din falsafasi

DOCX 15 pages 98.5 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 98.5 KB

File type DOCX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

14-mavzu. din falsafasi mavzu rejasi: 1. din falsafasining ob’ekti va tarkibi. 2. dinning mohiyati, vujudga kelish sabablari va funksiyalari. 3. dinning tarixiy tiplari. mavzuga oid tayanch so‘zlar. din, dinshunoslik, din falsafasi, teologiya, xudojo‘ylik, milliy din, din strukturasi, diniy ong, diniy faoliyat, diniy munosabat, diniy e’tiqod, ratsionallik, vijdon erkinligi, dinning siyosiylashuvi. budda, xinayana, maxayana, vidjrayana, dzen buddizm, xristianlik, pravoslavie, katolitsizm, protestantizm, konfessiya. foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati. muratov d., alimov m., karimov j., najmiddinov j., jo‘raev sh. dinshunoslik (o‘quv qo‘llanma), - “complex print” nashriyoti.,toshkent 2019. 1-savol bayoni: bugungi kunda jahonda ro‘y berayotgan globallashuv jarayonida dinlarni o‘rganish muhim ahamiyat kasb etmoqda. jahonning ba’zi mintaqalarida diniy asosdagi kelishmovchiliklarning vujudga kelishi, din shiori ostida ekstremistik, fundamentalistik g‘oyalarning ilgari surilishi, missionerlik va prozelitizm harakatlarining paydo bo‘lib targ‘ibotchilik faoliyati olib borilishi, dinlar o‘rtasidagi to‘qnashuvlar to‘g‘risidagi turli qarashlarning ilgari surilishi dinshunoslik faniga bo‘lgan e’tiborni kuchaytirmoqda. ko‘pmillatli hamda ko‘pkonfessiyali o‘zbekiston respublikasida din va bag‘rikenglik masalasi mamlakatda tinchlik, barqarorlik, millatlararo totuvlik …

2 / 15

i, milliy g‘oya, axloqshunoslik, nafosatshunoslik, arxeologiya va boshqa ijtimoiy fanlar bilan bevosita bog‘liqdir. dinshunoslikni ilmiy asosda o‘rganishda uning din fenomenologiyasi, din sotsiologiyasi, din psixologiyasi, din falsafasi kabi sohalariga asosiy e’tibor qaratiladi. dinning ko‘zga ko‘rinuvchi, tashqarida aks etuvchi jihatlarini o‘rganuvchi ilm sohasi “din fenomenologiyasi” deyiladi. din fenomenologiyasi turli dinlarning ibodat va marosimlarini, muqaddas joy, zamon, narsa va shaxsiyatlarini tadqiq qilib, mushtarak jihatlarini topishga harakat qiladi. din sotsiologiyasining asosiy mavzusi, jamiyatning asosiy shakllari va dinning tashqi ko‘rinishlari bilan ijtimoiy jarayonlar, ularning tuzilishi va qonuniyatlarini o‘rganishdan iboratdir. din sotsiologiyasi, jamiyat va diniy ilmlarning taraqqiyotini o‘zaro bog‘liqlikda o‘rganadi. dinshunoslikning yana bir sohasi, din psixologiyasi insonga oid bo‘lgan diniy hayotning turli jihatlarini psixologik jihatdan o‘rganadi. insonning diniy his-tuyg‘usi va yashash tarzi din psixologiyasining asosiy mavzusi bo‘lib hisoblanadi. din psixologiyasi insonda din tuyg‘usi va hissiyotining qanday qilib kelib chiqqanligi va shakllanishini o‘rganadi. dinshunoslik fani o‘rganadigan asosiy sohalardan yana biri din falsafasi bo‘lib, u “din”ni falsafadan kelib …

3 / 15

sad, qayta tirilish, payg‘ambarlik va vahiy kabi masalalar asosiy o‘rinni egallaydi. din falsafasi o‘rganadigan sohalarga bundan tashqari ilm–imon, ilm–din, din–madaniyat, din–san’at, din–adabiyot, diniy tajriba, diniy his-tuyg‘u kabilar ham kiritiladi. olloh tomonidan olamning va odamning yaratilishi, inson hayotining ma’nosi va mazmuni, inson hayotining o‘tkinchiligi, foniy va boqiy dunyo haqidagi qarashlar, savob va gunoh to‘g‘risidagi yondashuvlar din falsafasi o‘rganadigan sohalar bo‘lib hisoblanadi. insoniyat tarixida diniy bilimlarni o‘rganuvchi soha – teologiya vujudga kelib, teologiya ilohiyot, xudo to‘g‘risidagi ta’limot sifatida xudo, uning sifatlari, belgilari va xususiyatlari to‘g‘risidagi diniy ta’limotlarni asoslash, himoya qilish, muayyan din tomonidan belgilangan aqidalarning haqiqiyligini isbotlash, diniy axloq, dindor va ruhoniylarning hayot tarzi va faoliyati me’yorlarini o‘rganish bilan shug‘ullanadi. teologiya muqaddas yozuvlar va muqaddas rivoyatlarning ilohiy ekanligini, ibodatxonalarning ilohiy mohiyatga egaligini isbotlash, shuningdek ibodatni bajarish bilan bog‘liq bir qator amaliy bilimlar yig‘indisini o‘z ichiga oladi. teologiya so‘zi yunon tilida theos-xudo, logos- ta’limot, degan ma’noni bildirib, ilohiyotning barcha dinlar doirasida yaratilgan tizimlari …

4 / 15

alom falsafasi, tasavvuf falsafasi kabi diniy falsafiy oqimlar paydo bo‘lib takomillashib borgan. kalom falsafasi asosida islom ilohiyotining asoslari ishlab chiqilgan. 2-savol bayoni: din so‘zi arab tilidan olingan so‘z bo‘lib, “ishonch, ishonmoq, itoat etmoq, e’tiqod qilmoq” degan ma’nolarni bildiradi. din insonning dunyodagi barcha narsani yaratgan ilohiy qudratga bo‘lgan ishonchini o‘zida ifodalab, insondagi ma’naviy e’tiqod va amalni o‘zida aks ettiradi. e’tiqod so‘zi ham arab tilidan kirib kelgan so‘z bo‘lib, chuqur va mustahkam ishonch degan ma’noni bildiradi. umuman olganda, olimlar muayyan e’tikod din deb atalishi uchun uch asosiy xususiyatga ega bo‘lishi lozimligini ta’kidlaydilar. bulardan birinchisi, g‘ayritabiiy iloh (yoki ilohlar) xakidagi tasavvurning mavjudligi. xar bir dinda topinish ob’ekti - xudo bo‘lishi shart hisoblanadi. mavjud dinlardagi xudo hakidagi tasavvurlarni shartli ravishda ikkiga - transsendent va immanent ilohlarga bo‘lish mumkin. transsendent ilohlarga insonlar olamidan tashqarida, insonlarga hech qanday aloqasi bo‘lmagan, qusur va nuqsonlardan xoli xudolar kiradi. bunga misol sifatida tom ma’noda islom dinidagi alloh taolo va …

5 / 15

ar majmui (qurbonlik, ro‘za, bayramlar) kult deb ataladi. kultlar kundalik yoki mavsumiy, yakka tartibdagi yoki jamoaviy kabi ko‘rinishlarda bo‘lishi mumkin. jumladan, islom dinida «namoz mo‘minning me’roji» (ya’ni allox taoloning huzuriga ko‘tarilishi) hisoblansa xristianlikdagi «sirli marosimlar»da mukaddas ruhning o‘zi ishtirok etadi deb hisoblanadi. shu tariqa, mavjud barcha dinlarda kultlar vositasida e’tiqodchilar o‘z ilohlari bilan bog‘lanadilar. uchinchisi esa e’tiqodchilarni o‘zida jamlaydigan diniy tashkilotlarning mavjudligi. diniy tashkilot, bu bir din izdoshlarining jamoaviy ravishda o‘z diniy rasm-rusum, ibodat marosimlarini o‘tkazadigan, diniy ta’lim oladigan muassasalaridir. bu, islomda - masjid, madrasa, xristianlikda - cherkov, seminariya, yahudiylikda - sinagoga va xokazo. shunday ekan, din murakkab tarkibiy tuzilishga ega bo‘lib, dinning tarkibiy tuzilmasiga diniy ong, diniy marosim va diniy tashkilotlar kiradi. 1. diniy ong diniy dunyoqarash tarkibida muhim o‘rin tutib, diniy ong diniy tasavvurlar, g‘oyalar, his-tuyg‘u va kayfiyatlarni ifodalaydigan qarashlar tizimidan iboratdir. diniy ongning o‘zaro bog‘liq va nisbatan mustaqil bo‘lgan ikki darajasi diniy ruhiyat va diniy mafkura mavjud. …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "din falsafasi"

14-mavzu. din falsafasi mavzu rejasi: 1. din falsafasining ob’ekti va tarkibi. 2. dinning mohiyati, vujudga kelish sabablari va funksiyalari. 3. dinning tarixiy tiplari. mavzuga oid tayanch so‘zlar. din, dinshunoslik, din falsafasi, teologiya, xudojo‘ylik, milliy din, din strukturasi, diniy ong, diniy faoliyat, diniy munosabat, diniy e’tiqod, ratsionallik, vijdon erkinligi, dinning siyosiylashuvi. budda, xinayana, maxayana, vidjrayana, dzen buddizm, xristianlik, pravoslavie, katolitsizm, protestantizm, konfessiya. foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati. muratov d., alimov m., karimov j., najmiddinov j., jo‘raev sh. dinshunoslik (o‘quv qo‘llanma), - “complex print” nashriyoti.,toshkent 2019. 1-savol bayoni: bugungi kunda jahonda ro‘y berayotgan globallashuv jarayonida dinlarni o‘rganish muhim a...

This file contains 15 pages in DOCX format (98.5 KB). To download "din falsafasi", click the Telegram button on the left.

Tags: din falsafasi DOCX 15 pages Free download Telegram