"бозор мувозанати ва уни таъминлаш моделлари талаб ва таклифэластиклиги"

PPTX 46 pages 1.1 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 46
молиявий кусаткичларнинг 2004 йилдаги усиши. “микроиқтисодиёт” фанидан тақдимот маърузачи: g.ibragimova тошкент – 2023 2-мавзу: бозор мувозанати ва уни таъминлаш моделлари талаб ва таклиф эластиклиги. истеъмоллар, ишлаб чиқарувчилар ва бозор самарадорлиги. истеъмолчи танлови ва мувозанати. даромад ва алмаштириш самараси режа: бозор мувозанати ва мувозанатли нарх эластиклик тушунчасининг моҳияти ва унинг турлари. нархга боғлиқ талаб эластиклигини ҳисоблаш усуллари. даромадга кўра талаб эластиклиги ва кесишган талаб эластиклиги. нархга боғлиқ таклиф эластиклиги. солиқ юкини истеъмолчи ва ишлаб чиқарувчи ўртасида тақсимланишини эластиклик назариясига кўра таҳлили ҳар қандай бозорда нарх, харидлар ва сотувлар ҳажми талаб ва таклифнинг ўзаро муносабати орқали ўрнатилади. буни қуйидаги жадвал орқали кўриб чиқамиз: nаrх, so`m/kg tаlаb hаjmi (qd), tоnnа tаklif hаjmi (qs), tоnnа fаrqi, tоnnа nаrхdаgi o`zgаrish 10000 210 190 20 оshаdi 12000 200 200 - muvоzаnаtdа 16000 190 210 20 pаsаyadi yuqoridagi jadvalda keltirilgan ma′lumotlar shuni ko`rsatadiki, аrzоn nаrхlаrdа tаlаb hаjmi tаklif hаjmidаn ortiq bo`lаdi. masalan, bir kg guruchning narxi 10000 …
2 / 46
tаlаb hаjmidаn оshib kеtsа, tоvаrning оrtiqchа tаklifi vujudgа kеlаdi, ya′ni nаrх 12000 so`m darajasida ushlаb turilgаndа, bоzоrdа оrtiqchа guruch tаklifi (20 tonnaga) kuzаtilgаn vа sоtuvchilаr iхtiyorlаridаgi bаrchа guruchni sоtish uchun хаridоr tоpа оlmаgаn bo`lardi. guruchning nаrхi 3400 so`m/kg bo`lgаndаgina tаlаb hаjmi (200 tonna) tаklif hаjmigа (200 tonna) tеng. bu nаrхdа guruch tаnqisligi hаm, оrtiqchа tаklif hаm kuzаtilmаydi. bоzоr muvоzаnаt hоlаtigа erishаdi. umuman olganda muvozanat - bu tizimning shunday holatiki, agar unga birorta tashqi kuch ta′sir ko`rsatmasa, u o`zining holatini saqlab qoladi. talab va taklif modelida talab chizig`i (d) bilan taklif chizig`i (s) kesishgan nuqta (e nuqta) bozor muvozanatini bildiradi. demak, bozor muvozanati talab hajmi bilan taklif hajmining tengligini ta′minlaydigan narx darajasi va tovar miqdori bilan aniqlanadi. talab va taklif qonuniga tayanib shuni ta′kidlash mumkinki, berilgan vaqt oralig`ida bozor muvozanat holatida bo`lsa, u holda bu vaqt davomida tovar narxi yoki tovar miqdorini o`zgartirishga hech narsa sabab bo`lmaydi. keltirilgan ma′lumotlar (jadval) asosida …
3 / 46
клиф ҳажмини оширишга рағбатлантиради. натижада бозордаги тақчиллик йўқолиб, бозор яна қайтадан мувозанат ҳолатига интилади. мувозанатли нарх – бу шундай нархки, бунда талаб ҳажми ҳар доим таклиф ҳажмига тенг ва бу ҳажм мувозанатли ҳажм деб аталади. мувозанат нуқтасида pe = pd = ps бу ерда, pe – мувозанатли нарх; pd – талаб нархи; ps – таклиф нархи. мувозанатли нархда qe = qs = qd бу ерда, qe – мувозанатли ҳажм; qs – таклиф ҳажми; qd – талаб ҳажми. арзон нархларда талаб ҳажми таклиф ҳажмидан кўп бўлади: истеъмолчилар сотувчилар таклиф қилганидан кўпроқ шакар сотиб олишни хоҳлашади. талаб ҳажмининг таклиф ҳажмидан ошиши шакарга бўлган ортиқча талабнинг вужудга келишига сабаб бўлади. агар нарх бир кг учун 12000 сўм даражасида қатъий ушлаб турилганда, бозорда шакар танқислиги вужудга келган бўлур эди. истеъмолчилар ўзлари хоҳлаган миқдордаги шакарни харид қилиш имкониятига эга бўлмасдилар. юқори нархларда талаб ҳажми таклиф ҳажмидан кам бўлади: сотувчилар кўп ҳажмдаги шакарни сотишни истайдилар, аммо …
4 / 46
ганимиздек, талаб ва таклиф товарнинг ўз нархи ёки бошқа омиллар таъсирида ўзгариши мумкин. дастлаб таклиф ҳажмини ўзгармас (const.) деб қабулган ҳолда талабдаги ўзгаришларнинг бозор мувозанатига таъсирини кўриб чиқамиз. фараз қилайлик, талаб ҳажми ошди. бу бозор нархи ҳамда мувозанатига қандай таъсир кўрсатади? талабнинг ошиши, бошқа омиллар ўзгармаган ҳолатда, товар нархининг кўтарилишига ва талаб ҳажмининг ошишига олиб келади. бунда талаб ва таклиф чизиқларининг янги кесишиш нуқтаси (мувозанат нуқтаси) олдинги ҳолатдан юқорида бўлади. pe талаб ва таклиф ўзгаришининг бозор мувозанатига таъсири. талабнинг ошиши ва талаб чизиғининг ўнгга сурилиши qe d1 d s p e* p*e e pe q q*e талабнинг камайиши, бошқа омилларни ўзгармас деб қабул қилганда, нархларнинг пасайишига ва талаб ҳажмининг ҳам қисқаришига олиб келади. бунда талаб ва таклиф чизиқларининг янги кесишиши (мувозанат) нуқтаси олдинги ҳолатдан пастда жойлашади. 2. талаб ва таклифнинг ўзгариши qe q*e d1 d s p e e* pe p*e q талабнинг камайиши ва талаб чизиғининг чапга сурилиши энди …
5 / 46
дай таъсир кўрсатади? талаб ва таклиф тескари йўналишда ўзгаришининг иккита ҳолатини ажратиб кўрсатиш мумкин. фараз қилайлик, таклиф ошиб, талаб қисқармоқда. бу ҳолатда нарх пасайиши билан боғлиқ иккита самара қўшилиб кетади: таклифнинг ошиши бозордаги маҳсулот ҳажмини кўпайишига олиб келиб, нархни арзонлаштирса, талабнинг қисқариши ҳам маҳсулот нархининг пасайишига таъсир кўрсатади. натижада талаб ва таклиф чизиқлари олдинги мувозанат ҳолатидан анча пастда кесишади ва янги мувозанатга эришилади. q s1 p s e1 e e* d pe p1 p*e q*e qe q1 d таклифнинг ошиши ва талабнинг қисқариши оқибатлари иккинчи кутиладиган ҳолат – бу таклиф қисқариб, талаб ошадиган вазиятдир. бунда нарх кўтарилиши билан боғлиқ иккита самарани кузатиш мумкин: талабнинг ошиши нархнинг кўтарилишига олиб келса, таклифнинг қисқариши ҳам товар танқислигини вужудга келтириб, нархни оширади . q s1 p s e 1 e* e d p* e p1 pe q*e qe q1 d талабнинг ошиши ва таклифнинг қисқариши оқибатлари 3.максимал ва минимал нархлар, “қора бозорнинг вужудга келиши” …

Want to read more?

Download all 46 pages for free via Telegram.

Download full file

About ""бозор мувозанати ва уни таъминлаш моделлари талаб ва таклифэластиклиги""

молиявий кусаткичларнинг 2004 йилдаги усиши. “микроиқтисодиёт” фанидан тақдимот маърузачи: g.ibragimova тошкент – 2023 2-мавзу: бозор мувозанати ва уни таъминлаш моделлари талаб ва таклиф эластиклиги. истеъмоллар, ишлаб чиқарувчилар ва бозор самарадорлиги. истеъмолчи танлови ва мувозанати. даромад ва алмаштириш самараси режа: бозор мувозанати ва мувозанатли нарх эластиклик тушунчасининг моҳияти ва унинг турлари. нархга боғлиқ талаб эластиклигини ҳисоблаш усуллари. даромадга кўра талаб эластиклиги ва кесишган талаб эластиклиги. нархга боғлиқ таклиф эластиклиги. солиқ юкини истеъмолчи ва ишлаб чиқарувчи ўртасида тақсимланишини эластиклик назариясига кўра таҳлили ҳар қандай бозорда нарх, харидлар ва сотувлар ҳажми талаб ва таклифнинг ўзаро муносабати орқали ўрнатилади. буни қуйидаги жадвал ор...

This file contains 46 pages in PPTX format (1.1 MB). To download ""бозор мувозанати ва уни таъминлаш моделлари талаб ва таклифэластиклиги"", click the Telegram button on the left.