ҳуқуқ нормаларини шарҳлаш ( хукук нормаларини шархлаш )

DOC 76,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1349944674_11507.doc ҳуқуқ нормаларини шарҳлаш ҳуқуқ нормаларини шарҳлаш режа: 1. ҳуқуқ нормаларини шарҳлаш тушунчаси 2. ҳуқуқ нормаларини мазмунини аниқлаш усуллари 3. ҳуқуқ нормаларини шарҳлаш турлари 4. ҳуқуқ ўхшашлиги ва қонун ўхшашлиги 1. ҳуқуқ нормаларини шархлаш тушунчаси. ҳуқуқий нормалар ҳаётда тўғри қўлланиб борилса, бу орқали давлат органлари, корхоналар, муассалар, ташкилотлар, мансабдор шахслар ва фуқаролар ўртасида турли ижтимоий муносабатлар тартибга солинади. шунинг учун ҳуқуқий нормани ҳаётга тадбиқ, этишда у билан ҳал қилинадиган ишни ҳар тарафлама ўрганиш, у ишни квалификация қилиш керак. бундан кейин ҳаётда кишилар ўртасидаги тегишли ижтимоий муносабатларни тартибга соладиган ҳуқуқий нормаларни шархлаш лозим. ҳуқуқий нормаларни шарҳлаш, бу ҳаётда содир бўлган ижтимоий муносабатларга уларнинг тадбиқк, этишдан олдин, унинг маъноси ва мазмунини тўғри англашдир. қонун бошқа ҳуқуқий нормалар матнидаги сўз ва ибораларни грамматик, мантиқий ва юридик жиҳатдан таҳлил этиш муҳимдир. бунда тадбиқ этилаётган ҳуқуқий норманинг ҳар бир моддасининг таъсир қилиш доирасини белгилаш, тегишли ижтимоий муносабатларни тартибга солиш учун сиёсий ва юридик малака талаб …

мазмунини аниқлаш учун қуйидаги усуллар ишлатилади: грамматик, мантиқий. тарихий ва систематик усуллар. грамматик усулда — қўлланиладиган ҳуқуқий норма мазмуни унинг матнини грамматик — филалогик, тил қоидаларига асосан таҳлил қилиб бериш керак. ҳуқуқий норма матнидаги сўз ва ибораларнинг, масалан, ўзр жиноят кодексидаги «ёмон оқибатлар», «иғво қилиш», «жиноят таркиби» ва бошқа ибораларнинг мазмунини аниқлаш лозим. норма матнидаги ҳар бир сўз ва жумлаларнинг мазмунини грамматик жиҳатдан тўғри ва нотўғрилигини анализ қилиш керак. масалан, жиноий ишлар бўйича судлар ҳукм чиқарганда, «жазолаш мумкин эмас, авф этилсин», деб тўғри ишлатилади. шу иборага грамматик жиҳатдан «жазолаш» сўзидан кейин вергуль қўйилса, «жазолаш, мумкин эмас авф этилсин», деб ибора нотўғри ишлатилади. мантиқий усул — ҳаётда тадбиқ этилаётган ҳуқуқий мормаларнинг мазмуни мантиқ фанининг қонуниятларига асосан аниқланади. бунда ҳуқуқий норманинг матнидаги сўз ва тушунчалар бир —бири билан ички ва узвий мантиқий жиҳатда боғланганлигига эътибор бериб, ҳуқуқий норманинг мазмуни аниқланади. масалан, ўзр фкнинг 30— модадсида рухий касаллига ақли заифлиги оқибатида ўз ҳаракатларининг …

даги сўзлар йўқ- «жамиятда юриш — туриш қоидаларини қасддан менсимаслик, уриш — дўппослаш, баданга енгил шикаст етказиш ёки ўзганинг мулкига шикаст етказиш ёхуд нобут қилиш жиддий зарар етказиш билан боғлиқ ҳолда содир этилса, энг кам ойлик иш ҳақининг эллик бараваридан юз бараваригача миқдорида жарима ёки уч йилгача ахлоқ тузатиш ишлари ёхуд олти ойгача қамоқ билан жазоланади», деб кўрсатилади. систематик усул — ҳаётда қўлланиладиган норманинг мазмунини бошқа ҳуқуқий нормалар билан солиштириб, унинг тегишли ҳуқуқ соҳаси нормалари тизимидаги ўрнини аниқлаш керак. масалани ўзр фкнинг 541 — моддасида мулкнинг ижарага олувчи томонидан ёмонлаштирилган ҳолда ечказилган зарарнинг ижарага берувчига тўлатилиши тўғрисида айтилади. етказилган зарар шартнома бўйича олинган мажбуриятни мазкур моддалар бир — бири билан солиштирилиб етказилагн зарар ўзр фкнинг 541—моддаси билан эмас, балки 331 — моддаси билан ундирилади. 3. ҳуқуқ нормала рини шархлаш турлари. бу ҳуқуқнинг мазмунини очиш, тушунтириш фаолияти ва қужжатларнинг юридик моҳиятини йиғиндисидир. бунинг юридик моҳиятини ва амалиёт учун аҳамиятини нормаларни шархловчи …

республикаси олий мажлиси, қорақалпоғистон республикаси жуқорги кенгеси ва вазирлар кенгаши, ўзбекистон республикаси конституциявий суди, республика бош прокурори ва бошқалар. расмий шархлаш ўз навбатида норматив ва казуал шархлашларга бўлинади. норматив шархлаш — давлат ҳудудида ҳуқуқий нормаларни бир хилда тадбиқ этиш мақсадида, уларни давлат органи чиқарган бўлса, ўзи шархлайди. бу шархлашни юридик адабиётда аутенттик (муаллиф томонидан шархлаш) деб аталади. консититуциямизнинг 109 —моддасини 3—қисмига асосан ўзбекистон республикаси конституциявий суди конституция нормаларини юридик кучига қараб шархлайдиган ягона органдир. унинг шархи расмий бўлиб, барча давлат органлари, корхоналар, муассасалар, ташкилотлар, жамоат бирлашмалари, мансабдор шахслар ва фуқаролар учун мажбурийдир. ҳуқуқий нормаларни казуал (казус) шархлашда — суд органлари ҳар бир фуқаролик, жиноий, маъмурий ва бошқа ишларни кўраётганда тегишли ҳуқуқий нормалар билан ҳал қилиб ҳуқуқий нормаларни шархлайди. суднинг ҳар бир фуқаролик иши бўйича чиқарган қарори ёки жиноий ишлар бўйича чиқарган ҳукми ҳуқуқий нормани казуал (казус) шархлашдир. ўзбекистон республикаси олий мажлиси томонидан 1993 йил 2 сентябрда қабул қилинган «судлар тўғрисидаги» …

республикаси конституциясига шарх, ўзбекистон республикаси жиноят кодексига, фуқаролик кодексига, маҳнат кодексига, ўзбекистон республикаси маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодексларига шархлар. ҳуқуқий нормаларнинг шархлаш қажми бўйича уч хил бўлади: сўзнинг том маъносини шархлаш. бунда қўлланилаётган ҳуқуқий норманинг матнига ҳеч нарса қўшмасдан қўллаш тушунилади. масалан, конституциямизнинг 21 — моддасида: «ўзбекистон республикасининг фуқаролиги, унга қандай асосларга эга бўлганлигидан қатъи назар, ҳамма учун тенгдир», деб кўрсатилган. чекланган шархлаш. бунда турмушда тадбиқ этилаётган ҳуқуқий норманинг матнида, унинг чекланганлиги белгилаб қўйилади. масалан, конституциямизнинг 64 — модддсида «ота — она у фарзандларини вояга етгунларига қадар боқиш ва тарбиялашга мажбурдирлар», деб чеклаб қуйилган. кенг маънода шархлаш. бунда ҳаётда қўлланилаётган норманинг мазмунини ёзилган матнига нисбатан кенгроқ қилиб шархлашга айтилади. масалан, узр жкнинг 55 — 56 —моддаларида жазони енгиллаштирувчи ва оғирлаштирувчи ҳолатлар кўрсатилган. буларни суд шархлаб судланувчини шахсини ҳисобга олиб қўллайди. 4. ҳуқуқ ўхшашлиги ва қонун ўхшашлиги. турмушда нормалар қўлланилиб, тегишли ишлар ҳал қилинаётган вақтда, ҳуқуқий ва қонунларимиз қанчалик мукаммал бўлмасин, баъзан …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ҳуқуқ нормаларини шарҳлаш ( хукук нормаларини шархлаш )"

1349944674_11507.doc ҳуқуқ нормаларини шарҳлаш ҳуқуқ нормаларини шарҳлаш режа: 1. ҳуқуқ нормаларини шарҳлаш тушунчаси 2. ҳуқуқ нормаларини мазмунини аниқлаш усуллари 3. ҳуқуқ нормаларини шарҳлаш турлари 4. ҳуқуқ ўхшашлиги ва қонун ўхшашлиги 1. ҳуқуқ нормаларини шархлаш тушунчаси. ҳуқуқий нормалар ҳаётда тўғри қўлланиб борилса, бу орқали давлат органлари, корхоналар, муассалар, ташкилотлар, мансабдор шахслар ва фуқаролар ўртасида турли ижтимоий муносабатлар тартибга солинади. шунинг учун ҳуқуқий нормани ҳаётга тадбиқ, этишда у билан ҳал қилинадиган ишни ҳар тарафлама ўрганиш, у ишни квалификация қилиш керак. бундан кейин ҳаётда кишилар ўртасидаги тегишли ижтимоий муносабатларни тартибга соладиган ҳуқуқий нормаларни шархлаш лозим. ҳуқуқий нормаларни шарҳлаш, бу ҳаётда содир бўлган ижтимоий м...

Формат DOC, 76,5 КБ. Чтобы скачать "ҳуқуқ нормаларини шарҳлаш ( хукук нормаларини шархлаш )", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ҳуқуқ нормаларини шарҳлаш ( хук… DOC Бесплатная загрузка Telegram