organik kimyo faniga kirish

PPT 15 pages 660.5 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 660.5 KB

File type PPT

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

слайд 1 «organik kimyo faniga kirish» * bilasizmi??????. organik kimyo namani o’rganadi? organik kimyo rivojlanish tarixi qanday? organik kimyo faniga berilgan ta’riflar? radikallar nazariyasini bilasizmi? tiplar nazariyasinichi? tuzilish nazariyasi qanday nazariya? izomeriya nima? o’zbekistonda organik kimyo va organik moddalar ishlab chiqarish tarixi va istiqbollari qanday? organik kimyo fani organik birikmalar o‘simlik va hayvon organizmlaridan olingan. shuning uchun organik birikmalarni o‘qitadigan fanga «organik kimyo» deb aytiladi. organik kimyo faniga olimlar turlicha ta’rif berishgan. «organik kimyo uglerod birikmalarining kimyosi» (a.kekule 1851 y). aniqroq ta’rifni 1889 yili k shorlemmer bergan: «organik kimyo uglevodorodlar va ularning hosilalarini o‘rganadigan fandir». organik kimyoning zamonaviy ta’rifi quyidagicha: «organik kimyo uglerodning boshqa elementlar bilan hosil qilgan birikmalarini o‘rganadigan fandir». organik birikmalarning tabiiy manba’lariga neft, tabiiy gaz, ko‘mir, slanetslar, torf, yog‘och. qishloq xo‘jalik mahsulotlarining chiqindilari kiradi. bu manba’lardan organik birikmalar turli usullar bilan ajratib olinadi. organik birikmalar asosan sintez qilib olinadi. ma’lumotlarga qaraganda 7-8 million organik moddalar mavjud bo‘lib, …

2 / 15

skeleti molekuladan molekulaga o‘zgarmasdan o‘tadi. bunday atomlar guruhiga radikallar deb ataladi. m-n: ch3- metil, ch3ch2- etil, c4h9-butil radikallari. organik reaksiyalar radikallar bilan bog‘langan va reaksiyaga kirish qobiliyati yuqori bo‘lgan funksional guruhlar hisobiga boradi. hozir yuzga yaqin funksional guruhlar mavjud. m-n: с=o, -cho, -сooh, -oн, -nh2, -x va h-zo. углерод атоми электронларининг холатлари organik kimyoni alohida fan qilib o‘qitishning asosiy sabablari: organik birikmalarning turli-tumanligi va ko‘pligi (7-8 mln.); organik birikmalarning tez o‘zgaruvchanligi. ular harorat ta’sirida suyuqlanadi, parchalanadi va oson yonadi. organik birikmalarning murakkabligi (с6н10o5)n n=10-100000; organik birikmalar dissosiyalanmaydi, chunki uglerod-uglerod orasidagi bog‘ kovalent bog‘dir. organik birikmalarning reaksiyalari sekin vaqtning o‘tishi bilan boradi; organik birikmalarda izomeriya hodisasi mavjud. m-n: с5н12 uglevodorodning uchta izomeri bor: ch3ch2ch2ch2ch3 n-pentan, ch3ch(ch3)ch2ch3 2-metilbutan, ch3с(ch3)2ch3 2,2-dimetilpropan. коволент боғ ҳосил бўлиш йўллари organik kimyo tarixi kimyoning dastlabki rivojlanish bosqichida organik va anorganik kimyo ajralmagan edi. xix asrgacha o`simlik va hayvonot dunyosining organik moddalariga asosan tibbiyot fanlari qiziqar edi. xix …

3 / 15

serin yog`lardan olindi. xix asr boshlarida organik moddalarning tabiati hali tushunarli emas edi. 1784 yili a. lavuaz'e vino spirti, moylar, mumlarni yoqib ulardan hosil bo`lgan karbonat angidridi va suv miqdorini o`lchadi va tarkibini aniqladi. lavuaz'e o`sha paytda organik moddalar murakkab radikallarning kislorod bilan birikishidan hosil bo`ladi deb fikr yurgizardi. gey-lyussak, tenar, bertselius va ayniqsa libihning taxliliy ishlari organik moddalar tarkibini va undagi elementlar nisbatini aniqlashga imkon berdi. organik kimyo nazariy tushunchalarini rivojlanishi radikallar nazariyasi: berselius noorganik birikmalarning kimyoviy bog‘larini elektrokimyoviy nazariyasini yaratgan. bu nazariyaga asosan hamma birikmalar qarama-qarshi ionlardan tashkil topgan va ular o‘zaro elektrostatik tortilib turadi. organik birikmalarda ionlarning o‘rnida radikallar bo‘lib, bu radikallar reaksiyalarda bir moddadan ikkinchisiga o‘zgarmasdan o‘tadi. m-n: c6h5-cooh, c6h5-cho, c6 h5-сoсl. keyinchalik radikallar nazariyasi inqirozga uchradi, ya’ni organik birikmalarning vodorodi o‘rniga xlor va boshqa guruhlarni almashtirish aniqlandi (metalepsiya). m-n: ch3н  ch3сl 1838 yilda dyuma ch3cooh dan ccl3coh oldi va uning fizik xossalaridagi ayrim o`zgarishlarini …

4 / 15

irtlarning qaynash haroratini 180c ga oshiradi deb hisobladi. 1844-45 yillarda gomologiya barcha organik moddalar uchun umumiy qonuniyat ekanligini jerar aniqladi. organik kimyo nazariy tushunchalarini rivojlanishi jerarning tiplar nazariyasi: 1852 yili jerar o`zining "organik kislota angidridlari haqida" maqolasida tiplar nazariyasini e`lon kildi. "organik moddalar 3 yoki 4 tiplarga bo`linishi mumkin", - deb yozgan edi jerar. 1854 yili a. kekule jerarning h2o tipiga o`hshatib h2s tipini taklif etdi. odlingdan keyin kekule "botqoqlik gazi" (ch4) tipini taklif etdi. 1857-58 yillarda asosiy va qo`shimcha tiplarni yaratib ularning farqini ko`rsatdi: a) asosiy tip hh nh3 h2o b) qo`shimcha tip hcl ph3 h2s сh3 сh3 сh3 сh3 organik birikmalarning tuzilish nazariyasi 1861 yili nemis tabiatshunoslarining s`ezdida kekule o`zining fandagi tiplar nazariyasidan voz kechadi, moddalarning emperik formulalarga o`tish yo`li bilan ular tarkibini aniqlash mumkinligini e`lon qildi. a. kuper (1831-1892 yy.) "yangi kimyoviy tuzilish haqida" maqolasi bilan chiqib, element valentligi uning kimyoviy tabiatini belgilaydigan muhim xossasidir deb yozadi. …

5 / 15

si gomologiya, izomeriya, organik birikmalarning sinflanishini, fazoviy tuzilishini, reaksiya qobiliyatini, kimyoviy tuzilishini tushuntirish uchun ilmiy asos bo‘ladi. 1859-61 yillarda qozon universiteti professori a.m. butlerov(1826-1886 yy.) bir qator sintezlar qildi. formal'degid polimeri - dioksimetilen oldi, undan 1859 yilda urotropin - geksametilentetramin sintezini bajardi, 1861 yilga kelib dioksimetilendan birinchi qandsimon modda "metilitan" sintezini yo`lga qo`ydi. o’zbekistonda organik kimyo taraqqiyoti organik kimyo sohasidagi dastlabki ishlar bugungi o`zmu tashkilotchilaridan biri prof. s.n. naumov (1874-1933 yy.) rahbarligida boshlangan. u o`zbekiston mineral boyliklarini o`rgangan, toshko`mir, oltingugurt, neft konlari mahsulotlarining tarkibini aniqlagan. a.s. sultonov neft mahsulotlarini qayta ishlash katalizatorlari ustida ish olib borgan. uning kasbdoshlari va shogirdlari tomonidan nikelli katalizatorlarning faolligi gidrid komplekslari sababli ekanligini nazariy va taxliliy tomonlari tushuntirildi. neft distillyatlarini krekinglash uchun zarur alyumosilikat katalizatorlari olish tehnologiyasi ishlab chiqildi. bu borada 1964 yili toshkentda ochilgan o`rta osiyo neftni qayta ishlash va neft kimyosi (hozirgi kimyo tenologiyasi va kataliz instituti) ilmiy-tadqiqot institutida diqqatga sazovor ishlar bajarib …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "organik kimyo faniga kirish"

слайд 1 «organik kimyo faniga kirish» * bilasizmi??????. organik kimyo namani o’rganadi? organik kimyo rivojlanish tarixi qanday? organik kimyo faniga berilgan ta’riflar? radikallar nazariyasini bilasizmi? tiplar nazariyasinichi? tuzilish nazariyasi qanday nazariya? izomeriya nima? o’zbekistonda organik kimyo va organik moddalar ishlab chiqarish tarixi va istiqbollari qanday? organik kimyo fani organik birikmalar o‘simlik va hayvon organizmlaridan olingan. shuning uchun organik birikmalarni o‘qitadigan fanga «organik kimyo» deb aytiladi. organik kimyo faniga olimlar turlicha ta’rif berishgan. «organik kimyo uglerod birikmalarining kimyosi» (a.kekule 1851 y). aniqroq ta’rifni 1889 yili k shorlemmer bergan: «organik kimyo uglevodorodlar va ularning hosilalarini o‘rganadigan fandir». organik ...

This file contains 15 pages in PPT format (660.5 KB). To download "organik kimyo faniga kirish", click the Telegram button on the left.

Tags: organik kimyo faniga kirish PPT 15 pages Free download Telegram