alkanlarning olinishi va kimyoviy xossalariga doir masalalar yechish

PPT 11 pages 115.0 KB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 115.0 KB

File type PPT

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

powerpoint presentation mavzu: alkanlarning olinishi va kimyoviy xossalariga doir masalalar yechish tabiatda uchrashi va olinishi. alkanlar tabiatda keng tarqalgan moddalar bo`lib, ularning quyi vakillari yer qobig`idan chiqadigan tabiiy gazlarning asosiy tarkibiy qismini tashkil qiladi. neft ham to`yingan uglevodorodlar aralashmasining asosiy tabiiy manbai hisoblanadi. tog` mumi, ya`ni ozokerit qattiq parafirinlar aralashmasidir. bundan tashqari, to`yingan uglevodorodlarning ba`zi vakillari o`simliklardan ham ajratib olingan. lekin individual ugledorodlarni tabiiy manbalardan, jumladan, neft va uning kreking mahsulotlaridan sof holda ajratib olish ko`p mehnat talab qiladigan qiyin ishdir. shuning uchun ularni olishning ko`pgina sintetik usullari ham ishlab chiqilgan. qulaylik uchun alkanlarning sintetik olinish usullarini 3 gruppaga bo`lib o`rganamiz. to’yingan uglevodorodlarni olish usullarini uchga bo’lish mumkin: sanoat usuli. a) sanoatda to’yinga n uglevodorodlarni сo va vodoroddan, neftni krekinlab, to’yinmagan uglevodorodlarga vodorod biriktirib olish mumkin. katalizator sifatida сuo, cr2o3 va boshqalar ishlatilganda vodorodni birikish jarayoni bosim ostida olib boriladi. b) to’yingan uglevodorodlarni galogenli hosilalarini vodorod bilan katalizator ishtirokida qaytarib …

2 / 11

-r + h2(katod) +2co2(anod) + 2naoh elektr tok 2ch3-coona + 2hoh = ch3-ch3 + h2(katod) +2co2(anod) + 2naoh c) to’yingan uglevodorodlarni laboratoriyada olishda nemis olimi vyurs kashf etgan usul katta ahamiyatga ega. bu usul bilan uglevodorodlarni tuzilishini oldindan belgilangan holda hosil qilish mumkin. bu reaksiya to’yingan uglevodorodlarning galogenli – yodli, bromli ayrim hollarda esa xlorli hosilalari (galoid alkillar)ga natriy metali ta’sir ettirish orqali amalga oshiriladi. agar reaksiya uchun bir xil galoid alkil olinsa unda bitta uglevodorod hosil bo’ladi: agar reaksiya uchun har xil tuzilishga ega bo’lgan galoid alkillar olinsa, uch xil uglevodorodlarning aralashmasi hosil bo’ladi, ya’ni bu reaksiyaning mexanizmini rus olimi p.p. sharigin o’rgangan. 1) bir xil galogenalkanlarni natriy metali bilan qizdirishda toza alkan olinadi. a) propilxloridlar natriy metali bilan qizdirilganda qanday alkan hosil bo’ladi. ch3-ch2-ch2cl +2na +ch3-ch2-ch2cl →ch3-ch2-ch2-ch2-ch2-ch3 + 2nacl propil xlorid propil xlorid n-geksan b) izoropilbromid natriy metali bilan qizdirilganda qanday alkan hosil bo’ladi. ch3-ch-ch3 + 2na + …

3 / 11

ali bilan qizdirilganda qanday alkanlar hosil bo’ladi. 3ch3-ch(br)-ch3 + 6na + 3ch3-ch(br)-ch2-ch3 → ch3-(ch3)ch- ch(ch3)ch3 + ch3-(ch3)ch – ch(ch3)ch2-ch3 + ch3-ch2(ch3)ch - ch(ch3)ch2-ch3 izopropilbromid ikkilamchibutilbromid 2,3-dimetilbutan 2,3-dimetilpentan 3,4-dimetilgeksan * uch xil galogen alkanlar aralashmasidan 6 xil alkanlar aralashmasi olinadi. 4r-x + 12na + 4r1-x + 4rii-x→ r–r + r-r1 + r-r11 + ri-ri + ri-rii + rii- rii + 12nax alkanlar aralashmasi mustaqil ishlash uchun mashqlar 1) 2-brom-3,3-dimetilbutan va 2-brom-2,3,4-trimetilpentan natriy bilan o‘zaro ta’sirlashganda qanday alkanlar hosil bo‘ladi (vyurs reaksiyasi bo‘yicha)? 2) izopropilxlorid va neopentilxloridlar aralashmasi qizdirilganda hosil bo’lgan alkanlar aralashmasini aniqlang? 1) 2,2-dimetilbutan 2) 2,3-dimetilbutan 3) 2,4-dimetilpentan 4) 2,2,4,4-tetrametilgeksan 5) 2,2,5,5-tetrametilgeksan 6) 2,2,4-trimetilpentan 3) 2-brompropan, 2- brom-2-metilpropan , propilbromid va natriy metalli qo’shib qizdirilganda qanday alkanlar hosil bo’lmaydi? 1) 2,2,3,3-tetrametilbutan 2) 2,2,4-trimetilpentan 3) 2-metilpentan 4) 2,2- dimetilpropan 5) 2,2- dimetilpentan 6) 2,2,3-trimetilbutan 7) n-pentan 8) 2,3-dimetilbutan 9) 2,2,4,4-tetrametilpentan 10) n-geksan 4) 2-yod-2-metilbutanni natriy metali bilan qizdirib (vyurs reaksiyasi) qanday …

4 / 11

y alkanlar hosil bo‘ladi? 8. 2-metil-2-yodbutan va 2-metil-2-yodpropan natriy bilan o‘zaro ta’sirlashganda (vyurs reaksiyasi bo‘yicha) qanday alkanlar hosil bo‘ladi? 9. ch3ch(ch3)c(ch3)(br)ch3 va ch3ch(br)ch3 natriy bilan o‘zaro ta’sirlashganda (vyurs reaksiyasi bo‘yicha) qanday alkanlar hosil bo‘ladi? 10. 2-brom-3,3-dimetilbutan va 2-brom-2,3,4-trimetilpentan natriy bilan o‘zaro ta’sirlashganda qanday alkanlar hosil bo‘ladi (vyurs reaksiyasi bo‘yicha)? 11. 3-brom-2,4-dimetilpentan va 2-brom-3,3-dimetilbutan natriy bilan o‘zaro ta’sirlashganda qanday alkanlar hosil bo‘lmaydi (vyurs reaksiyasi bo‘yicha)? 1) 2,2,3,4,5,5-geksametilgeksan; 2) 2,2,7,7-tetrametiloktan; 3) 2,2,3,5-tetrametil-4-izopropilgeksan; 4) 2,4,5,7-tetrametiloktan; 5) 2,2,6-trimetil-5-izopropilgeptan; 6) 2,5-dimetil-3,4-diizopropilgeksan. 12. 2-brom-3,3-dimetilbutan va 2-brom-2,3,4-trimetilpentan natriy bilan o‘zaro ta’sirlashganda qanday alkanlar hosil bo‘ladi (vyurs reaksiyasi bo‘yicha)? 1) 2,2,3,3,4,5-geksametilgeptan; 2) 2,2,3,4,5,5-geksametilgeksan; 3) 2,2,3,4,4,5,6-geptametilgeptan; 4) 2,2,3,4,5,6,7,7-oktametiloktan; 5) 2,3,4,4,5,5,6,7-oktametiloktan; 6) 2,2,3,4,5,6,6-geptametilgeptan. 13. 2-brom-2-metil-3-etilpentan va 1-brom-2,3-dimetilbutan natriy bilan o‘zaro ta’sirlashganda qanday alkanlar hosil bo‘ladi (vyurs reaksiyasi bo‘yicha)? 1) 3,3,6,6-tetrametil-4,5-dietiloktan; 2) 2,3,6,7-tetrametiloktan; 3) 3,4,5,6-tetrametiloktan; 4) 2,2,6,7-tetrametil-5-etiloktan; 5) 4,4,5,5-tetrametil-3,6-dietiloktan; 6) 2,3,5,5-tetrametil-6-etiloktan masalalar 1. bir aralashma tarkibidagi ch4 va ar hajmiy ulushlari mosravishda x va y ga teng, ikkinchi xuddi shunday aralashma …

5 / 11

48) x= 33,6/48 = 0,7 mol ar y = 14,4/48 = 0,3 mol ch4 ii-usul x = 1 mol deb olib 1ch4 + yar ych4 + 1ar 16∙1 + 40y 16y + 40∙1 1 + y y + 1 16∙1 + 40y _ 16y + 40∙1 = 9,6 1 + y y + 1 24 - 24y = 9,6 + 9,6y 24 + 9,6 = 9,6y - 24y 33,6 = 14,4y y = 2,3 1ch4 + yar 1 : 2,3 = 0,3 : 0,7 1 + 2,3=3,33 3,33 iii-usul mr(1) – mr(2) = 9,6 g ga farq mr(ar) – mr(ch4) = 40 – 16 = 24g farq 24x – 24 = 9,6 x + 1 9,6x + 9,6 = 24x – 24 24x – 9,6x = 24 + 9,6 14,4x = 33,6 x=2,33 1ch4 + yar 1 : 2,3 = 0,3 : 0,7 1 + 2,3=3,33 3,33 2. al4c3 va …

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "alkanlarning olinishi va kimyoviy xossalariga doir masalalar yechish"

powerpoint presentation mavzu: alkanlarning olinishi va kimyoviy xossalariga doir masalalar yechish tabiatda uchrashi va olinishi. alkanlar tabiatda keng tarqalgan moddalar bo`lib, ularning quyi vakillari yer qobig`idan chiqadigan tabiiy gazlarning asosiy tarkibiy qismini tashkil qiladi. neft ham to`yingan uglevodorodlar aralashmasining asosiy tabiiy manbai hisoblanadi. tog` mumi, ya`ni ozokerit qattiq parafirinlar aralashmasidir. bundan tashqari, to`yingan uglevodorodlarning ba`zi vakillari o`simliklardan ham ajratib olingan. lekin individual ugledorodlarni tabiiy manbalardan, jumladan, neft va uning kreking mahsulotlaridan sof holda ajratib olish ko`p mehnat talab qiladigan qiyin ishdir. shuning uchun ularni olishning ko`pgina sintetik usullari ham ishlab chiqilgan. qulaylik uchun alkanl...

This file contains 11 pages in PPT format (115.0 KB). To download "alkanlarning olinishi va kimyoviy xossalariga doir masalalar yechish", click the Telegram button on the left.

Tags: alkanlarning olinishi va kimyov… PPT 11 pages Free download Telegram

alkanlarning olinishi va kimyoviy xossalariga doir masalalar yechish

Page preview (5 pages)

Want to read more?

About "alkanlarning olinishi va kimyoviy xossalariga doir masalalar yechish"

Similar files