movarounnaxr iqtisodiy geografiyasi

PPTX 14 pages 174.8 KB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 174.8 KB

File type PPTX

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

termiz davlat universiteti tarix fakulteti 303-guruh talabasi bozorov shahriyorning surxondaryo etnografiya fanidan tayorlagan mustaqil ishi termiz davlat universiteti tarix fakulteti 303-guruh talabasi kuziyev sardorning surxondaryoda yer-suv isloxati va quloqlashtirish tarixi fanidan mustaqil ishi. mavzu : ix-xiii asrlarda movarounnaxrda yer-suv munosabatlari reja: ix xiii asr boshlarida movarounnahrning ijtimoiyiqtisodiy geografiyasi ichki va tashqi savdo . qulay strategik ahamiyatga ega bo'lgan orol ix xiii asr boshlarida movarounnahrning ijtimoiyiqtisodiy geografiyasi somoniylar davrida katta yer egalari — dehqonlarning nufuzi ortib, ko‘pincha bir dehqon qo'lida katta yer maydonlari, butun bir viloyat bo‘lgan. ziroat bilan shug‘ullanuvchi ziroatkor kadivar deyilgan. yirik yer egasi yerida ishlaydigan ijarachi barzigar deb atalgan. xo‘jalikdaqo‘l mehnatidan ham foydalanilgan. somoniylar davlati aholisining asosiy qismini ziroatchilar tashkil etgan. keyingi o ‘rinda hunarmandlar va savdogarlar turgan.xixii asrlarda yuz bergan siyosiy voqealar m ovarounnahr jamiyat hayotida m o ‘zgarishlar yasadi alohida mulklarning boshqaruvi, m a’muriy idoralar somoniylar davridagi tartiblarga muvofiq kelar, ijtimoiy mansab vamartabalardagi farq katta emas …

2 / 14

jalarini tushungan yag ‘mo va chigillaming boshliqlari zodagonlami quvg‘in qila boshladilar. buning oqibatida keksa boy qatlam vakillari o ‘z ekinzorlari, uy-joylari, mulklari va boyliklaridan mahrum bo‘ldilar. dehqon degan nom endilikda faqat oddiy jamoatchiga nisbatan aytiladigan bo‘lib qoldi. aslzodalar o ‘zlarining daromad manbai — yermulkdan m ahrum bo‘la boshlagan sari oddiy jam oachi ziroatkorlar ijarachilaga aylana bordilar. bu paytda yerlar egasiz va qadrsiz bo‘lib qoldi. unumdorjoylar yaylovlarga aylandi. biroq keyingi voqealar jarayonida movarounnahr ijtimoiy hayotida jonlanish yuz berganligi haqida m a’lumotlar bor.xii asrlarda, ayniqsa, shaharlar kengayadi, aholining soni ko'payib, ular yanada gavjumlashadi. sam arqand, buxoro, termiz, 0 ‘zgan, toshkent kabi shaharlar ichki va tashqi savdo uchun xilmaxil hunarmandchilik mahsulotlari ishlab chiqaradigan ham da chaqatangalar vositasi bilan olib boriladigan bozor tijoratining markaziga aylanadi. shaharlar markazida shohona saroylar, masjid, madrasa, minora va ham m om lar kabi ko‘plab imoratlar qad ko'taradi. shahar ichi va uning atrofida savdo va hunarm andchilik mahallalari, karvonsaroylar va …

3 / 14

n tangalar ham muomalada yurgan.dem ak, x ix ii va x iii asr boshida m ovarounnahr va xurosonda masulotpul munosabatlari nihoyatda rivoj topib, u mamlakatning deyarli hamma uzoq va yaqin viloyatlarini qamrab olgan edi xi asrda m ovarounnahrda qoraxoniylar davlatining tashkil topishi bilan va urug‘larning shosh, farg‘ona va boshqa viloyatlardayashovchi turkiy aholi bilan o ‘troq hayotga ko‘chish jarayoni jadallashadi. 0 ‘troq dehqon va hunarmand ahoh bilan aralashib, dehqonchilik vashahar madaniyatining boy tajribasiva an’analari o ‘zlashtirildi. natijada turkiy tilda so'zlashuvchi aholi movarounnahming asosiy nufuzlaridan biriga aylandi.yilning kuzida chingizxon o ‘g‘illari chig‘atoy, 0 ‘qtoy va jo ‘ji bilan birga xorazmshohga qarshi yurish boshladi. uningjam i askari 200 mingga yaqin edi. chingizxon qo'shini qadimgi yo‘1 bilan ili daryosi bo'ylab shimoliy farg‘onadan o ‘tib, janubiy qozog'istonda sirdaryo bo ‘ у id a joylashgan 0 ‘tror shahri ustiga yurish qildi. bu shahar yaqinida butun kuchlarini to ‘plab, m ovarounnahmi qisqa muddat ichida zabt etish uchun …

4 / 14

far qo‘shin va 50000 chog‘li asirga tushgan hasharchilami xo‘jand atrofiga yig‘adilar. xo‘jand hokimi temur malik asli turkiy sarkardalardan bo‘lib, xorazmshohlar davlatidanom chiqargan, sulton va uning oilasiga tanish bo‘lgan shaxs edi. m o‘g‘ullarga qarshi tura olish mumkin emasligini sezgan temur malik (malik - hokim m a’nosida) taxminan ming nafar askari bilan xo‘janddan bir kilometr naridagi sirdaryoning m o‘’jazgina orolida joylashib oladi. qulay strategik ahamiyatga ega bo'lgan orolga mo‘g‘ullar o'qlari, palaxmon toshlari yetib bormas edi. temur malik buyrug‘iga ko‘ra, 12 ta qayiq yasatilib, o‘q o‘tmasligi, yonib ketmasligi maqsadida bu qayiqlaming usti namat bilan qoplanib, sirka shimdirilgan loy bilan suvab chiqiladi. temur malik uzoq vaqt mudofaa uchun endilikda orolchada turish maqsadga muvofiq emasligini tushunib, bor oziq-ovqat zahirasi va askarlarini 70 ta kemaga joylab, tunda daryoning quyi oqimi bo'ylab suzib ketadi. m o‘g‘ullar ikki sohil bo‘ylab temur malik kemalariga to'xtovsiz hujum uyushtirar edilar. hatto binokat bo'yida daryoning u sohilidan bu sohiliga zanjir ham tortib …

5 / 14

fitna uni temur malik bilan xurosonga jo ‘nashga majbur etadi. chunki bunday vaziyatda poytaxtga tom on bostirib kelayotgan yovuz dushmanga qarshi urganch mudofaasini sira ham tashkil qilib bo‘lmas edi. shu sababli tezvaqt ichida shahzodalar 0 ‘zloqshoh va oqshohlar ham urganchni tark etib, qochib ketadilar. poytaxt taqdiri o ‘ta qo‘rqoq va amalparast amir humortakin qo'lida qoladi. oczini u sulton deb e ’lon qilib, urganchni m o‘g‘ullardan himoya qihshga va’da ham qiladi. urganchdek katta shahami qamal qilish uchun shimoldan jo ‘ji, buxoro tom ondan chig‘atoy va 0 ‘qtoy askarlari bostirib keldi. 1221 yilning qishida 50 ming kishilik m o‘g‘ul askarlari u rganchni qam al qilib, hujum boshlaydi. u rganchliklar dushmanning harbiy kuch va zirhli qurollarining ustunligiga qaramay o ‘z ona shahri mudofaasiga g‘oyat baland ruh bilan kirishadilar. lekin urganch ham tez orada m o‘g‘ullar qo‘liga o‘tadi m o‘g‘ul hukm dorlarining mislsiz jabrzulm i, aholining xo‘rlik va qashshoqlik domiga tashlanishi, soliqlarning haddan ziyod …

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "movarounnaxr iqtisodiy geografiyasi"

termiz davlat universiteti tarix fakulteti 303-guruh talabasi bozorov shahriyorning surxondaryo etnografiya fanidan tayorlagan mustaqil ishi termiz davlat universiteti tarix fakulteti 303-guruh talabasi kuziyev sardorning surxondaryoda yer-suv isloxati va quloqlashtirish tarixi fanidan mustaqil ishi. mavzu : ix-xiii asrlarda movarounnaxrda yer-suv munosabatlari reja: ix xiii asr boshlarida movarounnahrning ijtimoiyiqtisodiy geografiyasi ichki va tashqi savdo . qulay strategik ahamiyatga ega bo'lgan orol ix xiii asr boshlarida movarounnahrning ijtimoiyiqtisodiy geografiyasi somoniylar davrida katta yer egalari — dehqonlarning nufuzi ortib, ko‘pincha bir dehqon qo'lida katta yer maydonlari, butun bir viloyat bo‘lgan. ziroat bilan shug‘ullanuvchi ziroatkor kadivar deyilgan. yirik yer egasi ye...

This file contains 14 pages in PPTX format (174.8 KB). To download "movarounnaxr iqtisodiy geografiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: movarounnaxr iqtisodiy geografi… PPTX 14 pages Free download Telegram