hozirgi o‘zbek va jahon romanchiligi: o‘zaro ta’sir masalalari

DOC 6 pages 79.0 KB Free download

6 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 79.0 KB

File type DOC

Pages 6

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 6

hozirgi o‘zbek va jahon romanchiligi: o‘zaro ta’sir masalalari reja: 1. adabiy ta’sir masalasi. 2. sayyor syujetlar nazariyasi. 3. adabiy taqlid. 4. isajon sultonning “ozod” romani tahlili. 5. nazar eshonqulning “goʻroʻg'li” va frans kafkaning “jarayon” romanlari qiyosiy tahlili. аdabiyotlar: 1. давшан.а.н. азия в русской литературе хх века. – т.: мумтоз сўз, 2011. 2. йўлдошев қ. ёниқ сўз. – т.: янги аср авлоди, 2006. 3. комилов н. тафаккур карвонлари. – т.: шарқ, 2011. 4. ғафуров иброҳим. танланган асарлар: мансуралар, ҳикоялар, бадиалар ва бошқа асарлар. – т.: шарқ, 2016. 5. www.kutubxona.uz 6. www.jahonadabiyoti.uz 7. www.ziyonet.uz 8. www.sharqyulduzi.uz roman janrining bir necha asrlik taraqqiyoti davomida uning turli xil koʻrinishlari yaratildi va bu jarayon hozir ham davom etmoqda. har bir davr romanga oʻzgacha mazmun va shakl bagʻishlaydi. shu ma’noda, adabiyotshunoslikda roman oxiriga yetmagan va tinimsiz yangilanib boruvchi janr sifatida qaraladi. buni sh.boʻtayevning “yettinchi tong”, s.oʻnarning “bibisora”, n.jaloliddinning “tegirmon”, n.abbosxonning “shoʻrqishloq” romanlari misolida ham koʻrish mumkin. …

2 / 6

ekin boʻz yigit ozodning er yigit – eranga aylanish jarayoni hamisha koʻzga tashlanib turadi. yozuvchi bir voqeani bir necha bor akslantiradi. bu jarayon ozod qarashlaridagi, tushunchalari oʻzgarishlarining natijasi o’laroq namoyon boʻladi. yosh yigitcha oydin degan qizga fotiha qilingach, bardavom an'anani jonlantiradi: afsonaviy tog‘ lolasini olib kelish, uni yoriga sovg‘a qilishga jazm etadi. ozod yoʻl yuradi – mo’l yuradi: har xil mo’jizalarni, kishilarni koʻradi, sinovlardan oʻtadi. ozodni uzoq yoʻlga shamol olib ketadi. tabiatning bu hodisasi haqida minglab afsonalar, yuzlab badiiy asarlar bor. oʻzbek adabiyotida tong yeli, shabadalaridan tortib boʻronu toʻfonlarni aks ettirgan koʻplab ijod namunalari bor. isajon sulton romanida shamol donishmand, yoʻlboshchi, ziyrak roviy, ilohiy inoyat. u voqea-hodisa, timsol, ramzlarni sharhlab sal-sal talqinlab boradi. ozod shamolni ustoz deyish darajasiga boradi. ma'naviy dunyolar hamisha real dunyodan ustundir. dunyo sobitdir, uning ichida ekansan, u haqda hosil boʻlgan tasavvurlaringgina qiymatlidir, deydi u. ya'ni olam bir xilda davom etmoqda, tabiat hodisalari bir xilda zarracha og‘ishmay …

3 / 6

shi ham mumkin. shu sabab ozod ahli soʻzdan ahli ma'niga qarab bormoqda. ahli ma'ni esa... tirik, koʻzga koʻrinmas arslon balki aziz-avliyolarning timsoli boʻlishi ham mumkin. asarda bir qancha soʻz ahlining qoldirgan soʻzlaridan iqtiboslar keltiriladi. navoiy, rumiy, mashrab, cho’lpon, botu, h.olimjon, zulfiya, e.vohidov, a.oripov, h.xudoyberdieva, sh.rahmon, m.yusuf, t.joʻra, x.do’stmuhammad, n.eshonqul kabilarning ijodidagi ba'zi durlarni aniq-tiniq koʻramiz. “qoya labidagi na'matak” yoki “majnuntol ostidagi kishi”dan oybekni yoki mirtemirni anglaymiz. “oy yog‘dusi – yorug‘ g‘ussa” kalimasi marhum tog‘ay murodni, “choyning ta'mini farqlay boshlagan kishi” x.sultonni yodga soladi. “bir kishi bor edi, o’sha aytgan edi, tumonat olomon lolaga intilar edi” jumlasida u.hamdamning “lola” hikoyasiga, ozod qarshisida yastanib yotgan lolazorni koʻrishida murod muhammad doʻstga ishora borligini payqaymiz. asarda nomlari yoki misrasi to’liq ochiq-yaqqol keltirilmagan ko’plab ijod ahlining timsollari bor. singan chechakning qaddini tiklashga urinayotgan kishi kim? goh mavjlanib, goh shiddat urib esayotgan shamol kimga ishora? koʻzga koʻrinmas arslon kim? mana shularning barida ahli soʻzga hurmat va …

4 / 6

emas. hamma narsaning mohiyatini biladi. shu sabab ham qushga “baraka va rizqlar tuproqlarning bag‘irlarida yetilmoqda, rizqlar tuproqdan oʻzi ko’tarilib kelmoqda, bulutlar yomg‘irlarni yog‘dirmoqda... mana shulardan oʻzga bir xususiyating borligi uchun ham hech qaysi qushga o’xshamagan bir qushsan. sening mohiyatingni oʻzingdan soʻramasam, kimdan ham soʻrar edim?” deb murojaat qiladi. baxt qushi pok va latif jismlarni xush koʻrishni biladi, mening ruhim sening qoʻnishing uchun maqbulmikin deya bezovtalanadi. ma'no tuslanishlari va oʻzgarishlari ongu shuurimizga chuqur singib ketgan rivoyatlar talqinida ham akslangan. mashhur toshbaqa va chayonga bag‘ishlangan o’nlab masallarni kim bilmaydi deysiz. g‘irkoʻk, boychibor singari tulporlar haqidagi qahramonlik dostonlari kimlarni rom etmagan. qur'oni karimda avliyolar haqidagi asarlarda vafodorlik ramzi hisoblangan it haqida qanchadan-qancha fikrlar bildirilgan. isajon sulton mazkur an'anaviy timsollarni yoddan chiqarmaydi. ularning har biri haqida oʻz soʻzini aytadi. masalan, ot azal-azaldan hayot aravasini harakatlantiruvchi kuch, yigit tanini osmonu falakka ko’taruvchi vosita sifatida ifodalangan. “ozod” romanida tusi nihoyatda xunuk itning teran ma'noni anglatuvchi fikrni …

5 / 6

muboraklikka yaqinlashib keladilar. romanda shamol xarakteridagi tabiat kuchi ozodning yoʻl koʻrsatuvchisi, hamrohi sifatida tasvirlanadi. oydinkoʻl, nafaqat obi-hayot toʻplangan ma'vo, balki ma'nolar manba'idir. uni onaga mengzash oʻrinlidir. u jonli va jonsiz tabiatga hayot baxsh etadi. hayvonu hashoratlar, parranda-darrandalar oydinkoʻlga intiladilar. ta'kidlanishicha, oydinko’l qurib qolsa, atrof-muhit tirik mavjudot yetimga aylanib qoladi. dilorom va oydinkoʻl bir-birini to’ldiradi. “ozod” romanida o’ttizdan ortiq qushlar nomi, fe'l-atvori tasvirlangan. ularning hammasi humo qushiga kelib ulanadi. boshqacha aytganda, qushlarni tasvirlash humoga yaqinlashish yoʻlidagi maqsadli odimlardir. isajon sultonov romanida o’t-o’lanlar, ko’plab gullar nomi aytiladi. dehqonning oʻg‘li qop-qop oʻt yulib kelib, hovlisiga toʻkadi. tevarak atrofni oʻt-oʻlanlarning anvoyi ifori tutib ketadi. orzu guli – choʻqqidagi lola oʻt-oʻlanlarning uyushtiruvchi asos manbaidir. ajabki orzu gulining ushalmagan armoni bor. u narigi choʻqqi ortidagi lola bilan qovushmog‘i lozim edi. u orzusiga erisha olmadi, bag‘ri qora dog‘ – xun boʻldi. romanda postmodernizmning umumlashtirish xususiyatidan unumli foydalanilgan. lekin aytilgan soʻz – topiladigan ma'nodir. afsuski, qirq urug‘i yashinlar …

Want to read more?

Download all 6 pages for free via Telegram.

Download full file

About "hozirgi o‘zbek va jahon romanchiligi: o‘zaro ta’sir masalalari"

hozirgi o‘zbek va jahon romanchiligi: o‘zaro ta’sir masalalari reja: 1. adabiy ta’sir masalasi. 2. sayyor syujetlar nazariyasi. 3. adabiy taqlid. 4. isajon sultonning “ozod” romani tahlili. 5. nazar eshonqulning “goʻroʻg'li” va frans kafkaning “jarayon” romanlari qiyosiy tahlili. аdabiyotlar: 1. давшан.а.н. азия в русской литературе хх века. – т.: мумтоз сўз, 2011. 2. йўлдошев қ. ёниқ сўз. – т.: янги аср авлоди, 2006. 3. комилов н. тафаккур карвонлари. – т.: шарқ, 2011. 4. ғафуров иброҳим. танланган асарлар: мансуралар, ҳикоялар, бадиалар ва бошқа асарлар. – т.: шарқ, 2016. 5. www.kutubxona.uz 6. www.jahonadabiyoti.uz 7. www.ziyonet.uz 8. www.sharqyulduzi.uz roman janrining bir necha asrlik taraqqiyoti davomida uning turli xil koʻrinishlari yaratildi va bu jarayon hozir ham davom etmoqda. ...

This file contains 6 pages in DOC format (79.0 KB). To download "hozirgi o‘zbek va jahon romanchiligi: o‘zaro ta’sir masalalari", click the Telegram button on the left.

Tags: hozirgi o‘zbek va jahon romanch… DOC 6 pages Free download Telegram