idrok

DOCX 14 pages 47.9 KB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 47.9 KB

File type DOCX

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

4-mavzu: idrok reja: 7.1. idrok haqida tushuncha. nerv-fiziologik asoslari, xususiyatlari va qonuniyatlari. 7.2. idrokning asosiy xossalari va turlari. 7.3. idrokda predmet va fon, yaxlit va xususiy o‘zaro munosabatlar adabiyotlar: 1.g‘oziev e.g. umumiy psixologiya. toshkent. 2002.1-2 kitob. 2. a.x.югай, н.а.мираширова “общая психология” – tашкент 2014. 3. дружинина в.. “психология “. учебник. “питер”, 2003. 4. болотова а.к., макарова и.в. прикладная психология: учебник для вузов. –м., аспект пресс, 2002. – 383с. 5. psychology david g. myers hope college holland, michigan blits-so’rov savollari 1. idrok haqida bilish psixik jarayoni sifatida gapirib bering. 2. idrokning fiziologik asosini nima tashkil etadi? 3. idrokning asosiy xossalari haqida gapirib bering. 4. idrok illyuziyalari haqida nimalarni bilasiz? 5. idrok turlari va shakllarining qanday tasniflanishlarini bilasiz? 6. idrokda jism va fon, yaxlit va xususiy o‘zaro munosabatlar haqida gapirib bering. 7. idrokdagi individual farqlar nimalarda namoyon bo‘ladi? 8. bolalarda idrok rivojlanishining asosiy qonuniyatlarini ochib bering. tayanch tushunchalar: idrok- sezgi a’zolariga bevosita …

2 / 14

ik qobiliyat va uni idrok qilish bilan qo‘zg‘atuvchining fizik xususiyatini o‘zaro bog‘liqligini o‘rganish. absolyut chegara - biron bir qo‘zg‘atuvchini namoyon qilish muhim bo‘lgan, quyi qo‘zg‘atuvchi. signalni bilish nazariyasi - biz qachon kuchsiz qo‘zg‘atuvchini namoyon qilishimizni aytadi (signal). shundan kelib chiqib aytamizki yagona absolyut ostona yo‘q va aniqlik insonni tajribasidan, motivatsiyasidan va charchash darajasidan kelib chiqadi. ong osti - ongli idrok qilib bo‘lmaydi, absolyut chegaradan past. inson ayrim yorug‘ yoki rangli, tovushlar yoki aloqalarning o‘rganilmagan dunyosida emas, jismlar va shakllar, murakkab vaziyatlar dunyosida yashaydi. inson tomonidan idrok etiladigan narsalar uning ko‘z o‘ngida yaxlit tasvirlar ko‘rinishida namoyon bo‘ladi. «sezgi» va «idrok» tushunchlari o‘zaro bir-biri bilan bog‘liqdir, lekin ular o‘rtasida tub negizli farqlar ham mavjud. qo‘shilish natijasida ayrim sezgilar yaxlit idrokka aylanadi, alohida belgilarni aks ettirishdan yaxlit jismlar yoki vaziyatlarni aks ettirishga o‘tadilar. shuning uchun idrokning sezgidan asosiy farqi, bizga ta’sir o‘tkazuvchi barcha narsalarni anglash, ya’ni, jismni barcha xossolari bilan birgalikda yaxlit aks …

3 / 14

sh jarayoniga muntazam ravishda harakatli tarkibiy qismlar ( aniq jismlarni idrok qilishda jismlarni ushlab ko‘rish va ko‘zlar harakati; nutqni idrok qilishda mos kelgan tovushlarni kuylash va talaffuz qilish) kiritilgan bo‘ladi. shuning uchun idrokni sub’ektning perseptiv (idrok qilinuvchi) faoliyati sifatida belgilash maqsadga muvofiqdir. bu faoliyatning natijasi bo‘lib, real hayotimizda to‘qnashishimiz mumkin bo‘lgan jism haqidagi yaxlit tasavvur etish hisoblanadi. jismni yaxlit aks ettirish ta’sir etuvchi belgilarning(rang, shakl, ta’m va h.k.) yaxlit to‘plamidan, bir vaqtning o‘zida mavjud bo‘lmaganlardan asosiy etakchi belgilarni ajratib olishni talab etadi. idrok qilishning ushbu perseptiv tasvirning shakllanish bosqichida tafakkur ham qantashishi mumkin, deb taxmin qilinadi. lekin idrokningkeyingi bosqichi asosiy mohiyatga ega bo‘lgan guruhlarni birlashtirishni va idrok etilgan belgilar to‘plami bilan jism haqidagi avvalgi bilimlarni taqqoslashni talab etadi, ya’ni, idrok qilish jarayonida xotira ishtirok etadi. agar taqdim etilayotgan jism haqidagi farazni taqqoslashda, u etkazilgan axborot bilan mos kelsa jismni tanib olish sodir bo‘ladi va u idrok etiladi, agarda mos kelmasa, …

4 / 14

gan o‘ta murakkab, shu bilan birga, umumiy jarayon. idrokning fiziologik asosi bo‘lib his-tuyg‘u organlari, nerv tolalari va markaziy asab tizimida ro‘y beradigan jarayonlar hisoblanadi. nerv qo‘zg‘alishi seskantiruvchilardan his-tuyg‘u organlaridagi nerv tugunlarining markaziy proeksiyasidan iborat bo‘lgan po‘stloqning sensor sohalariga o‘tkaziladi. proeksiya sohasi qaysi organ bilan bog‘langanligiga ko‘ra, ma’lum sensor axborot shakllanadi. sezgilar taklif etilgan yo‘nalish darajasida idrok qilish jarayonining tarkibiy qismi sifatida shakllanadi. idrokning fiziologik mexanizmlarining o‘zi, qo‘zg‘alish bosh miya po‘stlog‘ining proeksiyali sohalardan integrativ sohalariga o‘tganida, real dunyo hodisalari obrazlari shakllanishining tugallanishi sodir bo‘ladigan keyingi bosqichlarda yaxlit obrazning shakllanishi jarayonlarida ishtirok etadi. shuning uchun idrok jarayonini yakunlovchi bosh miya po‘stlog‘ining integrativ sohalari, ko‘pincha, perseptiv sohalar deb ataladi. bu sohalarning vazifasi proeksiyali sohalarning vazifasidan tubdan farq qiladi. bu farq u yoki bu soha faoliyatning izdan chiqishida yaqqol ko‘zga tashlanadi. masalan, ko‘rish proeksiyali sohasining faoliyati buzilganida markaziy ko‘zi ojizlik paydo bo‘ladi, ya’ni, periferiya – his-tuyg‘u organlarining to‘liq faoliyatida odam butunlay ko‘rish sezgilaridan mahrum …

5 / 14

‘langanligi sababidan yanada murakkablashadi. bundan kelib chiqadiki, his–tuyg‘u organlarida boshlangan tashqi seskantiruvchilar ta’sirida paydo bo‘lgan nerv qo‘zg‘alishlari asab markazlariga o‘tadi, bunda ular po‘stloq sohalarini qamrab oladi, boshqa nerv qo‘zg‘alishlari bilan o‘zaro ta’sirga kirishadi. o‘zaro ta’sirga kirishgan va po‘stloqning turli sohalarini qamrab olgan bunday qo‘zg‘alishlar to‘ri idrokning fiziologik asosini tashkil etadi. idrokning reflektorlik asosini i.p. pavlov ochib berdi. uning ko‘rsatishicha, idrokning assida shartli reflekslar, ya’ni, bosh miya katta yarim sharlari po‘stlog‘ida atrof-olam hodisalari yoki jismlarining retseptorlarga ta’siri natijasida hosil bo‘ladigan vaqtinchalik nerv aloqalari yotadi. bunda nerv aloqalari hosil qilgan qo‘zg‘alishlarni qayta ishlashda analizatorlarning po‘stloq bo‘limlari yadrolarida tahlil qilish va sintezning murakkab jarayonlari sodir bo‘lganligi sababli, nerv aloqalari seskantiruvchilar to‘plami sifatida namoyon bo‘ladi. tahlil qilish va sintez jarayonlari idrok ob’ektining atrof-muhitdan ajratib olinishini ta’minlaydilar, va shu asosda uning barcha xossalari yaxlit obrazga birlashadi. idrok jarayonini ta’minlovchi vaqtinchalik nerv aloqalari ikki xil: bir analizator chegarasida va analizatorlar o‘rtasida hosil bo‘ladigan turlarga ajratilishi mumkin. …

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "idrok"

4-mavzu: idrok reja: 7.1. idrok haqida tushuncha. nerv-fiziologik asoslari, xususiyatlari va qonuniyatlari. 7.2. idrokning asosiy xossalari va turlari. 7.3. idrokda predmet va fon, yaxlit va xususiy o‘zaro munosabatlar adabiyotlar: 1.g‘oziev e.g. umumiy psixologiya. toshkent. 2002.1-2 kitob. 2. a.x.югай, н.а.мираширова “общая психология” – tашкент 2014. 3. дружинина в.. “психология “. учебник. “питер”, 2003. 4. болотова а.к., макарова и.в. прикладная психология: учебник для вузов. –м., аспект пресс, 2002. – 383с. 5. psychology david g. myers hope college holland, michigan blits-so’rov savollari 1. idrok haqida bilish psixik jarayoni sifatida gapirib bering. 2. idrokning fiziologik asosini nima tashkil etadi? 3. idrokning asosiy xossalari haqida gapirib bering. 4. idrok illyuziyalari haqida...

This file contains 14 pages in DOCX format (47.9 KB). To download "idrok", click the Telegram button on the left.

Tags: idrok DOCX 14 pages Free download Telegram