algoritm va algoritmlash asoslari

DOCX 10 pages 74.9 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 74.9 KB

File type DOCX

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

algoritm va algoritmlash asoslari 1§. algoritmlar 1.1. masalalarni komputerda yechish bosqichlari. har qanday masalani kompyuterga tayyorlash va uni o’tkazish quyidagi bosqichlarda amalga oshiriladi. 1. masalani qo’yilishini aniqlash va matematik modelini ishlab chiqish. 2. masalani yechishning sonli usulini tanlash. 3. masalani yechish algoritmini ishlab chiqish. 4. kompyuter uchun dastur tuzish. 5. dasturni kompyuter xotirasiga kiritish, rostlash va tekshirish. 6. hisoblash natijalarini qayta ishlash va tahlil qilish. 1. masalaning qo’yilishini aniqlash va matematik modelini ishlab chiqish. masalani yechishdan oldin uning qo’yilshi oydinlashtiriladi, ya’ni bunda uning maqsadi va yechilish shartlari aniqlanadi, boshlang’ich ma’lumotlar va natijalarning tarkibi asoslanadi. bu ma’lumotlar asosida u matematik formulalar ko’rinishida ifoda qilinadi. 2. masalani yechishning sonli usulini tanlash. qo’yilgan matematik masalalar uchun ukning sonli yechish usulini tanlash kerak bo’ladi. sonli usullar turli- tuman bo’lganligidan ularning eng samarali va qulayini tanlash kerak. bu masala bilan matematikaning sonli usullar bo’limi shug’ullanadi. yechish usulini tanlash masalaga qo’yilgan barcha talablarni va uni konkret …

2 / 10

m ahamiyatga ega. 5. dasturni kompyuter xotirasiga kiritish, rostlash va tekshirish. tuzilgan dastur kompyuter klaviaturasi orqali uning xotirasiga kiritiladi. kiritilgan dasturni rostlash va tekshirish amalga oshiriladi, ya’ni yo’lqo’yilgan xatoliklar tuzatiladi. 6. hisoblash natijalarini qayta ishlash va tahlil qilish. bu bosqichdan tuzilgan dastur bo’yicha hisoblash bajariladi va hosil bo’lgan natija kompyuternin displey ekraniga chiqariladi yoki chop etish qurilmasi orqali qog’ozga chop etiladi. natijalarni jadvallar, grafiklar yoki diagrammalar ko’rinishida hosil qilish mumkin. hosil bo’lgan natija esa foydalanuvchi tomonidan tahlil qilinadi. qo’yilgan masalani u yoki bu turini yechishning algoritmlarini shakllantirish va ishlab chiqish eng ma’suliyatli hamda muhim bosqichlardan hisoblanadi, chunki bu bosqichda keyinchalik shaxsiy kompyuterda bajarilishi kerak bo’lgan amallarning ketma-ketligi oldindan belgilab olinadi. algoritmda yo’lga qo’yilgan xatoliklar hisoblash jarayonini noto’g’ri bajarilishiga olib keladi, ya’ni noto’g’ri natijalarni beradi. 1.2.algoritm tushunchasi. algoritm – bu masalani yechish usullarini izohlashdir, yoki bosh-qacha qilib aytganda, kutilayotgan natijalarni shaxsiy kompyuter tomonidan olish uchun bajarilayotgan hisoblash jarayolarining ketma-ketliklaridir. algoritm - …

3 / 10

rga xam bajarish uchun topshirsa bo’ladi va u algoritmning qoidalariga aniq rioya qilib masalani еchadi. algoritm atamasi o’rta asrlarda yashab ijod etgan buyuk o’zbek matematigi al-xorazmiy nomidan kelib chiqqan. algoritm so’zi al-xorazmiyning arifmetika-ga bag’ishlangan asarining dastlabki betidagi “dixit algoritmi” (“dediki al-xorazmiy” ning lotincha ifodasi) degan jumlalardan kelib chiqqan. u o’zi kashf etgan o’nli sanoq tizimida ix asrning 825 yilidayoq to’rt arifmetika amallarini bajarish qoidalarini bergan. arifmetika amallarini bajarish jarayoni esa alxorazm deb atalgan. bu atama 1747 yildan boshlab algorismus, 1950 yilga kelib algoritm deb ham ataldi. bu yerda al-xorazmiyning sanoq sistemasini takomillashtirishga qo’shgan hissasi, uning asarlari algoritm tushunchasining kiritilishiga sabab bo’lganligi o’quvchilarga ta’kidlab o’tiladi. qаdimgi grеsiyalik mаtеmаtik еvklid 2 tа nаturаl а vа b sоnlаrning eng kаttа umumiy bo’luvchisini tоpish аlgоritmini tаklif etdi. uning mа’nоsi quyidаgichа: kаttа sоndаn kichigini аyirish, nаtijаni kаttа sоn o’rnigа qo’yish vа ikkаlа sоn tеnglаshgunchа bu аmаlni tаkrоrlаsh. ushbu tеng sоnlаr izlаngаn nаtijаdir. еvklid аlgоritmidа а …

4 / 10

ligi аlgоritmning tаshkil etаdi, chunki ulаrni bаjаrgаn iхtiyoriy аyirishni bilаdigаn kishi iхtiyoriy sоnlаr jufti uchun eng kаttа umumiy bo’luvchini tоpа оlаdi. mаtеmаtiklаr uzоq vаqtlаr dаvоmidа аlgоritmlаrning bundаy ifоdаlаridаn kеng fоydаlаnib turli hisoblаsh аlgоritmlаrini ishlаb chiqdilаr. mаsаlаn, kvаdrаt vа kubik tеnglаmаlаr ildizlаrini topish аlgоritmlаri tоpildi. аstа-sеkin оlimlаr qiyinrоq mаsаlаlаr ustidа bоsh qоtirib, mаsаlаn, iхtiyoriy dаrаjаli аlgеbrаik tеnglаmаlаr ildizlаrini tоpish аlgоritmlаrini qidirаdilаr. hаttо, xvii –аsrdа lеybnis iхtiyoriy mаtеmаtik mаsаlаni еchishning umumiy аlgоritmini topishga urinib ko’rgаn. аmmо bungа o’хshаsh аlgоritmlаrni kuo’rishning ilоji bo’lmаgаn vа аstа-sеkin buning butunlаy imkоni yo’q dеgаn хulоsаgа kеlingаn. shundаy bo’lishigа qаrаmаy, аlgоritm tushunchаsining aniq tаvsifi bеrilmаgungа qаdаr, mаsаlаning аlgоritmik еchimsizligini isbоtlаsh mumkin emаs edi. аlgоritm tushunchаsi judа qаdim zаmоnlаrdаn shаkllаnib kеlgаn. shungа qаrаmаy, аsrimizning yarmigа qadаr mаtеmаtiklаr bu оb’еkt hаkidа ma’lumbirqаrаshlаrgа qаnоаtlаnib kеlgаnlаr. аlgоritm atamasi mаtеmаtiklаr tоmоnidаn fаqаt kоnkrеt mаsаlаlаrni еchish bilаn bоglik хоldа оlinаr edi. xx аsr bоshidа mаtеmаtikа аsоslаridа vujudgа kеlgаn qаrаmа-qаrshiliklаr vа muаmmоlаr ulаrni hаl etishgа …

5 / 10

mumkin, yoki matematik formula bo’yicha qiymat hisoblash algoritmi yoki kompyuterni ishlatish bo’yicha algoritm kabi misollar keltirilishi mumkin. 1.3.algoritmning asosiyxossalari algoritmning asosiy xossalari haqida quyidagilarni ta’kidlash mumkin: 1-xossa. diskretlilik,ya’ni algoritmni chekli sondagi oddiy ko’rsatmalar ketma-ketligi shaklida ifodalash mumkin. tugallanlangan amallar ketma-ketligi qadam deyiladi. demak, algoritm chekli qadamlardan iborat bo’lishi kerak. 2-xossa. tushunarlilik,ya’ni ijrochiga tavsiya etilayotgan ko’rsatmalar uning uchun tushunarli bo’lishi shart, aks holda ijrochi oddiy amalni ham bajara olmay qolishi mumkin. har bir ijrochining bajara olishi mumkin bo’lgan ko’rsatmalar tizimi mavjud. 3-xossa. aniqlik, ya’ni ijrochiga berilayotgan ko’rsatmalar aniq mazmunda bo’lishi lozim hamda faqat algoritmda ko’rsatilgan tartibda bajarilishishart. algoritmning har bir qoidasi aniq va bir qiymatli bo’lishi zarurki, bunda vaqtning biror daqiqasida olingan miqdorlar qiymati vaqtning shundan oldingi daqiqasida olingan miqdorlar qiymati bilan bir qiymatli aniqlangan bo’ladi. 4-xossa. ommaviylik, ya’ni har bir algoritm mazmuniga ko’ra bir turdagi masalalarning barchasi uchun yaroqli bo’lishi lozim. algoritm bitta masalani yechish uchun emas balki shunga o’xshash …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "algoritm va algoritmlash asoslari"

algoritm va algoritmlash asoslari 1§. algoritmlar 1.1. masalalarni komputerda yechish bosqichlari. har qanday masalani kompyuterga tayyorlash va uni o’tkazish quyidagi bosqichlarda amalga oshiriladi. 1. masalani qo’yilishini aniqlash va matematik modelini ishlab chiqish. 2. masalani yechishning sonli usulini tanlash. 3. masalani yechish algoritmini ishlab chiqish. 4. kompyuter uchun dastur tuzish. 5. dasturni kompyuter xotirasiga kiritish, rostlash va tekshirish. 6. hisoblash natijalarini qayta ishlash va tahlil qilish. 1. masalaning qo’yilishini aniqlash va matematik modelini ishlab chiqish. masalani yechishdan oldin uning qo’yilshi oydinlashtiriladi, ya’ni bunda uning maqsadi va yechilish shartlari aniqlanadi, boshlang’ich ma’lumotlar va natijalarning tarkibi asoslanadi. bu ma’lumotlar a...

This file contains 10 pages in DOCX format (74.9 KB). To download "algoritm va algoritmlash asoslari", click the Telegram button on the left.

Tags: algoritm va algoritmlash asosla… DOCX 10 pages Free download Telegram