ibn rushd falsafasi

PPTX 15 pages 169.1 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 169.1 KB

File type PPTX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

tta termiz filliali davolash-1 fakulteti 109-a guruh talabasi normamatova xurshidaning falsafa fanidan tayorlagan taqdimoti tta termiz filliali davolash-1 fakulteti 109-a guruh talabasi normamatova xurshidaning falsafa fanidan tayorlagan taqdimoti qabul qiluvchi:usanov shuhrat mavzu:markaziy osiyoda amir temur davridagi falsafiy qarashlar reja: 1.j.lookning tabiiy qarashlari va uning yevropa ilm faniga tasiri 2.ibn rushid va sharq falsafasi 3.zamonaviy garb falsafasida kosmopolitizm goyalari tahlili ibn rushd ibn rushd abdulvalid muhammad (arabcha: ابن رشد)(lotincha: averroes) (1126-yil, kordova — 10-dekabr 1198-yil, marokash) — arab faylasufi va tabibi, andalusiya va marokashda yashagan, qozi va saroy haqimi boʻlgan. aristotel asarlariga sharxlar yozgan. gʻazoliy taʼlimotiga qarshi "tahofut ut-tahofut" ("raddiyatni rad etish") asari bilan falsafada muayyan oʻrin tutadi. ibn rushd moddiy dunyo abadiy, uning boshi ham yoʻq, oxiri ham boʻlmaydi, degan. lekin, uningcha, moddiy dunyo fazoda cheklangan. xudoning borligini tan olgan ibn rushd uning olamdan oldin boʻlganligiga ishonmagan va xudo yaratilgan olam bilan birga abadiy, deb hisoblagan. u ruh oʻlmaydi, oxirat …

2 / 15

tida, uning tasniflashida va tasniflangan aql atamasining har bir tushunchasi mohiyatining aniqlash jarayonida yorqin namoyon bo'lgan edi. shuni alohida qayd etish joizki, ibn rushd ijodida aql atamasi shunchalik muhim ahamiyat kasb etganki, uning bilish va borliq nazariyalari, ijtimoiy falsafasi va axloqiy qarashlarini ham aql tushunchasisiz tasavvur etib bo'lmaydi. u faylasuf ijodining har bir qirrasida zohir bo'ladi. aql tushunchasining keyingi tarixi uning g'arb falsafasiga ta'sirini yoritish orqali davom ettirishga to'g'ri kelishini ko'rsatdi.zero o'rta asr islom falsafasi va, shu jumladan, uning aql to'g'risidagi ta'limoti ma'lum ma'noda nasroniy falsafasidan keyin ravnaq etgan g'arb falsafasini shakllantirgan omillardan biri bo'lib, g'arb rasionalizmining ildiziga asos solishda muayyan bir ibtido sifatida xizmat qilgandir. adabiyotlar tahlili va metodlar ibn rushdning falsafiy qarashlari, xususan, aql haqida, borliq haqida, "ikki haqiqat" haqidagi qarashlari rus olimlari, yevropa olimlari tadqiqotlari natijasida keng o'rganilgan. mazkur maqolada ibn rushdning "mangu aql" tushunchasi haqidagi qarashlari tahlil qilingan. shuningdek, uning bu haqidagi qarashlarini bugungi kundagi dolzarbligi …

3 / 15

qo'rquvi ruhiy obrazlardan ko'ra ko'proq jismoniy obrazlar bilan qo'zg'aladi. muhokama aflotunning "davlat"iga sharhlarida ibn rushd bu uydirmalardan maqsad odamlarda yolg'ondakam yaxshi fazilatlarni tarbiyalashdir, deb yozadi; chunki agar inson u dunyodagi ajrlar haqidagi diniy tasavvurlarga berilsa, bu dunyodagi rohatlardan o'zini tiysa, u holda, u buni narigi dunyoda bu dunyoda yo'qotgan barcha narsalarni yuz barobar qilib qaytarib olish niyatida qiladi (jannat quvonchlari "mushohadaga asoslangan yaxshi xislatlar" egasini maftun qila olishi gumon), axir bu quvonchlar oliy xususiyatga ega bo'lgan lazzatlarning: noz-ne'matlar, ichimliklar, hurlarning eng oliy toifasi emasdir kordovalik mutafakkir, albatta abadiyat va boqiy dunyodagi hayot haqidagi fikrlar insonlarning abadiylikka tomon tabiiy intilishlari, inson mavjudligining yakuni oldidagi qo'rquvi natijasida yuzaga kelganligini fahmlab turgan. shunday qilib, ezgulik va yovuzlik dunyoda hoh tabiiy, hoh ijtimoiy tabiatga ega bo'lsin o'z-o'zidan mavjud bo'ladi. tabiiy ne'matlarga kelsaq "keng omma" uchun ibn rushd uni xudo manbasi deb ataydi, bunda u "materiyaning zarurati"dan kelib chiqadigan yovuzlik bilan birga kechadi, degan yanglish …

4 / 15

arastuning materialistik fikrlarini rivojlantirdi, ularni dunyoni panteistik tushuntirish evolyusiyasida o'ziga xos xususiyatlarga ega bo'lgan bosqichni hosil qiluvchi ta'limotni yaratgan holda, yangi dialektik tamoyillar va taxminlar bilan boyitib bordi. o'sha davrdagi ko'plab arab davlatlarida yuzaga kelgan tarixiy sharoitlarda ibn rushd falsafasi o'sha yerlarda yashovchi xalqlarning ma'naviy madaniyatlariga qandaydir ta'sir ko'rsatmasligi mumkin emas edi. bugungi falsafada aql atamasining aytilishi va tuzilishi deyarli o'zgarmagan bo'lsada, biroq uning ma'nosi kuchli o'zgarganiga guvoh bo'lamiz. u fan va texnika asri bilan chambarchas bog'langan bo'lib, ilgarida yunon falsafasining "nus", ya'ni nazariy aql tushunchalari va islom aqidalari bilan uzviy bog'liqligi zamonaviy falsafada onda-sonda uchrab qolishini hisobga olmasak deyarli uchramaydi. aqlni ilmiy tadqiq etish zamonaviy falsafa va fanda keng ko'lamda davom ettirilayapti va bu davrda u har qanday diniy qarashlardan holi ravishda, xxi asrda insoniyatning fan va texnika erishgan yutuqlarga tayangan holda yoritilayapti. unga atama sifatida qarash va sezgiga, tuyg'uga, sun'iy aqlga qarama-qarshi qo'yish umumiy an'anaga aylanib qolgani, shubhasizdir. …

5 / 15

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ibn rushd falsafasi"

tta termiz filliali davolash-1 fakulteti 109-a guruh talabasi normamatova xurshidaning falsafa fanidan tayorlagan taqdimoti tta termiz filliali davolash-1 fakulteti 109-a guruh talabasi normamatova xurshidaning falsafa fanidan tayorlagan taqdimoti qabul qiluvchi:usanov shuhrat mavzu:markaziy osiyoda amir temur davridagi falsafiy qarashlar reja: 1.j.lookning tabiiy qarashlari va uning yevropa ilm faniga tasiri 2.ibn rushid va sharq falsafasi 3.zamonaviy garb falsafasida kosmopolitizm goyalari tahlili ibn rushd ibn rushd abdulvalid muhammad (arabcha: ابن رشد)(lotincha: averroes) (1126-yil, kordova — 10-dekabr 1198-yil, marokash) — arab faylasufi va tabibi, andalusiya va marokashda yashagan, qozi va saroy haqimi boʻlgan. aristotel asarlariga sharxlar yozgan. gʻazoliy taʼlimotiga qarshi "tahof...

This file contains 15 pages in PPTX format (169.1 KB). To download "ibn rushd falsafasi", click the Telegram button on the left.

Tags: ibn rushd falsafasi PPTX 15 pages Free download Telegram