dunyoqarash va jamiyat

PPTX 14 pages 1.7 MB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.7 MB

File type PPTX

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

слайд 1 falsafiy dunyoqarashning mohiyati,umuminsoniy va milliy xususiyatlarini o’rganishning ahamiyati dunyoqarash — dunyoga va insonning undagi o’rniga, kishilarning o’z atrofidagi voqelikka va o’z-o’ziga munosabatiga bo’lgan umumiy qarashlar tizimi, shuningdek, bu qarashlarga asoslangan odamlarning e’tiqodlari, ideallari, bilish va faoliyat tamoyillari. dunyoqarash kishining yoshi, hayotiy tajribasi, bilimi, mafkurasi bilan bog’liq dunyoqarash va uning strukturasi vijdon, ma’suliyat, halollik, adolat, go‘zallik deganda nimani tushunish kerak? shaxsning jamityatdagi o‘rni qanday? inson hayo vijdon, ma’suliyat, halollik, adolat, go‘zallik deganda nimani tushunish kerak? shaxsning jamityatdagi o‘rni qanday? inson hayotining mazmuni va ma’nosi nimadan iborat tining mazmuni va ma’nosi nimadan iborat. insonparvar, demokratik jamiyat nima? bugungi kunda sayyor hazrati inson olamda o‘z o‘rnini aniqlashga, belgilashga intilishi tufayli bunday mulohazalarga ehtiyoj tug‘ilgan. kishining falsafa bilan g‘oyibona tanilishining sababi ham ana shunda. falsafiy tafakkur olamiga qadam qo‘yayotgan har bir kishi yuqoridagi muammolarga o‘zining kundalik turmushidagi xulosalarga asoslanib javob beradi. falsafiy mushohada esa insondan o‘z fikrlarini har tomonlama ilmiy isbotlashni talab …

2 / 14

‘lib, uning barcha elementlari o‘zaro aloqadordir. dunyoqarash strukturasida esa eng asosiy o‘rinni umumlashtirilgan bilimlar egallaydi. ushbu bilimlar hajmi qanchalik bo‘lsa, inson dunyoqarashi ham shunchalik keng bo‘ladi. ulardan tashqari dunyoqarash strukturasida qadriyatlar ham alohida ahamiyatga egadir. ko‘rinib turibdiki, inson dunyoqarashi ikki mustahkam asosga tayanadi: ulardan biri bilimlar bo‘lsa, ikkinchisi qadriyatlardir. xullas, dunyoqarash – qarashlar, baholar, prinsiplar yig‘indisidan iborat yaxlit sistema bo‘lib, uning eng asosiy komponentlari bilim, e’tiqod va xulq-atvordir. 4 dunyoqarashning boshqa shakl va tiplaridan farqli o‘laroq falsafaning barcha g‘oyalari nazariy jihatdan asoslangan, mantiqan izchildir. faylasuf esa nafaqat ana shunday dunyoqarash sohibi, balki dunyoqarashning strukturasini tahlil qilishni o‘ziga kasb etgan zotdir.dunyoqarash – bilimlar va qadriyatlar, intelekt va his-tuyg‘ular, e’tiqodlar va gumonlar yig‘indisidir. shuning uchun ham uning uch tomoni mavjud: dunyoni his etish, dunyoni tushunish, dunyoni idrok etish. sistemaliligi, “izchilligi”, g‘oyalarning asoslanganligi holatiga qarab dunyoqarashni ikki darajaga bo‘lamiz: hayotiy-amaliy dunyoqarash va nazariy dunyoqarash falsafiy dunyoqarash falsafa – borliq, turli shakllari orasidagi o‘zaro …

3 / 14

iy butun olamning o‘zi ulug‘ olam (olami kubro) bo‘lsa, insonning o‘zi kichik olamdir (insoni kubro), deb ta’kidlaydi. bunda odam olamning bir bo‘lagi sifatidagina emas, borliqning o‘ziga xos shakli sifatida idrok etiladi. boshqa narsalardan uning farqi shundaki, u o‘ylash va bilish, sevish va nafratlanish, quvonish va qayg‘urish, orzu qilish va baxtli bo‘lish imkoniga ega. ushbu qarama-qarshi qutblar orasidagi turli munosabatlar falsafaning bahs mavzuini tashkil etadi. olam va odam orasidagi munosabatlarni o‘rganishni falsafaning asosiy masalasi deb ta’kidlashga asos bormikan? faylasuflarning ko‘pchiligi bu masalaga to‘g‘ridan-to‘g‘ri javob berishga intilmagan bo‘lsalarda, bir narsa oydek ravshan bo‘lib turibdi: olam va odam orasidagi munosabatlar muammosi o‘ziga xos xarakterga ega. “olam-odam” munosabatlarini uch asosiy tipga bo‘lish mumkin: gnesiologik (bilishga doir), aksiologik (qadriyatlarga doir), prakseologik (amaliyotga doir). o‘z vaqtida buyuk nemis mutafakkiri immanuil kant falsafa uchun prinsipal ahamiyatga ega bo‘lgan uch savolni aytib o‘tgan edi. ular quyidagilar: “nimani bilishim mumkin?”, “nima qilishim kerak?”, “nimaga umid qilishim mumkin?”. savollar mohiyatiga …

4 / 14

tomonlariga nazar tashlashga harakat ham qiladi falsafiy dunyoqarash – nazariy sistemalashtirilgan, izchil, asoslangan qarashlar yig‘indisidir. unda ikki qutb mavjud: olam va odam. falsafaning asosiy masalasi ana shu ikki qutb orasidagi o‘zaro munosabatni tadqiq etishdan iborat. bu masala bir necha savollar turkumiga bo‘linadi va olamni falsafiy bilishga undaydi falsafaning asosiy funksiyalari falsafaning jamiyat hayotidagi roli yuqorida aytilganlar bilan cheklanmaydi. uning asosiy roli falsafaning jamiyatda bajaradigan asosiy funktsiyalarida yanada yaqqol-roq namoyon bo’ladi. uning bunday asosiy funktsiyalari qo’yidagilar: 1) dunyoqarash funktsiyasi; 2) metodologik funktsiyasi; 3) gnoseologik funktsiyasi; 4) ijtimoiy funktsiyasi; 5) aksiologik funktsiyasi. falsafa dunyoni bir butun holda olib, unda insonning dunyoga munosabati haqidagi barcha bilimlarni nazariy jihatdan umumlashtirib, o’zlashtirish asosida bizni bir butun dunyo: borliq, materiya, tabiat, jamiyat, inson, inson ongi va tafakkuri, insonning dunyoni bilishi to’g’risidagi eng umumiy qarashlari bilan qurollantiradi. bu falsafaning dunyoqarash funktsiyasidir. dunyoqarash funktsiyasi falsafaning, falsafiy bilimlarning asosiy xususiyatidir. falsafaning dunyoqarash funktsiyasi.falsafa dunyoni bir butun holda olib, unda …

5 / 14

safa inson bilish faoliyatining paydo bo’lishi, uning rivojlanish tendentsiyalari va eng umumiy qonun-larini ochib beradi. falsafaning gnoseologik funktsiyasi. falsafa insonning dunyoni bilishining eng umumiy qonunlarini ishlab chiqish bilan cheklanmay, inson oldiga uni o’zgartirish masalasini ham qo’ydi. u dunyoni bilish asosida uni o’zgartirishda insonning faol faoliyatiga asosiy e‘tiborni qaratadi. falsafaning ijtimoiy-aksiologik funktsiyasi. falfasa turli ijtimoiy qad-riyatlar haqidagi tasavvurlarni shakllantirish bilan chekla-nib qolmasdan, voqelikni talqin va tahlil, ta‘rif va tan-qid etadi. shu jumladan ijtimoiy ideal haqidagi tasavvurlarni vujudga keltirish ham falsafa zimmasidadir. yigirmanchi asrning eng katta ijtimoiy illatlaridan biri bo‘lmish begonalashuv inson ma’naviy dunyosiga ayniqsa katta ta’sir ko‘rsatdi. o‘zbekistonda bu illat milliy qadriyatlardan benasib bo‘lib qolishda, qiyofasiz qiyofalarning, manqurtlarning katta avlodi shakllanishida namoyon bo‘ldi. shu munosabat bilan insonparvar, demokratik jamiyat barpo etilayotgan bugungi kunda mustaqil shaxsni shakllantirishda muhim ahamit kasb etadigan falsafiy dunyoqarashning qimmati yanada oshdi. falsafaning ilmiyligi muammosi falsafiy dunyoqarashning ilmiyligi muammosidir. bu muammo falsafaning fan bilan munosabatini o’z ichiga oladi. …

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "dunyoqarash va jamiyat"

слайд 1 falsafiy dunyoqarashning mohiyati,umuminsoniy va milliy xususiyatlarini o’rganishning ahamiyati dunyoqarash — dunyoga va insonning undagi o’rniga, kishilarning o’z atrofidagi voqelikka va o’z-o’ziga munosabatiga bo’lgan umumiy qarashlar tizimi, shuningdek, bu qarashlarga asoslangan odamlarning e’tiqodlari, ideallari, bilish va faoliyat tamoyillari. dunyoqarash kishining yoshi, hayotiy tajribasi, bilimi, mafkurasi bilan bog’liq dunyoqarash va uning strukturasi vijdon, ma’suliyat, halollik, adolat, go‘zallik deganda nimani tushunish kerak? shaxsning jamityatdagi o‘rni qanday? inson hayo vijdon, ma’suliyat, halollik, adolat, go‘zallik deganda nimani tushunish kerak? shaxsning jamityatdagi o‘rni qanday? inson hayotining mazmuni va ma’nosi nimadan iborat tining mazmuni va ma’nosi nimada...

This file contains 14 pages in PPTX format (1.7 MB). To download "dunyoqarash va jamiyat", click the Telegram button on the left.

Tags: dunyoqarash va jamiyat PPTX 14 pages Free download Telegram