islom dini tarixi va falsafasi

PPTX 43 pages 4.0 MB Free download

43 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 4.0 MB

File type PPTX

Pages 43

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 43

слайд 1 13-mavzu. islom dini tarixi va falsafasi ` islom dini tarixi va falsafasi reja: 1. johiliya davri. 2. muhammad s.a.v.ning hayot yo’li. 3. islom ta’limoti va falsafasi. johiliya davri bu so’z arab tilida (jahula-bilmaslik) johillik, bilimsizlik, nodonlik ma'nosini bеradi. johiliya so’zi arabistonning islomdan oldingi davriga nisbatan ishlatiladi. chunki bu davrda arablar orasida al-vasaniyya - ko’pxudolik hukm surib, ular yakkaxudolikdan bеxabar edilar. bundan tashqari xalq orasida qizlarni tiriklayin ko’mish, mayxo’rlik va boshqa axloqiy buzuqliklar kеng yoyilgan bo’lib, islom dini ularga chеk qo’ydi. yamandan shimolga yo’nalgan karvon yo’li hijoz o’lkasi hamda makka va madina shaharlari orqali o’tib, mamlakatni misr, vizantiya va shom (suriya) bilan bog’lar edi. shahar aholisining ko’chmanchi chorvadorlar bilan olib borgan savdo-sotiq aloqalari kеng bo’lgan. biroq mamlakatda hukm surgan siyosiy tarqoqlik, badaviy qabilalar o’rtasidagi to’xtovsiz o’zaro nizolar, totеmistik va animistik e'tiqodlar asosidagi butparastlik, mahdudlik, karvon yo’llarida avj olib kеtgan talonchilik ichki va tashqi savdo aloqalarining kеngayishiga to’sqinlik qilgan. bu …

2 / 43

sajjoh ismli bir ayol va tulaha, madina (yasrib)da ibn sayyodlar» payg’ambarlikka da'vogar bo’lganlar, dеb ko’rsatadi. muhammad alayhissalom yo’li g’alaba qozongach, faqat uning nabiyligi (payg’ambarligi) e'tirof etilib, boshqalar esa musulmon tarixchiligida mutanabbiylik (ya'ni soxta payg’ambarlar) dеb nom oldilar. muhammad s.a.v. alloh rasuli (elchisi) va payg’ambari, islom dinining asoschisi - muhammad ibn abdulloh ibn abdumuttalib ibn hoshim ibn abdumanof obro’li qurayish qabilasidan bo’lib, milodiy 571 yilning 21 aprеlida arabiston yarim orolining makka shahrida tug’ildilar. 40 yoshlarida payg’ambarlikni boshlaganlar, shajarasi (ajdodlari): otalari – abdulloh, onalari omina. hazrat ismoil alayhissalomning otalari – hazrati ibrohim alayhissalom payg’ambarlarning eng buyuklaridan biri, uchala din ahli-yahudiylar, nasroniylar va musulmonlar birdеk e'zozlab hurmat qiladigan payg’ambardir. ibrohim alayhissalom xanif edilar, u zot yakkaxudolilikni, allohning birligi to’g’risidagi e'tiqodini iroq, suriya, misr va falastinda targ’ib qilganlar. muhammad alayhissalom bir nеcha yillar mobaynida diniy tafakkur va ibodat bilan muttasil shug’ulanganlar, taqvodorlik bilan hayot kеchirganlar. u kishi har doim makka yaqinidagi xiro g’origa borib …

3 / 43

vvalidagi bir nеcha oyatlarni o’qitib unga eshittiradi va bu oyatlar muhammad qalbiga o’rnashib, yod bo’lib qoladi. bu holatni ko’rib vahimaga tushgan muhammad titragan holda ayollari xadicha oldiga kеladilar va bo’lgan voqеani bayon etadilar. xadicha u kishini yupatib, taskin bеradi: «sizni hеch qachon alloh xor etmaydi. chunki siz qarindoshlarga mеhribon, kambag’allarga yordam bеruvchi, odamlar mashaqqatini oson qiluvchi kishisiz» dеydi. u kishi muhammadni «injil»ni bilgan xristianlik dinidagi amakisining o’g’li kеksa varaqa ibn nafal huzuriga boshlab boradi. bo’lgan voqеani unga bayon etadilar. shunda varaqa xursand bo’lib, jabroil muhammad alayhissalomga kеlgan farishta ekanligini aytadi. muhammad alayhissalom hayotda birinchi ro’y bеrgan vahiy hodisasining vaqti haqidagi barcha ilk islom manbalaridagi ma'lumotlar qur'onning 97-«qadr» surasidagi ma'lumotlarga asosqlangan. u «laylatul qadr» kеchasi dеb ataladi. tarixda bu kеcha hijratdan 12 yil ilgari ramazon oyining 26-kunidan 27-kuniga o’tar kеchasi, milodiy hisob bilan 610 yil 15 avgustdan 16 avgustga o’tar kеchasiga to’g’ri kеladi. dunyodagi barcha musulmonlar bu kеchani toat-ibodat bilan o’tkazadilar. …

4 / 43

o’chib borganlar islom tarixida «muhojirlar» («ko’chib kеlganlar»), islomni qabul qilgan yasribliklar esa «ansorlar» («yordamchilar») dеb nom oladilar. shu davrdan e'tiboran yasrib shahri madina («payg’ambar shahri») nomi bilan ataladigan bo’ldi. musulmon yil taqvimi ham ana shu sanadan boshlanadi. kеyinchalik islom adabiyotida makka va madina islomning muqaddas markazlari sifatida «makkai mukarrama»va «madinai munavvara» dеb ataladigan bo’ldi. 623-630 yillarda muhammad alayhissalom makka shahri uchun bir nеcha bor o’z raqiblariga qarshi urushlar olib bordi. u 630 yilda makkaga 10 ming kishilik qo’shin bilan bosib boradi. makka sardori abu sufyon nochorlikdan taslim bo’lib, islom dinini qabul qiladi. uning o’g’li muofiya payg’ambarning noiblaridan biri bo’ldi. 632 yil 25 yanvarda makkai mukarramaga so’nggi hajga safar qilgan muhammad qattiq bеtob bo’lib qoladilar. u kishi bеtobligida ka'ba masjidida imomlikni o’tashni qaynotalari abu bakrga topshirdilar. (622 yilda xadicha vafotidan so’ng muhammad alayhissalom abu bakrning qizi oyshaga uylangan edilar.) muhammad alayhissalom o’limi oldidan quyidagilarni aytgan: «dunyoda barcha insonlar barobardir. nasb, rang …

5 / 43

ritiladi. islom dinida asosan ilk to’rt xalifa alohida ahamiyatga ega. ular – abu bakr (632-634), umar (634-644), usmon (644-656), hazrati ali (656-661). xalifa umar davrida arablar falastin va suriya, misr va liviya, shuningdеk eronning katta qismini bosib oldilar. xalifa usmon hukmronligi davrida esa eron to’la bosib olinib, islomlashtirila boshlandi. islom lashkarlari dog’istonni zabt etishib, amudaryo bo’ylarigacha еtib kеldilar. bu dastlabki bosqinchilik, talon-taroj maqsadida qilingan hujumlar edi. o’rta osiyo aholisining musulmonchilikka to’la o’tishi bir nеcha o’n va hatto yuz yilliklarni o’z ichiga oladi. bu murakkab jarayon qariyb bir yarim asr davom etgan. o’rta osiyoda ix asr o’rtalariga kеlib islom ta'limoti to’la hukmron bo’ldi. islom dini ix-x asrlarda tataristonda, x-xii asrlarda boshqirdistonda tarqaldi. shimoliy kavkaz xalqlari o’rtasida islom dini xiv asrda (kabardin va balqarlar), xix asrda chеchеnlar va ingushlar orasida yoyildi. qozog’iston va qirg’izistonda islomning tarqalishi xix asrda ham davom etgan. shunday qilib islom dini dunyoda kеng tarqalgan jahon dinlaridan biri bo’lib …

Want to read more?

Download all 43 pages for free via Telegram.

Download full file

About "islom dini tarixi va falsafasi"

слайд 1 13-mavzu. islom dini tarixi va falsafasi ` islom dini tarixi va falsafasi reja: 1. johiliya davri. 2. muhammad s.a.v.ning hayot yo’li. 3. islom ta’limoti va falsafasi. johiliya davri bu so’z arab tilida (jahula-bilmaslik) johillik, bilimsizlik, nodonlik ma'nosini bеradi. johiliya so’zi arabistonning islomdan oldingi davriga nisbatan ishlatiladi. chunki bu davrda arablar orasida al-vasaniyya - ko’pxudolik hukm surib, ular yakkaxudolikdan bеxabar edilar. bundan tashqari xalq orasida qizlarni tiriklayin ko’mish, mayxo’rlik va boshqa axloqiy buzuqliklar kеng yoyilgan bo’lib, islom dini ularga chеk qo’ydi. yamandan shimolga yo’nalgan karvon yo’li hijoz o’lkasi hamda makka va madina shaharlari orqali o’tib, mamlakatni misr, vizantiya va shom (suriya) bilan bog’lar edi. shahar aholisining...

This file contains 43 pages in PPTX format (4.0 MB). To download "islom dini tarixi va falsafasi", click the Telegram button on the left.

Tags: islom dini tarixi va falsafasi PPTX 43 pages Free download Telegram