plastik deformatsiya

DOC 3 pages 45.5 KB Free download

3 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 45.5 KB

File type DOC

Pages 3

Updated Dec 2025

Page preview (3 pages)

Scroll down 👇

1 / 3

mustaqil ta’lim uchun tavsiya etilayotgan mavzular 5.mavzu: plastik deformatsiya. reja: 1. kuchlanishlarni turlari 2. metallarning elastik va plastik deformatsiyalanishi 3. metallardagi o`ta plastiklik 4. metallarning yemirilishi tayanch iboralar: plastik deformatsiya, kuchlanish turlari, siljish yuzalar, naklyop, dislokatsiya zichligi, yemirilish turlari, deformatsiyalangan struktura, polikristallardagi plastik deformatsiya. kuchlanishlarni turlari kuch ta'siri ostida metall jismlarining o`z formasini o`zgartirishga deformatsiyalanish deb ataladi. metallarni deformatsiyalanishi faqat tashqi kuch ta'siridagina ro`y bermasdan balki, metallar faza o`zgarishida hajmini o`zgarishi yoki temperaturani beqaror o`zgarishi ta'sirida ham ro`y berishi mumkin. kuchlanish (zo`riqish) bo`ylama kuch ta'sirida bo`lsa =p/ғ mpa bo`ladi. lekin, odatda ta'sir etayotgan kuch p yuziga (ғ) perpendikulyar bo`lmaydi, balki biror bir burchak ostida ta'sir qiladi. ana shuning uchun kuchlanish ikki turga bo`linadi, ya'ni normal (^) hamda urinma (t) kuchlanishga. normal kuchlanish cho`zilishda ham, siqilishda ham hosil bo`ladi. deformatsiya momentiga mos kelgan yuzaga nisbatan kuchlanish sof kuchlanish deb ataladi. deformatsiyadan oldingi yuzaga nisbatan kuchlanish esa shartli deb ataladi. kuchlanish metall …

2 / 3

r, faqat mexanik deformatsiya ta'siridagina paydo bo`lmasdan balki metalni tez sovitish (isitish) natijasida yoki butun hajm bo`yicha notekis qizdirish (sovitish) natijasida bo`lishi mumkin. bunday qoldiq kuchlanishlar issiqlik yoki termik qoldiq kuchlanishlar deb ataladi. umuman kuchlanishlar kristallanish jarayonida ham hosil bo`lishi mumkin yoki butun hajm bo`yicha struktura o`zgarishlari bir xil bo`lmaganda yoki metall bir tekis deformatsiyalanmaganda ham ichki qoldiq kuchlanishlar mavjud bo`lishi mumkin. bunday ichki kuchlanishlarga strukturaviy yoki fazoviy ichki kuchlanishlar deb ataladi. metallarning elastik va plastik deformatsiyalanishi elastik deformatsiya. agar tashqi kuch ta'siridan keyin jism formasiga (geometriyasiga), strukturasiga, hamda xossalariga deformatsiyaning ta'siri butunlay qolmasa, bunday deformatsiyaga sabab elementar kristall panjaradagi atomlar orasidagi masofaga juda kam o`zgarganligi sababli atomlar orasidagi ta'sir kuch natijasida kristall panjara o`z holatini tezda yana tiklaydi. shuning uchun elastik deformatsiya natijasida forma o`zgarishlar ro`y bermaydi. elastik deformatsiya, detallarni ishlash jarayonida juda ko`p martalab ro`y beradi. bu esa metallarning eksplotatsion xossalarini belgilaydi. plastik deformatsiya. tashqi kuch ta'siri ostida, …

3 / 3

tagida qancha ko`p silindr bo`lsa, uning harakati shuncha osonlashadi, chunki har tomonga siljish imkoniyati kuchayadi, ya'ni siljishni butun bir sistemasi vujudga keladi. demak, metallda qancha siljish yuzalari va yo`nalishi ko`p bo`lsa, uni plastik deformatsiyaga bo`lgan qobiliyati shuncha ko`p bo`ladi. kub yacheykaga ega bo`lgan (mke yeki yomke) metallar oson plastik deformatsiyalanadi, chunki ularda siljish yo`nalishlari ko`pdir. elementar kristall panjarasi geksogonal bo`lgan metallarda siljish yo`nalishi kam bo`lgani uchun qiyin deformatsiyalanadi, ya'ni ularni juvalash, shtamplash ancha qiyin. ammo siljish jarayoni osonroq, kristallarni bir qismini ikkinchisiga nisbatan ko`chishi deb tushunish noto`g`ri bo`ladi. bunday mukammal va tartibli siljish juda katta kuchlanishni talab qilgan bo`lardi. siljish ilgari aytganidek kristallarda dislokatsiyaning ostida, atomlar bir atom masofaga ko`chmasdan balki bir atom masofadan ancha kamroq masofaga kuchayadi, bunda atomlar faqat qatlam tekisligida emas, balki uchiga parallel bo`lgan hamma atom qatlamlarida ko`chish ro`y beradi. bunday siljish dislokatsiya orqali ro`y beradi. dislokatsiya bunday siljishi uchun unga ko`p kuchlanish kerak bo`lmas ekan. …

Want to read more?

Download all 3 pages for free via Telegram.

Download full file

About "plastik deformatsiya"

mustaqil ta’lim uchun tavsiya etilayotgan mavzular 5.mavzu: plastik deformatsiya. reja: 1. kuchlanishlarni turlari 2. metallarning elastik va plastik deformatsiyalanishi 3. metallardagi o`ta plastiklik 4. metallarning yemirilishi tayanch iboralar: plastik deformatsiya, kuchlanish turlari, siljish yuzalar, naklyop, dislokatsiya zichligi, yemirilish turlari, deformatsiyalangan struktura, polikristallardagi plastik deformatsiya. kuchlanishlarni turlari kuch ta'siri ostida metall jismlarining o`z formasini o`zgartirishga deformatsiyalanish deb ataladi. metallarni deformatsiyalanishi faqat tashqi kuch ta'siridagina ro`y bermasdan balki, metallar faza o`zgarishida hajmini o`zgarishi yoki temperaturani beqaror o`zgarishi ta'sirida ham ro`y berishi mumkin. kuchlanish (zo`riqish) bo`ylama kuch ta's...

This file contains 3 pages in DOC format (45.5 KB). To download "plastik deformatsiya", click the Telegram button on the left.

Tags: plastik deformatsiya DOC 3 pages Free download Telegram