

About "sharq mutafakkirlarining falsafiy qarashlari"

совместная деятельность школы, семьи и общественности по духовно-нравственному развитию и воспитанию учащихся sharq mutafakkirlarining falsafiy qarashlari mavzu rejasi: 1. “avesto” da oila muqaddas dargoh ekanligi 2. oilaviy munosabatlar va bu sohaga oid qarashlar sharqning buyuk allomalari hisoblangan abu nasr farobiy, abu rayhon beruny, ibn sino, yusuf xos hojib, mahmud qoshg‘ariy, kaykovus, alishеr navoiy, bobur, muqumiy, furqat, zavqiy, uvaysiy, nodira, abdulla avloniy kabi ko‘plab olim va yozuvchilar bu masalalar yuzasidan o‘zlarining durdona fikrlarini tarixda qoldirib ketganlarki, ular hozirgi zamon fani uchun ham katta ijtimoiy va mafkuraviy ahamiyatga egadir. ularning asarlarida oila va oilaviy munosabatlarga ham alohida e’tibor berilgan. www.themegallery.com nikoh-oila munosabatl...

This file contains 28 pages in PPTX format (1.2 MB). To download "sharq mutafakkirlarining falsafiy qarashlari", click the Telegram button on the left.

Tags: sharq mutafakkirlarining falsaf… PPTX 28 pages Free download Telegram