dasturlash asoslari

PPT 17 pages 629.0 KB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 629.0 KB

File type PPT

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

таълим жараёнини компьютер технологиялари асосида ташкил этишнинг дастурий таъминоти дастурлаш асослари доц.суяров а.м. самду, самарқанд, 2023 mavzu: dasturlash texnologiyalar va algoritmlash asoslari. reja dasturlash tushunchasi. dasturlash texnologiyalari uchun vositalar toʻplami. dasturlash tili haqida tushuncha. dasturlash atamasi – maxsus dasturlash tillari yordamida kompyuter dasturlarini yaratish jarayoni va san'atini anglatadi. soʻzning umumiy ma‟nosida dasturlash - bu matematik yoki tabiiy fanlar yordamida amalga oshiriladigan hodisaga javoban oldindan belgilangan holatni rasmiylashtirish. soʻzning tor ma‟nosida dasturlash ma‟lum dasturlash tilida kodlash algoritmlari sifatida qaraladi. kengroq ma‟noda, dasturlash bu dasturlarni yaratish, ya’ni dasturiy ta’minotni ishlab chiqish jarayonidir. dasturlash quyidagilarni oʻz ichiga oladi: • tahlil • dizayn - algoritmlar toʻplamini ishlab chiqish • kodlash va kompilyatsiya - dasturning manba kodini yozish va uni kompilyator yordamida bajariladigan kodga aylantirish testlash va sozlash - dasturlardagi xatolarni aniqlash va yoʻq qilish • dasturlarni sinovdan oʻtkazish va yetkazib berish • kuzatish dasturlash paradigmalari. dasturlash tilining markazida tegishli dasturlarning uslubiga sezilarli tasir koʻrsatadigan …

2 / 17

a shakllantirilishi mumkin: vazifaning funksional dekompozitsiyasi - katta vazifani bir nechta kichikroq, funksional jihatdan mustaqil kichik vazifalar - modullarga boʻlish. modullar bir-biriga faqat kirish va chiqish ma‟lumotlari bilan bogʻlangan. modul - modulli dasturlash tushunchasining asosi. funksional parchalanishdagi har bir modul bitta kirish va bitta chiqishga ega boʻlgan qora quti. modulli yondashuv dasturni ishlash jarayonida osonroq yangilashga imkon beradi va unga xizmat koʻrsatishni yengillashtiradi. bundan tashqari, modulli yondashuv turli xil dasturlash tillarida bitta loyiha dasturlarining qismlarini ishlab chiqishga, soʻngra yigʻish vositalaridan foydalanib ularni bitta yuk moduliga birlashtirishga imkon beradi. dasturlash texnologiyalari uchun vositalar toʻplami. dasturlash tizimining prinsipini toʻliq tushunish uchun dasturlash texnologiyasining vositalarini koʻrib chiqamiz. dasturiy mahsulotlarni ishlab chiqish, sozlash va amalga oshirish texnologiyasini ta‟minlovchi dasturlar toʻplamini qarab chiqamiz. ushbu yoʻnalishlar doirasida dasturiy mahsulotlarning quyidagi guruhlari shakllantirildi: 1. dasturlarni yaratish vositalari (tillar va dasturlash tizimlari toʻplami, shuningdek tuzilgan dasturlarni sozlash va qoʻllab-quvvatlash uchun turli xil dasturiy ta‟minot tizimlari), shu jumladan: • …

3 / 17

r bilan ishlash jarayoni dasturni, ya’ni aniq belgilangan buyruqlar toʻplamini aniq belgilangan tartibda bajarishdan iborat. koʻrsatmaning nol va birdan iborat boʻlgan mashina shakli markaziy protsessor tomonidan qaysi harakatni bajarishi kerakligini koʻrsatadi. bu shuni anglatadiki, kompyuterga uning bajarishi kerak boʻlgan harakatlar ketma-ketligini aytib berish uchun tegishli buyruqlarning ikkilik kodlari ketma-ketligini koʻrsatishingiz kerak. mashina kodlari dasturlari minglab koʻrsatmalardan iborat. bunday dasturlarni yozish qiyin va zerikarli. dasturchi har bir dasturning nollari va ikkilik kodlari kombinatsiyasini hamda uni bajarishda foydalaniladigan ma‟lumotlar manzillarining ikkilik kodlarini eslab qolishi kerak. insonning tabiiy tiliga yaqinroq boʻlgan biron bir tilda dastur yozish va kompyuterga ushbu dasturni mashina kodlariga oʻtkazish ishlarini ishonib topshirish ancha osonroq. dasturlarni yozish uchun maxsus ishlab chiqilgan tillar - dasturlash tillari hisoblanadi. demak, dastur biror masalani echish uchun kompyuter baja-rishi mumkin bo'lgan ko'rsatmalarning izchil tartibidan iborat ekan. kompyuter uchun dastur tuzish jarayoni dasturlash va dastur tuzadigan kishi dasturchi deb va kompyuter tushunadigan "til" dasturlash tili deb …

4 / 17

h tillari kompyuter qurilmalari bilan bevosita bog'liq bo'lib, buyruqlar maxsus raqamlar (kodlar) yordamida yoziladi. bu kabi buyruqlardan tashkil topgan dasturlar katta hajmli bo'lib, ularni tahrir qilish ancha mushkul ish hisoblanadi. dastlab yaratilgan ehmlarda ("eniak", "mesm" va boshqalar) masalalar ana shu tildagi buyruqlar yordamida hal qilinar edi. buyruqning kodi buyruqqa izoh 01 022 r radiusning qiymati jamlagichga yuboriladi 20 000 jamlagichdagi qiymatni (r ni) bosmaga chiqarish 05 022 jamlagichdagi rning qiymati o'z-o'ziga ko'paytiriladi va natija yana jamlagichga yoziladi 05 020 020-021-yacheykalardagi p soniga jamlagichdagi qiymat (r2) ko'paytiriladi 20 000 olingan natija, ya'ni doira yuzasining qiymati bosmaga chiqariladi 045 00 000 tamom (stop) o’rta darajali dasturlash tillari ko'rinib turibdiki, bu tilda dastur tuzish ancha mashaqqatli ekan. buning asosiy qiyinchiligi - buyruqlarning raqamlar yordamida ifodalanishi, har bir amalni bajarishda jamlagichdagi sonli qiymatning qaysi o'zgaruvchiga tegishliligini va boshqa o'zgaruvchilarning qiymatlari qaysi adresda joylashganini dastur tuzuvchi hamma vaqt bilishi talab etiladi. mazkur holatdan chiqish va …

5 / 17

mallarni qadamma-qadam yozib boraveradi, kompyuter esa uni kerakli ko'rinishga, ya'ni o'zi tushunadigan raqamlar ketma-ketligiga o'tkazib oladi. yuqori darajali dasturlash tillaridagi ko'rsatmalar inson tiliga yaqin bo'lgan so'zlar majmuidan iborat. ular yordamida amallarni bajarish quyi darajadagilaridan ko'ra engil bo'lib, dasturchi, biror maxsus ko'rsatma bo'lmasa, adreslar, qurilmalar bilan bevosita bog'liq axborotlarni bilmasligi ham mumkin. kompyuter ko'rsatilgan amallarni bajarishi uchun operatorlarni raqamli ko'rinishga keltirishi kerak. bu vazifani translyatorlar deb nomlanadigan maxsus dasturlar bajaradi. keyingi yillarda juda ko'p yuqori darajadagi dasturlash tillari yaratilgan bo'lib, ular qatoriga paskal, dbase, ada, karat, c++, delphi, visual basic va boshqa tillarni kiritish mumkin. yaratilayotgan dastur lash tillari biror yo'nalishdagi masalalarni hal qilishga mo'ljallan gandir. quyidagi jadvalda dasturlash tili rivojlanishi tarixidan qiqacha ma'lumot berilgan. translyatorlar yuqori darajadagi dastlabki dasturlash tili "plankalkyul" deb nomlanib, u 1946 - yilda olmon olimi konrad suzu tomonidan yaratildi. bu til o'z vaqtida ma'lum sabablar (shu jumladan ikkinchi jahon urushi)ga ko'ra, keng jamoatchilikka tanish emas edi. …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "dasturlash asoslari"

таълим жараёнини компьютер технологиялари асосида ташкил этишнинг дастурий таъминоти дастурлаш асослари доц.суяров а.м. самду, самарқанд, 2023 mavzu: dasturlash texnologiyalar va algoritmlash asoslari. reja dasturlash tushunchasi. dasturlash texnologiyalari uchun vositalar toʻplami. dasturlash tili haqida tushuncha. dasturlash atamasi – maxsus dasturlash tillari yordamida kompyuter dasturlarini yaratish jarayoni va san'atini anglatadi. soʻzning umumiy ma‟nosida dasturlash - bu matematik yoki tabiiy fanlar yordamida amalga oshiriladigan hodisaga javoban oldindan belgilangan holatni rasmiylashtirish. soʻzning tor ma‟nosida dasturlash ma‟lum dasturlash tilida kodlash algoritmlari sifatida qaraladi. kengroq ma‟noda, dasturlash bu dasturlarni yaratish, ya’ni dasturiy ta’minotni ishlab chiqish j...

This file contains 17 pages in PPT format (629.0 KB). To download "dasturlash asoslari", click the Telegram button on the left.

Tags: dasturlash asoslari PPT 17 pages Free download Telegram