din psixologiyasi

DOCX 13 pages 70.6 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 70.6 KB

File type DOCX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

3-seminar: din psixologiyasi ijtimoiy ahamiyati reja: 1. din psixologiyasining fan sifatida shakllanishi hamda uning ilmiy-nazariy asoslarini o‘rganish. 2. din psixologiyasining dinshunoslik fani bilan bog‘liqligi 3. din psixologiyasining jamiyat hayotida tutgan o‘rni 4. dunyo dinlari ta’limotlarida ruh masalasining talqini tayanch tushunchalar: din psixologiyasi, hissiyot, tasavvur, sezgi, diniy tuyg‘u, ruh, ruhiyat, ruhiy, reinkarnatsiya din psixologiyasi dinshunoslik va psixologiya bilimlari zaminida vujudga kelgan bo‘lsa ham, o‘ziga xos mavzu, maqsad va vazifalarga ega bo‘lgan mustaqil fan tarmog‘i sifatida shakllanib, rivojlanib kelayapti. bu fanning ob’ektini inson ruhiyati, diniy guruhlar va tashkilotlar hulqi, inson qalbida joylashgan va turli ko‘rinishlarda namoyon bo‘luvchi diniy e’tiqod va amallar tashkil etadi. uning predmeti esa, dinning ruhiy fenomen sifatida kishilar qalbi, xulq-atvori, hayot tarzi, hissiyot va tafakkuriga ko‘rsatadigan ta’sirini o‘rganishdan iborat. buning uchun diniy e’tiqodning shakllanishi va ta’sir etishini, diniy tushunchalar bilan bog‘liq bo‘lgan tuyg‘ular, tasavvurlar, qiziqish va boshqa ruhiy holatlarning yuzaga chiqishini, ularning xulq-atvorga singishi, e’tiqodlarning yuksalishi va o‘zgarishlarini, ularning …

2 / 13

arda ularning ilmiy tadqiqot natijalari keltiriladi. mamlakatimizda bu fan endigina shakllanib kelyapti. f.abdurahmonov va z.abdurahmonovalarning “din psixologiyasi” (2011) kitobi va bir qator mualliflarning maqola va ma’ruzalari bu yo‘lda qo‘yilgan dastlabki qadamlardandir. bu fanga bo‘lgan qiziqishning ortib borishi, avvalo dinning jamiyat ma’naviy hayotida tutadigan o‘rni, ijtimoiy zarurat va ehtiyojlar bilan bog‘liqdir. qolaversa, o‘zbekiston ko‘p millatli davlat bo‘lib, unda 16 xil konfessiyaga e’tiqod qiluvchi xalqlar yonma-yon yashaydi. din psixologiyasi diniy ibodatlar va amallar jarayonida ibodat qiluvchi qalbidagi katarsis (forig‘lanish) jarayonini, uning bosqich va darajalarini psixologik jihatdan tahlil etadi. diniy tuyg‘u insonning boshqa hissiy kechinmalaridan farq qilib u intim (yashirin, sirli) va ilmiy tushuncha, so‘zlar bilan ifodalab berish qiyin bo‘lgan ruhiy holat va xususiyatdir. din muxoliflari diniy tuyg‘uni insonning boshqa hissiy kechinmalaridan, masalan, qo‘shiq va musiqa tinglashdan hosil bo‘lgan zavqlanishdan, yaqin do‘stini, qarindoshini ko‘rgandagi xursandchilikdan, narkotik modda iste’mol qilganda vujudga keladigan sarxushlik holatidan nima farqi bor? deb e’tiroz bildiradilar. bir qarashda, savol o‘rinli, …

3 / 13

logik va ruhiy o‘zgarishlar bilan bog‘liq bo‘ladi. inson ruhining makoni bo‘lgan qalb esa moddiy narsa emas. zero, ruhning o‘zi ham moddiy bo‘lmagan latif javhardir. moddiy bo‘lmagan narsaning makoni ham nomoddiy bo‘ladi. shuning uchun qalbda bo‘ladigan tuyg‘ular, evrilishlar ilohiy manbaga ega bo‘lib, ularni vujudda sodir bo‘ladigan hissiy kechinmalar bilan tenglashtirib bo‘lmaydi. diniy tuyg‘ular manbaining ilohiyligi, nomoddiyligi ularni ilmiy jihatdan o‘rganish mumkin emas, degan fikrni tug‘dirmaydimi? yo‘q, tug‘dirmaydi. zero, bir necha ming yillik tarixga ega bo‘lgan falsafa, mantiq kabi fanlar ruh va inson tafakkuri, uning hosilalari bo‘lgan fikrlarni, nomoddiy xususiyatga ega ma’naviy hodisalarni o‘rganib keladi. dindor odamning hissiy va ruhiy kechinmalari, ayniqsa, diniy amallarni bajarish jarayonida yorqin namoyon bo‘ladi. shuning uchun din psixologiyasi dindorlarning diniy amallarni bajarish jarayonida vujudga kelgan ruhiy holatlari va kechinmalarini ham o‘rganadi. ma’lumki, islomda va boshqa dinlarda ham ibodat va diniy amallarning jamoa bo‘lib bajarilishiga katta e’tibor beriladi. shuning uchun yolg‘iz o‘qiladigan namozga qaraganda, jamoa bo‘lib o‘qiladigan namozning …

4 / 13

irralari ochilib borilyapti. diniy e’tiqodlarning shaxsga ta’sir etishi va shaxsdagi diniy tuyg‘u, psixologik holat va xususiyatlarni ilmiy jihatdan taxlil qilish ham din psixologiyasi fani oldida turgan vazifalarga kiradi. diniy va milliy tuyg‘ular o‘ta nozik va ta’sirchan kechinmalar xisoblanadi. salgina nopisandlik bilan aytiladigan fikr, hatto hazil tariqasida aytilgan ibora, bu tuyg‘ularni junbushga keltirib, turli noxushliklarga sabab bo‘lishi mumkin. din psixologiyasi muammolarini o‘rganayotgan tadqiqotchi diniy mavzularga extiyotkorlik bilan yondoshishi, turli din vakillarini ranjitmasdan, qur’on va hadislarga, buyuk salaflar qoldirgan boy meroslarga tayangan holda tadqiqotlarini olib borishi kerak. tarixiy shaxslarni o‘ranishda, xususan, payg‘ambarlar shaxsiyatiga psixologik metodlar va prinsiplar bilan xolisona nazar tashlashi va o‘rganishi lozim. 2005 yili daniyadagi bir xususiy gazeta payg‘ambarimizga (s.a.v.) karikatura chiqargan. bu islom olamida juda katta norozilik, hatto, davlatlararo mojarolarni keltirib chiqardi. 2012 yili amerikada payg‘ambarimizni (s.a.v.) kamsituvchi qisqa metrajli film internetga chiqib ketgan. butun islom olamida amerikaga qarshi norozilik mitinglari boshlanib ketdi. ayniqsa, misrda katta to‘polonlar bo‘lib, amerika …

5 / 13

an ortiq machitlarning faoliyat olib borayotganligi va boshka shunga o‘xshash faktlar bunga misol bo‘la oladi. diniy bilimlar va diniy e’tiqodlar asosida avlodlarning yanada barkamollikka erishishi, diniy bilimlarning jamiyat hayotiga ta’sir kuchini ilmiy jihatdan o‘rganish, dinshunoslik va din psixologiyasi fani oldida turgan dolzarb vazifalardandir. insonning qayg‘u-hasrat ko‘rmay, g‘am-anduh chekmay umr ko‘rishi mumkin emas. zero, yaratilgan va jamiyatda mavjud bo‘lgan narsalarning barchasi o‘z ziddiga ega bo‘lib, ular o‘rtasida doimo kurash ketadi. vaqti-vaqti bilan ular o‘rin almashib turishadi. tun ketidan kun, qishdan keyin bahor almashganidek, odam bolasining hayotida to‘kinchilik, farovonlik, sog‘liq-salomatlik o‘rnini, ba’zan yo‘qchilik, inqiroz, kasallik kabi mashaqqatlar egallaydi. haqiqiy imon bu mashaqqatlarga avvalo, sabr qilishda, tushkunlikka tushmay, ularni bartaraf etish uchun qilingan say’-harakatlarda sinaladi. ko‘pincha, bunday holatlarda e’tiqodsiz odamlarda tushkunlik kayfiyati ustunlik qilib, vahimali fikrlarga bora boshlaydi. peshonam sho‘r ekan, deb noshukurlik qiladi. dunyo ko‘ziga qorong‘u ko‘rinib, hayotda bo‘lgan quvonchli kunlar, farog‘baxsh onlarni unutib, umri davomida bo‘lgan neki noxushlik, qiyinchiliklar bo‘lsa, barchasini …

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "din psixologiyasi"

3-seminar: din psixologiyasi ijtimoiy ahamiyati reja: 1. din psixologiyasining fan sifatida shakllanishi hamda uning ilmiy-nazariy asoslarini o‘rganish. 2. din psixologiyasining dinshunoslik fani bilan bog‘liqligi 3. din psixologiyasining jamiyat hayotida tutgan o‘rni 4. dunyo dinlari ta’limotlarida ruh masalasining talqini tayanch tushunchalar: din psixologiyasi, hissiyot, tasavvur, sezgi, diniy tuyg‘u, ruh, ruhiyat, ruhiy, reinkarnatsiya din psixologiyasi dinshunoslik va psixologiya bilimlari zaminida vujudga kelgan bo‘lsa ham, o‘ziga xos mavzu, maqsad va vazifalarga ega bo‘lgan mustaqil fan tarmog‘i sifatida shakllanib, rivojlanib kelayapti. bu fanning ob’ektini inson ruhiyati, diniy guruhlar va tashkilotlar hulqi, inson qalbida joylashgan va turli ko‘rinishlarda namoyon bo‘luvchi diniy...

This file contains 13 pages in DOCX format (70.6 KB). To download "din psixologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: din psixologiyasi DOCX 13 pages Free download Telegram