o'zbekistonda orta asrlar tarixini o'rganilishi
Предварительный просмотр (5 стр.)
Прокрутите вниз 👇![презентация powerpoint termiz davlat unversiteti tarix fakulteti 403-guruh talabasi bozorov shahriyorning tarixshunoslik va manbashunoslik fanidan tayyorlagan taqdimoti mavzu.o’zbekistonda o’rta asrlar tarixini o’rganilishi. reja . 1.o’rta asr o’zbek tarixshunostligi. 2.shayboniylar davri tarixshunostligi. 3. qo’qon va xiva xonliklari tarixshunostliklari. oʻrta asr oʻzbek tarixshunosligi — xv asrdan turkiy (chigʻatoy) tilda yozilgan tarixiy asarlar toʻplamidan iborat manbalar jamlanmasidir. zamonaviy tarixchilar oʻrta osiyo, jumladan, hozirgi oʻzbekiston hududi uchun xvi—xviii asrlar uchun soʻnggi oʻrta asrlar atamasini, xviii asr oxiridan esa “yangi davr” atamasini qoʻllashadi chigʻatoy tilida tarixiy asarlar yozishga birinchi urinishlar temuriylar davrida boʻlgan. amir temur saroyida bu tilda “tarixi xoni” nomli rasmiy yilnoma saqlangan. alisher navoiyning yozishicha, shoir lutfiy sharofiddin ali yazdiy qalamiga mansub “zafarnoma” asarining bir qismini turkiy tilga she’riy shaklda yozgan, biroq tarjimasi qoralamada qolgan[2]. zahiriddin muhammad bobur “boburnoma” deb nomlangan xotirotlarini joʻn turkiy tilda, andijon shevasiga yaqin tilda yozgan. keyinchalik xotirot katta shuhrat qozondi va koʻplab tillarga tarjima qilindi. biroq tarixiy asarlarning …](/media/previews/pages/preview_6Lo6X0K.webp "o'zbekistonda orta asrlar tarixini o'rganilishi - Страница 1")
![an[4]. shayboniyxon asarlar yozishda ilohiyotga oid turli asarlardan foydalangan. unda shayboniyxonning diniy masalalar boʻyicha oʻz qarashlari mavjud. muallif islom asoslari haqidagi oʻz gʻoyalari: gunohlarga tavba qilish, rahm-shafqat koʻrsatish, ezgu amallarni bajarishni oʻz ichiga olgan. shayboniyxon musulmon urf-odatlari va dindor musulmonlarning kundalik vazifalarini mukammal bilishini koʻrsatadi. shayboniyxon 1507-yilda oʻrta osiyo turkiy-chigʻatoy tilida “risolayi maorifi shayboniy” nomli nasriy asar yozgan. xurosonni qoʻlga kiritganidan soʻng koʻp oʻtmay va uning oʻgʻli muhammad temurga bagʻishlangan (qoʻlyozma istanbulda saqlanadi). asarda islom qonunlarini bilish zarurligi, bu ilmning hukmdor uchun foydalari haqida soʻz boradi. bu asarida shayboniyxon ham oʻzini ahmad yassaviy soʻfiylik taʼlimoti tarafdori sifatida koʻrsatdi shayboniyxon saroyida fors tilidagi tarixiy asarlarni turkiy tilga tarjima qilish ishlari olib borilgan. shunday qilib, binoiy oʻz buyrugʻi bilan “ajoyib al-maxluqot va gʻaroyib al-masnuot” kitobini arab tilidan turkiy tilga tarjima qiladi. shayboniyxonning vorislari davrida ham bu an’analar davom etgan. shayboniylarning mashhur tarixchilaridan biri abdulloh nasrullohiydir. toʻliq ismi — abdulloh ibn muhammad ibn …](/media/previews/pages/preview_ORh7uOF.webp "o'zbekistonda orta asrlar tarixini o'rganilishi - Страница 3")
![ning soʻnggi bobini tugatmay, ogʻir xastalikdan vafot etadi. u hikoyani 1644-yilgacha yetkazishga muvaffaq boʻladi. 1644-1663-yillar voqealarini qamrab olgan 9-bobning davomi anushaxonning topshirigʻiga koʻra boshqa tarixchi – mahmud ibn mulla muhammad urganchiy tomonidan yozilgan. xuddi shu tarixchi kitobning 1-4 bobini qaytadan yozgan[13]. “turklarning nasabnomasi”ning oʻzbek adabiyoti uchun ahamiyati shundaki, u chigʻatoy yozuvi an’anasining yuksak uslubidan foydalanmasdan, oʻzbeklarning umumiy shevasida yozilgan. muallifning oʻzi shunday yozgan edi: “hamma yaʼni olijanob va sodda xalq tushinsin deb men bu hikoyani turkiy tilda yozdim, asarimni besh yoshli bola ham tushuna oladi; tushunarli qilish uchun men chigʻatoy-turkiy, fors va arab tillaridan birorta ham soʻz qoʻshmadim”. a.k. borovkovning soʻzlariga koʻra, “bu yerda, siz koʻrib turganingizdek, bu yerda koʻproq uslublar kurashi — tarixchining oddiy uslubi va “chigʻatoy” yuqori uslubi haqida bormoqda yana bir xivalik tarixchi — shermuhammad munis xorazmiy (1778—1829) oʻzbeklarning yuz urugʻidan boʻlgan[16]. munis, avvalambor, atoqli oʻzbek shoiri va tarjimoni sifatida tanilgan. 1806-yilda eltuzarxon (1804-1806) buyrugʻi bilan xiva …](/media/previews/pages/preview_LS2wcKa.webp "o'zbekistonda orta asrlar tarixini o'rganilishi - Страница 5")
О "o'zbekistonda orta asrlar tarixini o'rganilishi"
презентация powerpoint termiz davlat unversiteti tarix fakulteti 403-guruh talabasi bozorov shahriyorning tarixshunoslik va manbashunoslik fanidan tayyorlagan taqdimoti mavzu.o’zbekistonda o’rta asrlar tarixini o’rganilishi. reja . 1.o’rta asr o’zbek tarixshunostligi. 2.shayboniylar davri tarixshunostligi. 3. qo’qon va xiva xonliklari tarixshunostliklari. oʻrta asr oʻzbek tarixshunosligi — xv asrdan turkiy (chigʻatoy) tilda yozilgan tarixiy asarlar toʻplamidan iborat manbalar jamlanmasidir. zamonaviy tarixchilar oʻrta osiyo, jumladan, hozirgi oʻzbekiston hududi uchun xvi—xviii asrlar uchun soʻnggi oʻrta asrlar atamasini, xviii asr oxiridan esa “yangi davr” atamasini qoʻllashadi chigʻatoy tilida tarixiy asarlar yozishga birinchi urinishlar temuriylar davrida boʻlgan. amir temur saroyida bu ...
Этот файл содержит 19 стр. в формате PPTX (283,1 КБ). Чтобы скачать "o'zbekistonda orta asrlar tarixini o'rganilishi", нажмите кнопку Telegram слева.
PPTX
PPTX
PPTX
PPTX
PPTX
PPTX
PPTX
PPTX
PPTX
PPTX
PPTX
DOCX