xvi-xix asarning boshlarida o`rta osiyo tarixining o`rganilishi

PPTX 10 sahifa 582,2 KB Bepul yuklash

10 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 582,2 KB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 10

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 10

xvi-xix asarning boshlarida o`rta osiyo tarixining o`rganilishi xvi-xix asarning boshlarida o`rta osiyo tarixining o`rganilishi reja: 1. xvi-xix asrning birinchi yarmida o’rta osiyo haiqdagi tarixiy geografik tadqiqotlar. 2.asosiy manbalar: “shayboniynoma”, “tavorixi guzida”, “tarixi muqimxoniy”. 3. qo’qon xonligi tarixshunosligi. mamlakat tarixshunosligi o'rta osiyoning o'rta asr tarixini o'rganish bo'yicha oz ish qilgani yo'q. lenin, shunga qaramay, «biz shu kunga qadar urta osiyoning qadimiy hayotini manbalar asosida o'rganish bo'yicha maxsus tadqiqotlarga ega emasmiz, tarixshunoslik tadqiqotchiligi to'g'risida esa gapirmasa ham bo'ladi»,— deb yozadi tarixshunos b. ahmedov o'zining 1985 yili toshkentda nashr etilgan «xvi—xviii asrlarda urta osiyoning tarixiy-jo'g'rofiy adabiyoti (yozma yodgorliklar) degan mukammal asarida. urta osiyo tarixining tarixshunoslik jihatidan to'la o'rganilmaganligiga sabab tarixiy manbalarning yo'qligi emas, balki, aksincha, ularning xilma-xilligidir. nima bo'lganda ham urta osiyo xalqlarining xvi asrdan xix asr o'rtalarigacha bo'lgan hayoti tariximizning eng nam o'rganilgan davrlaridir. 1917-yilgacha bo'lgan davrda bu masalaga juda kam e'tibor berilgan. o`rta osiyo xalqlari tarixini o'rganuvchilar uchun «uzbekiston tarixiy manbalarda» …

2 / 10

an hindistonga boradigan dengiz yo'lini ochganlari bois, urta osiyoda asta-sekin yirik savdo-sotiq ishlari va xalqaro madaniy aloqalar susaya boshladi. xullas, nima bo'lganda ham xvi—xviii asrlarda va hatto keyinroq ham yuz bergan ahvol oqibatida,— deb yozadi b. v. lunin,— g'arbiy ovrupo va rossiyadagi urta osiyo to'g'risidagi bilimlar, urta osiyoda esa g'arbiy ovrupo va rossiya to'g'risidagi bilimlar chala edi. biraq bir-biri to'g'risida bilishga qiziqish tobora kuchaymoqda edi.» a. ahmedov ilk manbalar bilan shug'ullanuvchi tadqiqotchilar ishini yengillatadigan ish qildi -- voqea va faktlarni aniqlashga intildi. bu juda og'ir, mas'uliyatli, uning manbashunoslik mehnati qadrini ikki baravar oshiradigan, urta osiyo xvi—xix asr tarixini o'rganishni osonlashtiradigan asardir. bundan tashqari u tarixshunoslikning muhim sharti — qiyoslash va bor ma'lumotlarni jiddiy, tubdan qayta tekshirish qoidasyga amal qilgan. buning uchun b.ahmedov o'z tahliliga muayyan bir davr bo'yicha bir necha asarlarni kiritgan. bular «tavorixi guzida» («nusratnoma»), «fatxnoma», «shayboniynoma», «mehmonnomai buxoro», «zubdat-ut-tavorix», «badoye' ul-vaqoye» dir. shu bilan bir vaqtda muallif bu …

3 / 10

sa a. akramovning bu fikrini ishonarli emas, deb hisoblaydi. «tavorixi guzida»—«nusratnoma» asari dunyo miqyosida ikki nusxada topilgan. birinchi qo'lyozma mamlakatimiz fa sharqshunoslik ilmgohining leningrad bo'limida (v — 745: 147 1) va ikkinchi qo'lyozma britaniya muzeyida (or. 32226; 148 1.) saqlan-adoqda. qo'lyozmaning ikkala nusxasi ham qoniqarsiz ahvolda — mazmunda chalkashliklar, xatolar bor. a. akramov o'z asarida bu kamchiliklarni tuzatishga urinsada, hanuz, ba'zi vdraqlar o'rni chalkashgan, ba'zi voqealarning qaytarilishi uchraydi. abulg'ozi bahodirxon yetuk tarixchi olim sifatida e'tiborga sazovordir. uning «shajarayi tarokima» va «shajarayi turk» asarlari urta osiyo xalqlari tarixiga oid qimmatli manbalardan hisoblanadi. «shajarayi tarokima»da turklar-ning afsonaviy podshosi ug'uzxon, uning avlodi va ularning zamonida yuz bergan voqealar qisqacha bayon etilib, turkman urug'lari haqida qimmatli ma'lumotlar keltirilgan. ikkinchi asar asosan chingizxon va uning avlodlari, xususai xorazmda 1512 yildan hukmronlik qilgan shayboniylar haqidadir. abul-g'ozixonning bu asarlari rus, fransuz, nemis tillariga tar-jima qilinib chop etilgan. abulg'ozi tibb ilmiga oid «mano-fi' ul-inson» («inson uchun foydali tadbirlar») …

4 / 10

muallifi buxorolik mashhur shoir va muarrix hofiz tanish ibn mir muhammad al-buxoriydir. uning hayoti va ilmiy-adabiy faoliyatiga oid ma'lumotlar kam. ayrim, qisqa ma'lumotlar «sharafnomayi shohiy» muqaddimasida va ba'zi tazkiralarda uchraydi. ana shu ma'lumotlarga qaraganda, hofizi tanish buxoriy va uning otasi mir muhammad shayboniy hukmdorlarga yaqin odamlar bo'lishgan. masalan, otasi mavlono mir muhammad, naqshbandiya tariqatkning namoyandalaridan biri, yirik olim mahdumi a'zam kosoniy (xoja ahmad ibn jaloliddin kosoniy; 1462—1542) ning hayoti va faoliyatiga bag'ishlangan «jome' ul-maqomat» da yozilishicha, shayboniy ubaydullaxbn (1534—1539) saroyida xizmatda bo'lgan; xvi asrning 50-yillari boshida koshg'arga ketib qolgan va oradan ikki yil o'tib o'sha yurtda qazo qilgan. hofizi tanish buxoriy 1583 yili abdullaxon ii ning xizmatiga kirgan va umrinipg oxirigacha shu xonning huzurida voqeanavis bo'lib xizmat qilgan. image3.jpeg image4.jpeg image5.jpeg image2.jpeg /docprops/thumbnail.jpeg

5 / 10

xvi-xix asarning boshlarida o`rta osiyo tarixining o`rganilishi - Page 5

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 10 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"xvi-xix asarning boshlarida o`rta osiyo tarixining o`rganilishi" haqida

xvi-xix asarning boshlarida o`rta osiyo tarixining o`rganilishi xvi-xix asarning boshlarida o`rta osiyo tarixining o`rganilishi reja: 1. xvi-xix asrning birinchi yarmida o’rta osiyo haiqdagi tarixiy geografik tadqiqotlar. 2.asosiy manbalar: “shayboniynoma”, “tavorixi guzida”, “tarixi muqimxoniy”. 3. qo’qon xonligi tarixshunosligi. mamlakat tarixshunosligi o'rta osiyoning o'rta asr tarixini o'rganish bo'yicha oz ish qilgani yo'q. lenin, shunga qaramay, «biz shu kunga qadar urta osiyoning qadimiy hayotini manbalar asosida o'rganish bo'yicha maxsus tadqiqotlarga ega emasmiz, tarixshunoslik tadqiqotchiligi to'g'risida esa gapirmasa ham bo'ladi»,— deb yozadi tarixshunos b. ahmedov o'zining 1985 yili toshkentda nashr etilgan «xvi—xviii asrlarda urta osiyoning tarixiy-jo'g'rofiy adabiyoti (yozma ...

Bu fayl PPTX formatida 10 sahifadan iborat (582,2 KB). "xvi-xix asarning boshlarida o`rta osiyo tarixining o`rganilishi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: xvi-xix asarning boshlarida o`r… PPTX 10 sahifa Bepul yuklash Telegram