gistalogiya, sitologiya, embriologiya fanidan prizentatsiya

PPTX 16 pages 4.0 MB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 4.0 MB

File type PPTX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

abu ali ibn sino nomidagi buxoro davlat tibbiyot instituti davolash ishi fakulteti 113-guruh talabasi nurmatova madinaning gistalogiyasitologiya-embriologiya fanidan prizentatsiyasi abu ali ibn sino nomidagi buxoro davlat tibbiyot instituti davolash ishi fakulteti 113-guruh talabasi nurmatova madinaning gistalogiyasitologiya-embriologiya fanidan prizentatsiyasi tuzuvchi:nurmatova madina qabul qiluvchi:azimova sabohat endokrin sistema ichki sekretciya bezlaridan, ya’ni endok-rin organlardan tashkil topgan bo’lib, ular o’z mahsuloti-ni qonga yoki limfaga (ichki muhitga) chiqaradi. bu bezlarda tashqi sekretciya bezlaridan farqli ravishda chiqaruv naylari bo’lmaydi. endokrin sistemaga bezlardan tashqari turli a’zo-lardagi yakka (alohida-alohida) joylashgan hujayralar ham kiradi. endokrin sistemaning bezlari va hujayralarida gor-monlar (yunon. hormon - qo’zg’atmoq, ta’sir qilmoq) deb yuriti-luvchi biologik aktiv moddalar hosil bo’ladi. turli a’zolarning ishi faqat nerv sistemasi orqali boshqa-rilmay, balki gumoral yo’l bilan ham bajariladi. hamma hu-jayralarga nerv tolalari etib bormaydi va natijada turli hujayralarning hayot jarayoni hujayralar atrofida joylash-gan suyuqliklar (hujayra oraliq modda) va qon bilan keluvch» biologik aktiv moddalar orqali bajariladi. to’qimalar va a’zo-lar ishini …

2 / 16

oliy markazidir. u ichki a’zolarning ishini muvofiqlashtiradi va a’zolarning ishi-ni nerv va endokrin sistema orqali bajarilishini ta’minlaydi. nerv sistemasi va endokrin sistemaning material asosi gipota-lamusdagi neyrosekretor hujayralar hisoblanadi. gipotalamus oraliq miyaning bazal qismida joylashgan bo’lib, u bosh miya iii qorinchasini o’rab turadi. iii qorincha bo’shlig’i chuqurcha- infundibulum gacha davom etadi. chuqurcha devori gipofiz oyoqchalariii hosil qilib, gipofiz oyoqchalari quyi (distal) qismda gipofizning orqa bo’lagini yoki neyrogipofizni hosil qiladi. gipofiz oyoqchalari-ning old tomonida iii qorinchaninl devori qalinlashgan bo’lib, uni oraliq tepalik yoki medial eminentciya (eminentia mediata) deyiladi. medial eminentciya ependimogliya hujayralaridan iborat bo’lib, u hujayralarning ba’zilari tanitcitlarni hosil qiladi. tanitcit hujay-ralarining o’siqlari medial eminentciya sohasida birlamchi kapillyarlar to’ri bilan bog’lanadi. gipotalamusning gipofizga va periferik endokrin bezlargata’siri gipotalamusning periferik endokrin bezlarga ta’siri ikki yo’l bilan (neyrogormonlar va nerv orqali) amalga oshiriladi. 1. gipotalamusning ma’lum neyrogormonlari (liberin va sta-tinlar) portal sistema orqali gipofizning oldingi va o’rta bo’-lagi hujayralari ishini boshqaradi, ya’ni bu hujayralar …

3 / 16

r deb yuritiladi. shuni qayd qilish kerakki, gipotalamus periferik endokrin bezlarga ta’sir kilibgina qolmay, periferik endokrin bezlar gipotalamusga ham ta’sir o’tkazishi mumkin. masalan, periferik bezlarda ish-lab chiqarilgan gormonlarning miqdori oshib ketsa, u gipotala-musga ta’sir qilib, tegishli liberinlar ishlab chiqarishini su-saytiradi va statinlar hosil bo’lishini kuchaytiradi. gipotalamusga bosh miyaning oliy qismlari, xususan, limbik sistema, bodomsimon yadrolar, gippokamp va epifiz ta’sir qi-ladi. gipotalamusda neyrogormonlar ishlashida bosh miyaning ma’lum hujayralarida ishlanuvchi endorfinlar va enkefalin-lar muhim o’rin tutadi. gipofiz (hypophysis) gipofiz boshning turk egari chuqurchasida joylashgan kichik, toq organ. u oraliq miyaning voronkasi bilan gipofiz oyoqchasi orqali bog’langan. gipofizning og’irligi 0,34-0,65 g, uning og’irligi jinsiy balog’atga etish, homiladorlik davri va shu ka-bi jarayonlarda o’zgarib turib, boshqa endokrin bezlarning funk-tcional holatiga bog’liq bo’ladi. gipofiz anatomik jihatdan murakkab a’zo bo’lib, sut emizuvchilarda tuzilishi va faoliyatiga ko’ra keskin farqlanuvchi 4 qismdan: 1) bez tuzilishiga ega bo’l-gan va a’zoning 3/4 qismini tashkil etuvchi oldingi bo’lak; 2) sut emizuvchilarda …

4 / 16

p gormon (o’sish gor moni)-organizmning o’sish protcesslariga ta’sir etadi. bu gormonning ishlab chiqarilishi me’yoridan oshib ketsa - gigantizm, etishmaganda esa pakanalik vujudga keladi; 2) krinotrop gor-monlar - endokrin bezlarning ishini tartibga solib turadi. ularga tireotrop (qalqonsimon bez faoliyatini oshiruvchi), adre-nokortikotrop (buyrak usti bezi po’stloq qismining funktciyasini qo’zg’atuvchi) hamda gonadotrop - jinsiy bezlar ishini kuchayti-ruvchi gormonlar kiradi. qalqonsimon bez — odam va hayvonlarning ichki sekretsiya bezi. qalqonsimon bezning rivojlanishi homilalik davrida boshlanib, bola 1 yoshga yetganda uning vazni 1—2 g ni tashkil etadi, oʻsish jarayonida u kattalashib 20—22 g gacha yetadi. qalqonsimon bez embrion jabra xaltachasi epiteliysidan rivojlanadi. qalqonsimon bez odam embrioni taraqqiyotining 8—9 oyida toʻliq shakllanib, gormon ajrata boshlaydi, u boʻyinda, hiqildoq togʻaylari sohasida joylashgan; 2 palla va boʻyinchadan iborat. qalqonsimon bezni bir juft yuqori va bir juft pastki arteriyalar qon bilan taʼminlaydi, simpatik va parasimpatik nerv tolalari innervatsiya qiladi. u organizmda modda va energiya almashinuvi regulyatsiyasida ishtirok etuvchi yodli …

5 / 16

uddasimon bez". odam va umurtqali hayvonlar oraliq miyasining yuqori yuzasida joylashgan. e., asosan, yosh individlarda yaxshi rivojlangan. eksperimental va klinik kuzatishlar e.ning olib tashlanishi yoki strukturasining oʻzgarishi erta jinsiy yetilishga va anormal oʻsishga sabab boʻlishini koʻrsatadi; uzun naysimon hochoq suyaklarning boʻgʻim uchlari. epifiz yoki gurrasimon bez(glandula pinealis) cho'zinchoq yoki sharsimon shakllarda uchraydi. epifizda 2 xil modda - serotonin va melotonin hosil bo'ladi. serotonin arteriyalarni toraytirib, mediator vazifasini bajaradi. melotonin esa jinsiy bezlar taraqqiyoti uchun fiziologik tormoz vazifasini bajaradi. epifizning buzilishi bolalarda erta jinsiy balog'atga yetishga olib keladi. buyrak usti bezlari. bu bezlar ikkita bo'lib, nomiga monand o'ng va chap buyraklarning ustki qismida joylashadi (6- rasm). ularning birgalikdagi og'irligi 10-20 g. buyrak usti bezlari ikki qavatdan: ustki - po'slloq va ichki - miya qavatdan iborat buyrak usti bezlarining ustki po'stloq qavatida uch guruh kortiko¬steroid gormonlar ish lab chiqariladi: i. mineralokortikoid gormoni organizmda mineral tuzlar almashi¬nuvi boshqarilishida ishtirok etadi. 2. glyukokortikoid gormoni …

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "gistalogiya, sitologiya, embriologiya fanidan prizentatsiya"

abu ali ibn sino nomidagi buxoro davlat tibbiyot instituti davolash ishi fakulteti 113-guruh talabasi nurmatova madinaning gistalogiyasitologiya-embriologiya fanidan prizentatsiyasi abu ali ibn sino nomidagi buxoro davlat tibbiyot instituti davolash ishi fakulteti 113-guruh talabasi nurmatova madinaning gistalogiyasitologiya-embriologiya fanidan prizentatsiyasi tuzuvchi:nurmatova madina qabul qiluvchi:azimova sabohat endokrin sistema ichki sekretciya bezlaridan, ya’ni endok-rin organlardan tashkil topgan bo’lib, ular o’z mahsuloti-ni qonga yoki limfaga (ichki muhitga) chiqaradi. bu bezlarda tashqi sekretciya bezlaridan farqli ravishda chiqaruv naylari bo’lmaydi. endokrin sistemaga bezlardan tashqari turli a’zo-lardagi yakka (alohida-alohida) joylashgan hujayralar ham kiradi. endokrin siste...

This file contains 16 pages in PPTX format (4.0 MB). To download "gistalogiya, sitologiya, embriologiya fanidan prizentatsiya", click the Telegram button on the left.

Tags: gistalogiya, sitologiya, embrio… PPTX 16 pages Free download Telegram