global korrupsiya – ijtimoiy-madaniy inqiroz oqibati

DOCX 13 pages 81.1 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 81.1 KB

File type DOCX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

12-mavzu: global korrupsiya – ijtimoiy-madaniy inqiroz oqibati mavzu rejasi: 1. korrupsiya tushunchasi, shakllari va ko‘rinishlari, zararli oqibatlari. 2. korrupsiya vujudga kelishi va mavjudligining tarixiy ildizlari hamda sabablari. 3. korrupsiyaning ijtimoiy hayotdagi ko‘rinishlari. tayanch tushunchalar: korrupsiya, pora, pora olish va berish, korrupsioner, korrupsiya haqidagi paradigmalar, past, o‘rta, yuqori darajadagi korrupsiya, siyosiy korrupsiya, g‘oyaviy korrupsiya, iqtisodiy korrupsiya, ta’lim sohasidagi korrupsiya, huquq-tartibot organlaridagi korrupsiya, jamoat tashkilotlaridagi korrupsiya, xalqaro korrupsiya, potensial korrupsiya, firibgarlik. 1-savol bayoni: hozirgi zamon milliy va xalqaro huquqida tobora ko‘p qo‘llanilayotgan atamalardan biri bu korrupsiyadir. korrupsiya albatta bugun paydo bo‘lgan illat emas, u qadimdan buyon mavjud bo‘lib kelmokda. qadimgi yunon faylasufi aristotel shunday degan:“har qanday davlat tizimida qonunlar va boshqa farmoyishlar orqali ishni shunday tashkil qilish kerak-ki, unda mansabdor shaxslarni noqonuniy yo‘l bilan boyishiga yo‘l qo‘ymaslik lozim”. fransuz mutafakkiri sharl monteske esa bu borada “asrlar tajribasidan ma’lumki, har qanday hokimiyat vakolatiga ega bo‘lgan shaxs, uni suiiste’mol qilishga moyil bo‘ladi va u …

2 / 13

“korrupsiyani ham yo‘talga o‘xshab oldin aniqlash qiyin, ammo davolash oson, lekin bu kasalni o‘tkazib yuborsangiz uni aniqlash oson, ammo davolash qiyin”. mana shu so‘zlardagi haqiqatni bugungi kunda dunyo bo‘yicha keng tarqalgan korrupsiya ko‘rinishlariga nisbatan ham qo‘llash mumkin bo‘ladi. korrupsiya tushunchasining ta’rifi. bugungi kunda mamlakatimizda jahon hamjamiyati bilan birgalikda korrupsiyaga qarshi kurashish muammosiga juda katta e’tibor burilmoqda. chunki, korrupsiya har qanday jamiyatning barqaror rivojlanishiga to‘sqinlik qilgan holda, xalq manfaatlarini ko‘zlab amalga oshirilayotgan islohotlarning borishiga o‘zining salbiy ta’sirini o‘tkazmoqda. xo‘sh, shunday ekan korrupsiya nima, uning genezisi, evolyusiyasi, xullas, u salbiy hodisa sifatida tarixiy makon va zamonning qaysi kesishgan nuqtalarida paydo bo‘lgan degan savollar tug‘iladi? ma’lumki “korrupsiya” tushunchasi lotin tilidagi “corruptio” so‘zidan olingan bulib, mazmuni “buzish, sotib olish” ma’nosini beradi va uning grammatik bir ildizli ma’nosi yana “korroziya” suzi, ya’ni “chirish” yoki “zanglash” degan mazmunni ham beradi. shundan kelib chikib bu so‘zning ijtimoiy ko‘rinishi hokimiyatni buzish, chiritish orkali sotib olish” degan ma’noni beradi. …

3 / 13

ya atamasi “siyosat yoki davlat boshqaruvi sohasidagi jinoiy faoliyat bo‘lib, mansabdor shaxslar o‘zlariga berilgan huquqlar va hokimiyat imkoniyatlaridan shaxsiy boyish maqsadida foydalanishidan iborat”, deb tavsiflangan. birlashgan millatlar tashkilotining bosh assambleyasi tomonidan 2003 yil 31 oktabrda bmtning “korrupsiyaga qarshi kurash konvensiyasi” imzolangan. mazkur hujjat uni imzolagan davlatlardan pora olish, budjet mablag‘larini talon-taroj qilish va korrupsiya ortidan boylik orttirish kabilarni jinoyat deb belgilashni talab etadi. ushbu konvensiyada korrupsiyaga shunday ta’rif beriladi: “korrupsiya — bu jamiyatni turli yo‘llar bilan iskanjaga oladigan dahshatli illatdir. u demokratiya va huquq ustuvorligi asoslariga putur yetkazadi, inson huquqlari buzilishiga olib keladi, bozorlar faoliyatiga to‘sqinlik qiladi, hayot sifatini yomonlashtiradi va odamlar xavfsizligiga tahdid soladigan uyushgan jinoyatchilik, terrorizm va boshqa hodisalar ildiz otib, gullashi uchun sharoit yaratib beradi. ushbu zararli hodisa katta va kichik, badavlat va kambag‘al bo‘lishidan qatiy nazar, barcha mamlakatlarda uchraydi. korrupsiya past iqtisodiy ko‘rsatkichlarning asosiy sabablaridan biri bo‘lib, kambag‘allik darajasini kamaytirish va rivojlanishni ta’minlash uchun eng katta …

4 / 13

turlari mansabdor shaxs tomonidan sodir etilgan firibgarlikdan iborat bo‘lib, ular davlat organlariga qarshi jinoyatlar toifasiga kiradi. har qanday mansabdor shaxs – amaldor, deputat, sudya, huquqni muhofaza qilish organlari xodimi, ma’mur va boshqalar o‘zlariga tegishli bo‘lmagan har qanday resurslarni tarqatish sohasida korrupsiyaga duchor bo‘lishi mumkin. korrupsiyani rag‘batlantiruvchi asosiy omil – bu hokimiyatdan foydalanish bilan bog‘liq holda ko‘proq iqtisodiy foyda olish imkoniyatining mavjudligi bo‘lsa, ularni tiyib turuvchi omil esa qilmishining oshkora bo‘lib qolishidan hadiksirash va jazo olishdan qo‘rqishidir. korrupsiyaning tizimli xususiyatlaridan biri korrupsiyalashgan davlat tashkilotlarida ishlaydiganlar mansabdorlarning o‘z lavozimini saqlab qolish uchun quyi pog‘onadagilardan majburiy tarzda pora yig‘ib olishi orqali olgan porasini yuqori pog‘onadagi mansabdorlar bilan bo‘lishishida namoyon bo‘ladi. bunday holatning mavjudligi jamiyatning iqtisodiy o‘sishi va rivojlanishiga jiddiy to‘sqinlik qiladi. odamlarni esa ma’naviy-mafkuraviy tanazzulga duchor etadi. shuningdek, o‘zbekiston respublikasining 2017 yil 3 yanvar’, o‘rq-419-sonli “korrupsiyaga qarshi kurashish to‘g‘risida”gi qonunida: “korrupsiya — shaxsning o‘z mansab yoki xizmat mavqeidan shaxsiy manfaatlarini yoxud o‘zga shaxslarning …

5 / 13

haxslar tomonidan ushbu shaxsga ushbu imtiyozlarni noqonuniy ravishda berish; shuningdek, ushbu harakatlarni yuridik shaxs nomidan yoki uning manfaatlari uchun amalga oshirish, demakdir. korrupsiyani axloqiy-ma’naviy jihatdan baholash. har qanday hodisa odamlar tomonidan axloqiy-ma’naviy jihatdan baholanadi. shunga ko‘ra korrupsiyaning turli ko‘rinishlariga ham har xil axloqiy baho beriladi. bunda ba’zi harakatlar – jinoiy; boshqalari esa – axloqsiz hisoblanadi. oxirgisiga, qoida tariqasida, meritokratiya tamoyilini buzadigan siyosiy yo‘nalishga asoslangan qarindoshlik va homiylik kiradi. korrupsiyani lobbichilikdan ajratish kerak. lobbi olib borayotganda, mansabdor shaxs o‘z vakolatlarini tayinlash imkoniyatini oshirish yoki ma’lum bir guruh nomidan harakat qilish evaziga korporativ zinapoyada ko‘tarilish uchun ham ishlatadi. farqi shundaki, lobbichilik uchta shartni qondiradi : 1. mansabdor shaxsga ta’sir o‘tkazish jarayoni raqobatdosh bo‘lib, barcha ishtirokchilarga ma’lum bo‘lgan qoidalarga amal qiladi. 2. yashirin yoki yon to‘lovlar mavjud emas. 3. mijozlar va agentlar bir-biridan mustaqil, chunki hech bir guruh boshqa guruh tomonidan olingan foydadan ulush olmaydi[footnoteref:1]. [1: jain a. k. corruption: a review // …

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "global korrupsiya – ijtimoiy-madaniy inqiroz oqibati"

12-mavzu: global korrupsiya – ijtimoiy-madaniy inqiroz oqibati mavzu rejasi: 1. korrupsiya tushunchasi, shakllari va ko‘rinishlari, zararli oqibatlari. 2. korrupsiya vujudga kelishi va mavjudligining tarixiy ildizlari hamda sabablari. 3. korrupsiyaning ijtimoiy hayotdagi ko‘rinishlari. tayanch tushunchalar: korrupsiya, pora, pora olish va berish, korrupsioner, korrupsiya haqidagi paradigmalar, past, o‘rta, yuqori darajadagi korrupsiya, siyosiy korrupsiya, g‘oyaviy korrupsiya, iqtisodiy korrupsiya, ta’lim sohasidagi korrupsiya, huquq-tartibot organlaridagi korrupsiya, jamoat tashkilotlaridagi korrupsiya, xalqaro korrupsiya, potensial korrupsiya, firibgarlik. 1-savol bayoni: hozirgi zamon milliy va xalqaro huquqida tobora ko‘p qo‘llanilayotgan atamalardan biri bu korrupsiyadir. korrupsiya al...

This file contains 13 pages in DOCX format (81.1 KB). To download "global korrupsiya – ijtimoiy-madaniy inqiroz oqibati", click the Telegram button on the left.

Tags: global korrupsiya – ijtimoiy-ma… DOCX 13 pages Free download Telegram