iste’mol, jamg‘arish va investitsiya

DOCX 12 pages 103.8 KB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 103.8 KB

File type DOCX

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

iste’mol, jamg‘arish va investitsiya funksiyalari reja: 6.1. iste’mol va jamg‘arish, ularning grafiklari va funksiyalari. 6.2. iste’mol va jamg‘arishga o‘rtacha hamda chegaralangan moyillik. 6.3. investitsiyalarning mohiyati, grafigi va funksiyasi. 6.4. investitsiyalar dinamikasini belgilovchi foiz stavkasidan boshqa omillar. akselerator modeli. 6.5. o‘zbekiston respublikasi investitsiya siyosatining o‘ziga xos xususiyatlari 6.1. iste’mol va jamg‘arish, ularning grafiklari va funksiyalari. uy xo‘jaliklarining iste’mol xarajatlari (bundan buyon iste’mol deb yuritiladi), yalpi talab, yoki yaimning yakuniy iste’molga ko‘ra tarkibida eng katta ulushga ega bo‘lgan komponentdir. 2015 yilda o‘zbekiston respublikasi davlat statistika qo‘mitasining ma’lumotlariga ko‘ra respublikamizda bu ulush 58,6 %ni tashkil etgan. shuningdek, rivojlangan mamlakatlarda iste’mol xarajatlari shaxsiy tasarrufdagi daromadning 90 foizdan ortiq qismini tashkil etadi. shu tufayli ham iste’mol xarajatlariga ta’sir etuvchi omillarni, uning o‘zgarish qonuniyatlarini o‘rganish muhim ahamiyatga ega. uy xo‘jaliklari tasarrufidagi daromadning iste’mol qilinmasdan qolgan qismi ularning jamg‘armalarini tashkil etadi. klassik maktab vakillari jamg‘arish hajmi foz stavkasining funksiyasi deb qarashsa j.m. keyns uy xo‘jaliklarining iste’mol xarajatlari …

2 / 12

tasarrufidagi daromad iste’mol va jamg‘arish uchun ishlatiladi. ya’ni, qancha ko‘p iste’mol qilinsa, shuncha kam jamg‘ariladi va aksincha. iste’mol va jamg‘arish o‘rtasidagi o‘zaro bog‘liqlik har xil daromadga ega bo‘lgan shaxslarda bir xil emas: kam daromadga ega bo‘lganlar, odatda, uning ko‘proq qismini iste’mol qilib, kamroq qismini jamg‘aradi, lekin daromadlari oshib borishi bilan bu nisbat jamg‘arish foydasiga o‘sadi. bu bog‘liqlikni gipotetik ma’lumotlar asosida ko‘rib chiqamiz (6.1-jadval). 6.1-jadval daromad, iste’mol va jamg‘arish ko‘rsatkichlari yillar tasarrufdagi daromad (yd) iste’mol (c) jamg‘arish (s) 1 2 3 4 5 6 7 370 390 410 430 450 470 490 375 390 405 420 435 450 465 -5 0 5 10 15 20 25 tasarrufidagi daromad hajmi 370 shartli birlikka (sh.k.) teng bo‘lganda uy xo‘jaliklari iste’moli 375 sh.b.ka teng, ya’ni tasarrufidagi daromaddan 5 sh.b.ka ko‘p bo‘ladi. ya’ni uy xo‘jaliklari 5 sh.b.ka teng miqdorda qarz hisobiga yoki o‘tgan yillarda to‘plangan jamg‘armalar hisobiga iste’mol xarajatlari qiladilar. 6.1-rasm. iste’mol grafigi uy xo‘jaliklari …

3 / 12

e’mol qilishlarini anglatadi. a – nuqta esa avtonom iste’mol hajmini bildiradi. 6.2-rasm. jamg‘arish grafigi keltirilgan ma’lumotlar asosida jamg‘arish grafigini ham ko‘rib chiqamiz (6.2-rasm). jamg‘arish grafigi daromad bilan jamg‘arish o‘rtasidagi bog‘liqlikni ifodalaydi. vertikal o‘qdagi har bir nuqta jamg‘arma miqdorini bildiradi va daromad bilan unga muvofiq keladigan iste’mol hajmi o‘rtasidagi farq sifatida aniqlanadi (s= yd - c). boshlang‘ich daromad darajasida jamg‘arish nolga (0) teng bo‘lgan holda ixtiyordagi daromad hajmi o‘sib borishi bilan uning miqdori ham oshib boradi. bobning birinchi savolida keltirilgan gepotetik ma’lumotlar va grafiklarga tayanib iste’mol funksiyasini yozamiz: c = a + b yd , bu yerda: a – avtonom xarajatlar; yd – tasarrufidagi daromad (yd =y-t), bu yerda: t – soliqlar; b – iste’mol hajmining tasarrufidagi daromadga bog‘liqligini ifodalovchi koeffitsient, boshqacha aytganda iste’molga chegaralangan moyillik. δc b = 100; δ yd demak, iste’mol hajmi avtonom iste’molga, tasarrufidagi daromad hajmiga va iste’mol hajmining tasarrufidagi daromad o‘zgarishiga ta’sirchanligiga bog‘liq. jamg‘arish grafigini ham …

4 / 12

’mol funksiyasini aniqlash borsidagi tadqiqotlar, uning hajmi shuningdek 6)aholining daromadlari hajmi va to‘plagan mulki ko‘lamiga ko‘ra tabaqalanishi darajasi hamda 7) aholining soni va yoshiga ko‘ra tarkibiga ham bog‘liqligini ko‘rsatdi. 6.2. iste’mol va jamg‘arishga o‘rtacha hamda chegaralangan moyillik. makroiqtisodiy tahlil jarayonida iste’mol va jamg‘arish funksiyalarini yanada to‘laroq bilish uchun iste’mol va jamg‘arishga o‘rtacha moyillik va chegaralangan moyillik tushunchalarini mohiyatini anglab olishimiz lozim. iste’molga o‘rtacha moyillik deganda tasarrufidagi daromaddagi iste’mol xarajatlarining ulushi tushuniladi, ya’ni: c apc = 100 yd bunda: apc – (average propensity to consume) iste’molga o‘rtacha moyillik. tasarrufidagi daromaddagi jamg‘arish ulushini jamg‘arishga o‘rtacha moyillik deb ataladi, ya’ni: s aps = 100 yd bunda: aps (average propensity to saving) – jamg‘armaga o‘rtacha moyillik. misol uchun, tasarrufidagi daromad darajasi 410 va 530 shartli birlikka va iste’mol darajalari 405 va 495 shartli birlikka teng bo‘lgan holatlar uchun iste’molga o‘rtacha moyillikni hisoblaymiz, ya’ni: aps =(405 / 410) x 100 = 98, 78% yoki 0,98; …

5 / 12

cha moyillik yig‘indisi 100% ga yoki koeffitsient ko‘rinishda 1 ga teng: apc + aps = 100% yoki 1. 44 кейнс дж.м. общая теория занятости, процента и денег. м.,1978. с.157. uy xo‘jaliklari tasarrufidagi daromadlarining o‘sgan qismini yo iste’mol qiladi, yoki jamg‘aradi. iste’moldagi o‘zgarishlarning shu o‘zgarishni keltirib chiqargan tasarrufidagi daromad o‘zgarishdagi ulushi iste’molga chegaralangan moyillik deyiladi.45 δ c mpc = 100 δ yd bu yerda: mpc (marginal propensity to consume) – iste’molga chegaralangan moyillik. yuqorida keltirilgan 4-jadval ma’lumotlariga ko‘ra ixtiyordagi daromad 410 sh.b.dan 430 sh.b.kacha oshgan holatda mpsni hisoblaymiz. δ c =420 - 405 =15; δ yd =430 - 410 = 20; mpc = (15/20) 100=75%; bu shuni bildiradiki, daromad 100 % ga (yoki bir birlikka) o‘zgarganda iste’mol 75 % (yoki 0,75)ga o‘zgaradi. jamg‘arishdagi o‘zgarishning ixtiyordagi daromad o‘zgarishdagi ulushi jamg‘arishga chegaralangan moyillik deyiladi. δ s mps = 100 δ yd bu yerda: mps (marginal propensity to saving) – jamg‘arishga o‘rtacha moyillik.yuqorida keltirilgan …

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "iste’mol, jamg‘arish va investitsiya"

iste’mol, jamg‘arish va investitsiya funksiyalari reja: 6.1. iste’mol va jamg‘arish, ularning grafiklari va funksiyalari. 6.2. iste’mol va jamg‘arishga o‘rtacha hamda chegaralangan moyillik. 6.3. investitsiyalarning mohiyati, grafigi va funksiyasi. 6.4. investitsiyalar dinamikasini belgilovchi foiz stavkasidan boshqa omillar. akselerator modeli. 6.5. o‘zbekiston respublikasi investitsiya siyosatining o‘ziga xos xususiyatlari 6.1. iste’mol va jamg‘arish, ularning grafiklari va funksiyalari. uy xo‘jaliklarining iste’mol xarajatlari (bundan buyon iste’mol deb yuritiladi), yalpi talab, yoki yaimning yakuniy iste’molga ko‘ra tarkibida eng katta ulushga ega bo‘lgan komponentdir. 2015 yilda o‘zbekiston respublikasi davlat statistika qo‘mitasining ma’lumotlariga ko‘ra respublikamizda bu ulush 58,6...

This file contains 12 pages in DOCX format (103.8 KB). To download "iste’mol, jamg‘arish va investitsiya", click the Telegram button on the left.

Tags: iste’mol, jamg‘arish va investi… DOCX 12 pages Free download Telegram