o’rta osiyo xonliklari tarixi

PPTX 13 стр. 3,3 МБ Бесплатная загрузка

13 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 3,3 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 13

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 13

презентация powerpoint termiz davlat universiteti tarix fakulteti 4-bosqich 403-guruh talabasi amonov jasurbekning manbashunoslik va tarixshunoslik fanidan taqdimoti mavzu:o’rta osiyo xonliklari tarixi xorijiy tarixshunoslikda shaboniylar davri shayboniylar sulolasining asoschisi muhammad shayboniy xayriya ishlari bilan shugʻullanib, atrofiga shoir, olimlar, tarixchilarni toʻplagan. uning faoliyatiga koʻplab tarixiy asarlar bagʻishlangan boʻlib, ularning bir qismi turkiy tilda yozilgan. ulardan eng mashhuri taniqli shoir muhammad solihning kitobidir. muhammad solih oʻzbeklarning bilqut qabilasidan boʻlgan amir shoh malikning nabirasi, shohruh mirzo va mirzo ulugʻbekning boʻlib 1455-yilda xorazmda tugʻilgan. uning otasi nur saidbek yirik amir boʻlib, avval mirzo ulugʻbekka, keyin abu said mirzoga xizmat qilgan. 1464—1467-yillarda xorazm hokimi boʻlgan, 1467-yilda sulton abu said mirzo buyrugʻi bilan qatl etilgan. muhammad solih uzoq vaqt hirotda yashab, tahsil olgan. 1494-yildan samarqand amiri darvesh muhammad tarxon xizmatida boʻlgan. 1500-yildan shayboniyxonga xizmat qildi. shayboniyxon vafotidan keyin (1510) umrining oxirigacha ubaydullaxonning kotibi lavozimida faoliyat yuritdi. shayboniyxonga oʻzining “shayboniynoma” biografik she’rini bagʻishlagan. kitobdagi rivoyat shayboniyxonning tugʻilishidan boshlanib, …

2 / 13

(qoʻlyozma istanbulda saqlanadi). 1556-yilda urganch hokimi ali sulton (?-1565) davrida tarixchi salir bobo oʻzining koʻrsatmasi bilan rashiduddinning “jomi at-tavorix” asarini fors tilidan tarjima qilgan. buning sharofati bilan mahalliy turkiyzabon aholining bilimdon qatlami birinchi bor jahon tarixi bilan tanishish imkoniyatiga ega boʻldi[12]. oʻzbek tarixshunosligining yuksak professional darajasiga erishish oʻzbek tarixchisi, shoiri, siyosatchisi, sharq tabobati boʻyicha mutaxassis, xorazm hukmdori abulgʻoziy bahodirxon (1603-1664) faoliyati bilan bogʻliq. siyosiy voqealar qizgʻin pallasida ogʻir yillarni boshidan kechirib, umrining oxirida siyosatdan nafaqaga chiqdi va taxtni oʻgʻli anushaxonga (1663-1687) oʻtkazib, soʻnggi yillarini ilm-fanga bagʻishladi. abulgʻozixonning asosiy ilmiy merosi “shajarayi turk va moʻgʻul” (“turk va moʻgʻullar nasabnomasi”) kompozitsiyasidir. kitob 9 ta yirik bobdan iborat boʻlib, ulardan 7 tasida turkiylarning afsonaviy tarixi, chingizxon va uning vorislari tarixi tasvirlangan boʻlib, rashiduddinning “jomi at-tavorix” va ali yazdiyning “zafarnoma” asarlarining kompilyatsiyasidir. oxirgi 2-bob movarounnahr va xorazm shayboniylariga bagʻishlangan. ushbu boblar orginaldir. shayboniyxonning oʻzi “shiboniy” taxallusi bilan she’r yozgan. shayboniyxonning oʻrta osiyo turkiy adabiy …

3 / 13

t qilgan nufuzli oʻzbek oilasidan chiqqan. uning birgina mashhur asari “chingiznoma” 1558-yilda shayboniy eshsultonning koʻrsatmasi bilan yozilgan (1558-yilda oʻldirilgan)[9]. kitobning afzalligi shundaki, u koʻpchilik musulmon yilnomalariga xos boʻlgan toʻplam emas, balki koʻchmanchi oʻzbeklar orasida keng tarqalgan ogʻzaki urf-odatlarga asoslangan. muallif xorazm va dashti qipchoqda koʻp sayohat qilgani bois uning hikoyasi koʻp jihatdan guvohlarning hikoyalariga asoslangan. v.p. yudin kitobni “dasht ogʻzaki tarixnavisligi”ga asoslangan bir qancha yozma ishlarga kiritgan. u shular jumlasidan xvi-xvii asrlarning boshqa asarlari: ali hasan jaloirning “jomi at-tavorix” va “tavorixi guzida”ni ham oʻz ichiga oladi[10]. aftidan, chingiznomaning saqlanib qolgan qoʻlyozmasi toʻliq emas, chunki rivoyat toʻxtamishxonda (1380—1395) toʻxtatilgan. “turklarning nasabnomasi” xviii asrda yevropada katta shuhrat qozongan. 1726-yilda nemis va fransuz tillariga, 1770-yilda rus tiliga, 1780-yilda ingliz tiliga tarjima qilingan. 1897-1913-yillarda kitob rizo nur tomonidan turk tiliga tarjima qilingan. 1935-yilda forscha tarjimasi paydo boʻldi. kitobning nemis tiliga tarjimasi g. ya. kor, turkcha tarjimasi ahmad vefik poshsho, fransuzcha tarjimasi p.i. demezon (1871-1874), …

4 / 13

muhammad rizo erniyazbek oʻgʻli ogahiy (1809-1847) yakunlagan. buyuk oʻzbek shoirlaridan biri, iste’dodli tarjimon ogahiy nafaqat munis solnomasini tugatdi, balki xiva xonligining butun tarixini batafsil yoritgan yana 5 ta tarixiy asar: “riyoz ad-davla” (“davlat bogʻlari”), “zubdat at-tavorih” (“tanlangan solnomalar”), “jome’ al-voqi’ati sultoniy” (“sulton haqida hikoyalar toʻplami”), “gulshan al-davlat” (“davlat gulzori”), “shohid ul-iqbol” (“baxt shohidi”)larni ham yozgan. qoʻqon maktabi buxoro va xiva xonliklaridan farqli ravishda qoʻqon xonligida uzoq vaqt xviii asr va xix asrning birinchi yarmida tarixiy yilnomalarning aksariyati fors tilida yozilgan. ali qora qunduziy (1786—1858), hakimxon toʻra (1802—?), niyoz muhammad xoʻqandiy (1803—?), muhammad solih toshkandiy (1830—?) kabi tarixchilar oʻz yilnomalarini shu tilda yozganlar. fors yilnomalarining oʻzbekcha tarjimalari kam. xix asrning ikkinchi yarmidagina oʻzbek tilida yirik tarixiy asarlar paydo boʻldi. bu kitoblarning aksariyati oʻzbek xalqining rossiya imperiyasining kengayishiga qarshi kurashi tarixiga bagʻishlangan. tarixchi mirzo olim ibn mirzo rahim toshkandiyning 1842—1875-yillarni qamrab olgan “ansob as-salotin va tavorix ul-xavoqin” (“sultonlarning kelib chiqishi va xoqonlar …

5 / 13

saidkulov t.s. urta osiyo xalklari tarixining tarixshunosligidan lavxalar. t. «ukituvchi» 1993 y. boboxonov x. kukon tarixi. t.1996 y. jadidchilik, isloxot, yangilanish, mustakillik va tarakkiyot uchun kurash. t. «universitet» 2000 y. image1.png image2.png image4.png image5.png image6.png image7.png image8.png image9.png image10.png image11.png /docprops/thumbnail.jpeg

Хотите читать дальше?

Скачайте все 13 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "o’rta osiyo xonliklari tarixi"

презентация powerpoint termiz davlat universiteti tarix fakulteti 4-bosqich 403-guruh talabasi amonov jasurbekning manbashunoslik va tarixshunoslik fanidan taqdimoti mavzu:o’rta osiyo xonliklari tarixi xorijiy tarixshunoslikda shaboniylar davri shayboniylar sulolasining asoschisi muhammad shayboniy xayriya ishlari bilan shugʻullanib, atrofiga shoir, olimlar, tarixchilarni toʻplagan. uning faoliyatiga koʻplab tarixiy asarlar bagʻishlangan boʻlib, ularning bir qismi turkiy tilda yozilgan. ulardan eng mashhuri taniqli shoir muhammad solihning kitobidir. muhammad solih oʻzbeklarning bilqut qabilasidan boʻlgan amir shoh malikning nabirasi, shohruh mirzo va mirzo ulugʻbekning boʻlib 1455-yilda xorazmda tugʻilgan. uning otasi nur saidbek yirik amir boʻlib, avval mirzo ulugʻbekka, keyin abu said m...

Этот файл содержит 13 стр. в формате PPTX (3,3 МБ). Чтобы скачать "o’rta osiyo xonliklari tarixi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: o’rta osiyo xonliklari tarixi PPTX 13 стр. Бесплатная загрузка Telegram