tafakkur

DOCX 10 pages 107.8 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 107.8 KB

File type DOCX

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

10. mavzu: tafakkur reja: 10.1. tafakkur va uning xususiyatlari. 10.2. tafakkur turlari va shakllari 10.3. tafakkur operatsiyalari va qonuniyatlari. 10.4. tafakkur sifatlari. 10.5. tafakkurning individual xususiyatlari va rivojlanishi. adabiyotlar: 1. g‘oziev e.g. umumiy psixologiya. toshkent. 2002.1-2 kitob. 2. a.x.югай, н.а.мираширова “общая психология” – tашкент 2014. 3. дружинина в.. “психология “. учебник. “питер”, 2003. 4. болотова а.к., макарова и.в. прикладная психология: учебник для вузов. –м., аспект пресс, 2002. – 383с. blits-so’rov savollari 1. tafakkurning asosiy xususiyatlarini aytib bering. 2. tafakkur va nutqning o‘zaro aloqasi nimada ifodalanadi? 3. tafakkurning qanday turlari va shakllarini bilasiz? ular haqida gapirib bering. 4. fikrlash operatsiyalarining xususiyatlari haqida gapirib bering. 5. tafakkur qonuniyatlari haqida gapirib bering. 6. aql nima? qanday intellektual testlarni bilasiz? 7. ijodkorlik va ijodkorlik tafakkuri xususiyatlari haqida gapirib bering. 8. tafakkurning qanday psixologik nazariyalarini bilasiz? 9. tafakkurning individual xususiyatlari va rivojlanishi haqida gapirib bering. 10. tafakkur rivojlanishining asosiy bosqichlari nimalardan iborat? tayanch tushunchalar: tafakkur …

2 / 10

ga erishish uchun o‘rganadi. sezgi, idrok va tasavvurlar ixtiyorsiz diqqat va ko‘rgazma-obrazli xotira bilan hamkorlikda insonga aniq bir ob’ektlar va ularning bevosita o‘rganiladigan xossalari haqida ma’lumot beradilar. psixik aks ettirishning bu shakllari inson tomonidan ob’ektiv reallikni bilishning hissiyotli asoslaridir. lekin alohida jismlar va real olam hodisalarini bilish istalgan amaliy vazifani hal etishda yuzaga keladigan uch ahamiyatga ega bo‘lgan savolga javob topish uchun etarli emas. bu savollar: «yuaga kelgan vaziyatda nimani, qay tarzda bajarish mumkin, va bu harakat natijasida nima hosil bo‘ladi?»dan iborat. bu savollarga javob izlashda bizlarga tafakkur yordam beradi. avvalambor, tafakkur yuksak darajadagi bilish psixik jarayoni hisoblanadi. ushbu jarayonning mohiyati inson tomonidan voqelikning faol ijodiy aks ettirish va o‘zgartirishdan iborat. tafakkur bevosita idrokda anglaymaydiganlarni ochib beradi; u olamni ahamiyatli aloqalar va munosabatlarda, uning turli xildagi vositalarida aks ettiradi. tafakkurning asosiy vazifasi real bog‘liqliklarga asoslangan zarur aloqalarni vaqt va fazodagi tasodifiy mos kelishlardan ajratgan holda aniqlashdan iborat. tafakkur jarayonida tasodifiydan …

3 / 10

kirib borish maqsadida, insoniyat tomonidan ishlab chiqilgan turli xildagi vositalardan foydalanadi. tafakkurning ikkinchi muhim belgisi voqelikni analizatorga bevosita ta’sir ko‘rsatmay, ko‘pchilik hollarda asboblar ko‘magida olingan qo‘shimcha belgilar yordamida anglanadiganlarni tushunish va namoyon qilish imkonini yaratuvchi vositali tarzda aks ettirishdir. hodisalarning qonuniyatlari, ichki aloqalari bizning ongimizda hodisalarning tashqi belgilarida vositali tarzda namoyon bo‘lishi bilan inson ichki, barqaror o‘zaro aloqalarning belgilarini aniqlab oladi. tafakkurning o‘ziga xos xususiyati bilish yoki amaliy faoliyat jarayonida yuzaga keladigan u yoki bu vazifani bajarish bilan bog‘liqligidan iborat. tafakkur muammoli vaziyatdan, tafakkurning maqsadi bo‘lgan savolga javobdan boshlanadi. tafakkur muammosini ko‘rib chiqqan a.a.smirnov tafakkur va aqliy jarayonlarning assotsiativ tarzda kechishini tafovutlash zaruriyati haqida ogohlantirgan edi. gap shundaki, aqliy faoliyatda biz assotsiatsiyalardan keng foydalanamiz, chunki ular tafakkur masalalarini echishda ahamiyatli yordam ko‘rsatadi. aqliy jarayonlarning assotsiativ kechishida holat o‘zgacha bo‘ladi. muhim tafovut shundan iboratki, bu vaziyatda o‘z oldimizga hech qanday maqsad qo‘ymaymiz, chunki hech qanday vazifani bajarmaymiz. bunda bir jarayon ikkinchisi …

4 / 10

‘zlar orqali fikr yuritamiz. qisqartirilganlik, muxtasarlik, ixchamlilik xususiyatiga ega bo‘lgan yashirin, tovushsiz, ichki nutq insonning tafakkur mexanizmi bo‘lib hisoblanadi. nutq tafakkur qurolidir. ma’lum fikr so‘zlar bilan ifoda etilganida tafakkur jarayoni amalga oshiriladi. fikrni so‘z bilan ifoda etish – ifodalash motivi (nutqiy maqsad), ichki nutq, fikrni tashqi tomondan nutqiy ifodalash kabi bosqichlaridan iborat bo‘lgan murakkab jarayon. tafakkur – bu narsalar mohiyatini ochib beruvchi g‘oyalar harakati. uning natijasi obraz emas, balki ma’lum bir fikrdir. tafakkur – bu kiritilgan yo‘nalishli-tadqiqiy, qayta o‘zgarishli va bilish xususiyatiga ega bo‘lgan harakatlar va muolajalar tizimini taxminlovchi alohida turga ega bo‘lgan nazariy va amaliy faoliyat. tafakkur moddiy olam qonuniyatlari, tabiat va ijtimoiy-tarixiy hayotdagi sababiy-oqibat aloqalari, insonlar psixikasi qonuniyatlarini tushunish imkonini beradi. aqliy faoliyat natijalarini qo‘llash sohasi bo‘lgan amaliyot tafakkur faoliyatining manbai bo‘lib xizmat qiladi. tafakkur psixik faoliyat sifatida miyaning vazifasi hisoblanadi. oddiy psixik jarayonlar, masalan, sezgilar uchun asos vazifasini o‘taydigan yuqoriroq darajadagi miya jarayonlari tafakkurning fiziologik asosini tashkil …

5 / 10

bu aniq, izchilliklik bilan mulohaza yuritish, fikrlarni to‘g‘ri tuzish, dalillarni qat’iy tizimlashtirish, tasniflash layoqati; aql (dialektik tafakkur) – abstraksiyalarni ijodiy qo‘llash va ular tabiatini ongli tadqiq etish xususiyatiga ega bo‘lgan nazariy bilishning oliy darajasi, aql yordamida inson narsalar mohiyati, ularning qonunlari va qarama-qarshiliklarini anglab etadi. tafakkurning psixik faoliyat sifatidagi umumiy xususiyatlarni chizma shaklida keltirish mumkin (10.1 rasm). 10.1 rasm. tafakkurning psixik jarayon sifatidagi umumiy xususiyatlari. tafakkur – bu o‘z tuzilishi va turlariga ega bo‘lgan o‘ziga xos faoliyat. tafakkurning turlarga bo‘linishi shakli, xususiyati, ochib berilganlik, yangililik va voqelikka moslik darajasiga ko‘ra amalga oshiriladi (10.2 rasm). 10.2 rasm. tafakkur turlari. tafakkur, odatda, nazariy va amaliy tafakkurlarga bo‘linadi. nazariy tafakkurda tushunchali va obrazli tafakkur, amaliy tafakkurda esa –ko‘rgazmali-obrazli va ko‘rgazmali-harakatli tafakkur ajratiladi. tushunchali tafakkur – bu ma’lum tushunchalar qo‘llaniladigan tafakkur. u yoki bu aqliy masalalarni echishda boshqa odamlar tomonidan aniqlangan va tushunchalar, mulohazalar, xulosalar shaklida ifodalangan tayyor bilimlardan foydalanamiz. obrazli tafakkur – bu …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tafakkur"

10. mavzu: tafakkur reja: 10.1. tafakkur va uning xususiyatlari. 10.2. tafakkur turlari va shakllari 10.3. tafakkur operatsiyalari va qonuniyatlari. 10.4. tafakkur sifatlari. 10.5. tafakkurning individual xususiyatlari va rivojlanishi. adabiyotlar: 1. g‘oziev e.g. umumiy psixologiya. toshkent. 2002.1-2 kitob. 2. a.x.югай, н.а.мираширова “общая психология” – tашкент 2014. 3. дружинина в.. “психология “. учебник. “питер”, 2003. 4. болотова а.к., макарова и.в. прикладная психология: учебник для вузов. –м., аспект пресс, 2002. – 383с. blits-so’rov savollari 1. tafakkurning asosiy xususiyatlarini aytib bering. 2. tafakkur va nutqning o‘zaro aloqasi nimada ifodalanadi? 3. tafakkurning qanday turlari va shakllarini bilasiz? ular haqida gapirib bering. 4. fikrlash operatsiyalarining xususiyatlari ...

This file contains 10 pages in DOCX format (107.8 KB). To download "tafakkur", click the Telegram button on the left.

Tags: tafakkur DOCX 10 pages Free download Telegram