mahsulot nomi mavzusi

DOC 11 pages 138.0 KB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 138.0 KB

File type DOC

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

11-мавзу. истеъмол, жамғарма ва инвестициялар режа: 1. истеъмол мазмуни ва унинг турлари. 2. жамғарма ва унинг мақсади. 3. истемол ва жамғарма ўртасидаги нисбатнинг ўзгариши. 4. инвеститсияларнинг мазмуни ва вазифалари. инвестетсияларнинг манбалари ва тузилиши. миллий маҳсулот ҳаракат шакллари ичида миллий даромад аҳамиятли ўрин тутиб, у аҳоли фаровонлигига бевосита таъсир кўрсатади. ушбу мавзуда миллий даромад таркибий қисмлари таҳлили давом эттирилиб, унинг истеъмол ҳамда ишлаб чиқаришни кенгайтиришга кетадиган қисми бўлган жамғаришнинг иқтисодий мазмунини қараб чиқилади. уларнинг даражасини аниқловчи асосий омилларни кўрсатиб берилади. шу билан бирга шахсий даромаднинг истеъмолдан ортиқча бошқа қисми – жамғарманинг иқтисодий мазмуни ва омилларини кўрсатиб беришга ҳам алоҳида эътибор қаратилади. 1. истеъмол мазмуни ва унинг турлари. миллий иқтисодиётда янгидан вужудга келтирилган қиймат, яъни миллий даромад истеъмол ва жамғариш мақсадларида сарфланади. кенг маънода истеъмол жамият иқтисодий эҳтиёжларини қондириш жараёнида ишлаб чиқарилган товар ва хизматлардан фойдаланишни билдиради. бунда унумли ва шахсий истеъмол фарқланади. унумли истеъмол бевосита ишлаб чиқариш жараёнига тегишли бўлиб, ишлаб …

2 / 11

га сарфланувчи қисми истеъмол фонди деб аталади. истеъмол фонди бутун аҳолининг шахсий истеъмолини, аҳолига ижтимоий хизмат қиладиган муассасалардаги, шунингдек, илмий муассасалар ва бошқаришдаги барча сарфларни ўз ичига олади. истеъмол фондининг шахсий даромад шаклида аҳоли қўлига келиб тушадиган қисми истеъмол сарфлари мақсадида ишлатилади. истеъмол сарфлари – бу аҳоли жорий даромадларининг тирикчилик неъматлари ва хизматлар учун ишлатиладиган қисми. аҳоли ўз даромадини сарфлар экан, бугунги (жорий) истеъмол ҳамда келгусидаги истеъмол ҳажмини ошириш ўртасида танловни амалга оширади. келгусида истеъмол ҳажмини ошириш имконияти жорий даврдаги жамғармага ҳам боғлиқ бўлади. жамғарма – бу аҳоли, корхона (фирма) ва давлат жорий даромадларининг келажакдаги эҳтиёжларини қондириш ва даромад олиш мақсадларида тўпланиб бориши. унинг ҳажми барча хўжаликлар даромадидан истеъмол сарфларини айириб ташлаш йўли билан аниқланади. даромад таркибида истеъмол сарфлари улуши қанчалик юқори бўлса, жамғарма ҳажми шунчалик кам бўлади. жамғарманинг ўсиши эса иқтисодий маънода маблағларнинг истеъмол буюмлари харид қилишдан инвестицион товарлар харид қилишга йўналтирилишини билдиради. шунга кўра, жамғарма – бу муддат …

3 / 11

атларни сотиб олиш учун етарли бўлмай қолади. аҳоли даромадининг жамғарилган қисми ўзининг хусусий талабини вужудга келтирмайди. бунинг натижасида сотилмай қолган товарларнинг кўпайиши, ишлаб чиқаришнинг қисқариши, ишсизлик ва даромадларнинг пасайиши рўй бериши мумкин. иккинчидан, жамғарма талабнинг етишмаслигига олиб келмаслиги ҳам мумкин, чунки жамғарилган маблағлар тадбиркорлар томонидан инвестицион мақсадларда ишлатилади. бу жамғарма келтириб чиқарадиган истеъмол сарфларидаги ҳар қандай етишмасликни тўлдиради. учинчидан, корхоналар ҳам ўзининг барча маҳсулотини пировард истеъмолчиларга сотишни кўзда тутмайди, балки унинг бир қисмидан ўз ишлаб чиқаришида фойдаланиши мумкин. шундай қилиб, агар тадбиркорлар аҳолининг жамғармаларига тенг миқдордаги маблағларни инвестицияларга қўйишни кўзда тутса, ишлаб чиқариш даражаси доимий бўлиб қолади. истеъмол ва жамғарма даражасини аниқлаб берувчи асосий омил миллий даромад ҳисобланади. лекин миллий даромад таркибида тўғри солиқлар ҳам мавжуд бўлади. шу сабабли солиқлар тўлангандан кейин аҳоли қўлида қоладиган даромад истеъмол сарфлари ва шахсий жамғарма йиғиндисига тенг бўлади. истеъмол ва шахсий жамғарманинг даражаси бевосита солиқлар тўлангандан кейинги қолган даромад билан аниқланади. бу даромадни биз …

4 / 11

ирган тақдирда жамғармага йўналтиришга ҳаракат қиладилар. шунга кўра, банкларнинг реал фоиз ставкаси қанчалик юқори бўлса, уларнинг жамғармага қизиқишлари шу қадар кучли бўлади, яъни жамғарма реал фоиз ставкасининг ўсиб борувчи функцияси ҳисобланади. аҳоли даромадлари истеъмол ва жамғарма маблағларининг йиғиндисидан иборат экан, реал фоиз ставкасининг ўсиши билан истеъмол камайиб, пасайиши билан эса кўпайиб боради. бошқача айтганда, классик иқтисодчилар фикрига кўра истеъмол реал фоиз ставкасининг пасайиб борувчи функцияси ҳисобланади. ж.м.кейнс классик иқтисодчиларнинг бу фикрларига қарши чиқиб, уй хўжаликларининг истеъмол сарфлари реал фоиз ставкасига у қадар боғлиқ эмаслигини, кишилар учун ҳамма вақт жорий истеъмолнинг келгусидаги истеъмолдан афзаллигини таъкидлайди. у истеъмол сарфлари даражасига таъсир кўрсатувчи асосий омил сифатида уй хўжаликларининг жорий даромадларини кўрсатади. демак, кейнс фикрига кўра, истеъмол уй хўжаликлари жорий даромадларининг ўсиб борувчи функцияси ҳисобланади: . истеъмол функциясини график кўринишида ҳам тасвирлаш мумкин (1-чизма). бунда тик ўққа истеъмол сарфлари, ётиқ ўққа эса аҳоли ихтиёридаги даромад миқдори жойлаштирилади. f с e2 в c = c(y) …

5 / 11

уқтанинг чап томонида истеъмол сарфлари даромад миқдоридан юқори бўлиб, бу манфий жамғарма деб аталади. шуни ҳам таъкидлаш лозимки, реал ҳаётда истеъмолнинг маълум қисми даромад ҳажмига боғлиқ бўлмайди. масалан, бирон-бир шахснинг даромади кутилмаганда жуда паст даражага тушиб қолиши мумкин. бироқ, бу шахс, даромади бунга имкон бермаган тақдирда ҳам, маълум даражада овқатланиш, кийиниш ва бошқа зарур истеъмол харажатларини амалга оширишга мажбур. у мазкур сарфларни ё олдинги даврда жамғарилган даромадлари ҳисобига, ёки ўзгалардан қарз олиш ҳисобига қоплаши мумкин. иқтисодий адабиётларда истеъмол сарфларининг бу даражаси автоном (яъни, жорий соф даромаддан мустақил) ҳолдаги истеъмол даражаси дейилади. бизнинг графигимизда бу даража с0 нуқтадан бошланади. чизмадаги в нуқтанинг ўнг томони эса ижобий (мусбат ишорали) жамғарма деб аталади. айнан в нуқтада аҳоли даромадлари ва сарфларининг мувозанатига эришилади. даромад миқдори ошиб борган сари бу мувозанат бузилиб, жамғарма миқдори ортиб боради. чизмадаги даромаднинг y1 даражасида истеъмол миқдори е1е0 кесмадан, жамғарма миқдори эса е0е2 кесмадан иборат бўлади. жамғарма функциясининг графикдаги тасвири …

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mahsulot nomi mavzusi"

11-мавзу. истеъмол, жамғарма ва инвестициялар режа: 1. истеъмол мазмуни ва унинг турлари. 2. жамғарма ва унинг мақсади. 3. истемол ва жамғарма ўртасидаги нисбатнинг ўзгариши. 4. инвеститсияларнинг мазмуни ва вазифалари. инвестетсияларнинг манбалари ва тузилиши. миллий маҳсулот ҳаракат шакллари ичида миллий даромад аҳамиятли ўрин тутиб, у аҳоли фаровонлигига бевосита таъсир кўрсатади. ушбу мавзуда миллий даромад таркибий қисмлари таҳлили давом эттирилиб, унинг истеъмол ҳамда ишлаб чиқаришни кенгайтиришга кетадиган қисми бўлган жамғаришнинг иқтисодий мазмунини қараб чиқилади. уларнинг даражасини аниқловчи асосий омилларни кўрсатиб берилади. шу билан бирга шахсий даромаднинг истеъмолдан ортиқча бошқа қисми – жамғарманинг иқтисодий мазмуни ва омилларини кўрсатиб беришга ҳам алоҳида эътибор қар...

This file contains 11 pages in DOC format (138.0 KB). To download "mahsulot nomi mavzusi", click the Telegram button on the left.

Tags: mahsulot nomi mavzusi DOC 11 pages Free download Telegram