bozor iqtisodiyoti muvozanatining makromodeli

DOCX 10 pages 213.2 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 213.2 KB

File type DOCX

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

bozor iqtisodiyoti muvozanatining makromodeli. bozor iqtisodiyoti jarayonida ixtiyoriy ishtirok etuvchi o`zining individual manfaatdorligiga bo`yicha harakat qiladi (ya’ni foyda olish, mehnat sharoitini yaxshilash, iqtisodiy xavfni kamaytirish, vositalarni tejash va boshqalar). har bir sub’yekt iqtisodiy nochor ahvolda, ya’ni ishlab chiqarishga, narxlarga, oylik maoshiga va boshqa makroko`rsatkichlarga bevosita ta’sir qila olmaydigan darajada bo`lsa, bunday tizimning eng sodda varianti – rakobatdan iqtisod qilishdir. shu bilan birgalikda iqtisodiy tizimda mavjud oldi-sotdi munosabatlari ish beruvchilar va yollanma ishchilar, moliyachilar hamda sarmoya kirituvchilar va boshqalarning muvofiqlashgan harakati iqtisodiy agentlarning harakati natijasida bo`lishi mumkin. agar bunday jamoaviy o`zaro xarakat natijasida tizimda tovar va xizmatlarni umumiy ishlab chiqarish ularga bo`lgan umumiy extiyojlarga muvofiqlashsa, u holda iqtisodiyotni bunday holati muvozanatli, bu holdagi turg`un narxlar turg`un bozor narxlari deyiladi. talab va taklif o`rtasidagi balans aynan shu turg`un bozor narxlarida o`rinli bo`lib, xususan, talabni to`lash qodirligini (platejesposobnostь sprosa) anglatadi. iqtisodiy fanlarni muhim masalalaridan biri – iqtisodiyotni muvozanat shartlarini, shu jumladan, turg`un bozor …

2 / 10

rni qimmatli kog`ozlardan va boshqalardan tushayotgan foizlarni qanoatlantirishi. yuqorida ko`rsatilgan farazlarga javob beruvchi modellar ideal bozor iqtisodiyotining vaqt bo`yicha «qotib qolgan» (sovub qolgan) hollarini ifodalaydi. ammo, bu modellar bozor «xaos»idan shakllanuvchi iqtisodiy muvozanatni mavjudlik imkoniyati haqidagi savolga javob beradi va bundan tashqari iqtisodiy sistemaning asosiy makroko`rsatkichlarini o`zaro bog`laydi. ushbu modellardan bittasi – keyns modelidir. ushbu modelda ishga yollovchilar va yollanuvchilar, iste’molchilar va jamg`aruvchilar, ishlab chiqaruvchilar va ishchi kuchi bozorida harakat qiluvchi investorlar, mahsulotlar va pul, ya’ni bu tovar (mehnat, mahsulot, pul) larni o`zaro taqsimlovchilar va almashuvchilar agentlar sifatida qaraladi. milliy daromad sistemaning birinchi makroko`rsatkichi bo`lib, vaqt birligi ichida ishlab chiqariladigan yagona mahsulotdir. ushbu mahsulot iqtisodiyotning ishlab chiqarish sektorida ishlab chiqariladi, uning miqdori funktsiya orqali ifodalanadi. funktsiya resurs (vosita) larni miqdori va sifatiga, asosiy fondlar tarkibiga va band bo`lgan ishchilar soni (ikkinchi makroko`rsatkich) bilan bog`lik. 2) farazga asosan iqtisodiy muvozanat holatida ishlab chiqarish funktsiyasi va faqatgina bandlik orqali aniqlanadi, ya’ni . …

3 / 10

asi orqali aniqlanadi: 4) ishchining mehnat haqi ish o`rnini bitta birlikka kamaytirilganda yo`qotilgan mahsulotni narxiga teng. shuni ta’kidlash lozimki, 4) postulatda ish o`rnini bittaga kamaytirishdan hosil bo`ladigan zararlar (resurslarga, asbob-uskunalarga va boshqalarga sarflanadigan xarajatlar) hisobga olinmagan. shunday qilib, 4) postulatdan quyidagiga ega bo`lish mumkin: , bu yerda – ish o`rnini bitta birlikka kamaytirilganda yo`qotilgan mahsulotlar sonini, – yo`qotilgan mahsulot narxi. agar ish bilan bandlik miqdorga o`zgarsa, oxirgi tenglikdan quyidagini hosil qilish mumkin: , bu yerda ishchilar soni miqdorga o`zgarganda yo`qotiladigan yoki qo`shimcha paydo bo`ladigan narx. va miqdorlarni va miqdorlarga taqqoslaganda kichik deb hisoblab, oxirgi tenglikni differentsial ko`rinishda yozish mumkin: . (3.1) tenglikni e’tiborga olsak, oxirgi tenglikdan quyidagini hosil qilish mumkin: . (3.2) funktsiya berilgan (bunga asosan ( ni ham aniqlash mumkin) ligini hisobga olsak, va makroko`rsatkichlarning ma’lum qiymatlarida (3.2) dan bandlik darajasi ni va (3.1) dan mahsulotlar miqdori ni aniqlash mumkin. bu yerda aniqlangan bandlik darajasi iqtisodiy sistemada mavjud narxlar …

4 / 10

bir qismi jamg`arilib boriladi: , bu yerda - mahsulotning iste’mol qilinadigan (iqtisodiyotga qaytmaydigan) qismi, esa iqtisodiy sistemaga qaytuvchi, jamg`arib boriladigan (yoki fondni tashkil qiluvchi mahsulotlar) qismini ifodalaydi. va miqdorlar o`rtasidagi munosabat quyidagi mulohazalardan aniqlanadi. miqdorga nisbatan quyidagilar faraz qilinadi: 7) ishlab chiqarilgan mahsulotning iste’mol qilinadigan qismi ishlab chiqarilgan mahsulot miqdori ning o`ziga bog`lik, ya’ni . bu yerda funktsiyasi funktsiyasiga o`xshab to`yinganlik xususiyatiga ega: ishlab chiqarilgan mahsulot miqdori kancha katta bo`lsa, iste’mol qilishga sarflanadigan qo`shimcha ishlab chiqariladigan mahsulot miqdori ning ulushi shuncha kichik bo`ladi (15.1–rasm) va katta qismi jamg`arilib boriladi. miqdor iste’mol qilishga moyillik deyiladi. , aks holda kichik miqdorda ishlab chiqarilgan mahsulotlarda ishlab chiqarilgan miqdoriga nisbatan ko`prok iste’mol talab kilinar edi. miqdor jamg`arish (yig`ish) ga moyillikni anglatadi. (3.3) fondni tashkil qiluvchi mahsulot kelgusida foyda olish maqsadida investitsiya sifatida investorlar tomonidan iqtisodiyotga kiritiladi. matematik modelda kiritilayotgan investitsiya kelgusida iste’mol uchun tashlab ko`yilgan mahsulotga ekvivalent deb hisoblaniladi va shu sababli sistemaning yana …

5 / 10

3) ni e’tiborga olsak, . (3.4) modelni yopik ko`rinishda ifodalash uchun moliyaviy bozor o`rganiladi. iqtisodiy agentlar uchun pul fondni tashkil qiluvchi mahsulotlar sotib olishga, iste’mol uchun, shuningdek, jamg`arishning bir vositasi sifatida kerak. faraz qilinadiki, pulni davlat chiqaradi va ularning mikdori (taklif) iqtisodiy sistemaning berilgan boshqariluvchi parametri deyiladi. pulga bulgan talabga nisbatan quyidagicha faraz kilinadi: 8) pulga bo`lgan talab operatsion va chayqovchilik talablari yig`indisidan iborat. operatsion talab tovarni sotib olish uchun (ham fondni tashkil qiluvchi sifatida hamda iste’mol uchun) qo`lda bo`lishi lozim bo`lgan pul miqdori bilan aniqlanadi. agar mahsulot narxi ga teng, muomala vaqti ga teng bulsa, u holda operatsion talab miqdorga teng. chayqovchilik talabi foiz normasi miqdori bilan bog`lik. agar foiz normalari yuqori bo`lsa, katta pulga ega bo`lgan puldorlar yaxshi daromaddan umid qilib, pullarining anchagina qismini bankda saqlaydilar. bunda ular bankga nisbatan banknotlarni yuqori darajada likvidatsiya 5.5 – rasm. qilish (bu pullarni mahsulotlarga almashtirish) imkoniyatini qurbon qiladilar. kichkina foiz stavkasida …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "bozor iqtisodiyoti muvozanatining makromodeli"

bozor iqtisodiyoti muvozanatining makromodeli. bozor iqtisodiyoti jarayonida ixtiyoriy ishtirok etuvchi o`zining individual manfaatdorligiga bo`yicha harakat qiladi (ya’ni foyda olish, mehnat sharoitini yaxshilash, iqtisodiy xavfni kamaytirish, vositalarni tejash va boshqalar). har bir sub’yekt iqtisodiy nochor ahvolda, ya’ni ishlab chiqarishga, narxlarga, oylik maoshiga va boshqa makroko`rsatkichlarga bevosita ta’sir qila olmaydigan darajada bo`lsa, bunday tizimning eng sodda varianti – rakobatdan iqtisod qilishdir. shu bilan birgalikda iqtisodiy tizimda mavjud oldi-sotdi munosabatlari ish beruvchilar va yollanma ishchilar, moliyachilar hamda sarmoya kirituvchilar va boshqalarning muvofiqlashgan harakati iqtisodiy agentlarning harakati natijasida bo`lishi mumkin. agar bunday jamoaviy o`za...

This file contains 10 pages in DOCX format (213.2 KB). To download "bozor iqtisodiyoti muvozanatining makromodeli", click the Telegram button on the left.

Tags: bozor iqtisodiyoti muvozanatini… DOCX 10 pages Free download Telegram