mikroiqtisodiyot fanining predmeti, vazifalari va metodi

PPTX 21 pages 1.7 MB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.7 MB

File type PPTX

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

mikroiqtisodiyot fanining predmeti, vazifalari va metodi mikroiqtisodiyot fanining predmeti, vazifalari va metodi reja: jamiyatdagi iqtisodiy muammolarni idrok etishda “mikroiqtisodiyot” fanining roli “mikroiqtisodiyot”fanining predmeti, vazifalari va metodi tanlash muammosi. alternativ harajatlar iqtisodiy tahlil metodologiyasi 1. jamiyatdagi iqtisodiy muammolarni idrok etishda“mikroiqtisodiyot” fanining roli har bir inson jamiyatda yashayotgan ekan, u doimiy ravishda iqtisodiy jarayonlarga duch keladi, iqtisodiy faoliyat bilan shug‘ullanadi. jamiyat va undagi har bir shaxsning asosiy maqsadi cheklangan resurslardan maqsadga muvofiq foydalanishni ta’minlaydigan yo‘nalishlarni tanlash va yuqori natijalarga erishishdan iborat. odatda kishilar o‘z manfaati yo‘lida, korxonalar – foyda miqdorini ko‘paytirish yo‘lida harakat qiladi, davlat bo‘lsa ana shular faoliyatini yagona maqsad yo‘lida – jamiyatning farovonligini, kishilar turmush sharoitini yuksaltirishga qaratishi lozim. turli davlatlarda bu maqsadga har xil darajada erishiladi. “mikroiqtisodiyot” fani korxonalar, firmalar va shu kabi mamlakat xalq xo‘jaligining quyi bo‘g‘inidagi ob’ektlar faoliyatiga taalluqli fan bo‘lganligi uchun u shu korxona (firma) larda cheklangan resurslardan maqsadga muvofiq tarzda foydalanilgan holda kishilar ehtiyoji uchun …

2 / 21

o‘zida moliyalashtira olmaydi. 2.mikroiqtisodiyotfanining predmeti vavazifalari zamonaviy iqtisodiy nazariya tarkibiy jihatidan 2 katta bo‘limga ajratiladi: mikroiqtisodiyotva makroiqtisodiyot. makroqitisodiyot – umum iqtisodiy tizimni va uning yirik tarmoqlari faoliyatini o‘rganadi. o‘rganish obyekti – md, yaim, iqtisodiy o‘sish va umumiy bandlik darajasi, iste’mol harajatlari, milliy jamg‘armalar va boshqa yirik ko‘rsatkichlarni o‘rganadi. mikroiqtisodiyot – alohida iqtisodiy subyektlar (iste’molchilar, ishchilar, investorlar, firmalar va boshqa) faoliyatini o‘rganadi. mikroiqtisodiyot fanining predmeti – bozor iqtisodiyoti sharoitida aniq tovar va xizmatlarni ishlab chiqarish va iste’mol hajmi, narxlarning shakllanishi, resurslarning tarmoqlararo qayta taqsimlanishi, iste’molchilarning tovar sotib olishi, ishlab chiqaruvchilarning esa uni ishlab chiqarishi, sotishi va shu kabi boshqa jarayonlarni o‘rganish hisoblanadi. mikroiqtisodiyot fanining vazifalari quyidagilardan iborat: hozirgi davrdagi bozor iqtisodiyoti mexanizmi resurslardan samarali foydalanish yo‘llarini bozor iqtisodiyoti sharoitida firmalar, korxonalar va uy xo‘jaliklarining tutgan o‘rni raqobatlashuv va korxonalar samaradorligi ishlab chiqarish va uni tashkil etish kabilarni o‘rganish va ularni tahlil qilish. mikroiqtisodiyot fani barcha ijtimoiy-iqtisodiy fanlar bilan uzviy bog‘liqdir. masalan, …

3 / 21

usullaridan foydalanadi. 3.tanlash muammosi. alternativ xarajatlar iqtisodiy resurslarni cheklanganligi va insonlar ehtiyojlarining cheklanmaganligi fundamental iqtisodiy muammoni – tanlash muammosini keltirib chiqaradi. turli xil talab va ehtiyojlarni qondirish uchun inson ulardan birini tanlashi va iqtisodiy resurslarni to‘g‘ri taqsimlashi zarur. resurslar – inson uchun kerakli bo‘lgan mahsulotlarni ishlab chiqarishda foydalaniladigan moddiy ne’matlar va xizmatlar yig‘indisidir. ularni ikkiga bo‘lish mumkin : erkin va iqtisodiy. erkin resurslar – cheklanmagan hajmda mavjud: masalan, havo, quyosh energiyasi, shamol energiyasi. iqtisodiy resurslar – qisman chegaralangan. ulardan foydalanganda xarajatlarni qoplash majburiyati mavjud. erkin va iqtisodiy resurslar bir – biriga aylanishi mumkin: masalan, suv. bir vaqtning o‘zida erkin va iqtisodiy bo‘lishi mumkin. qum (qurilishda yoki dengiz bo‘yida). shuning uchun bu resurslarni optimal ravishda taqsimlash va samarali foydalanish shart. iqtisodiy resurslar (ishlab chiqarish omillari) – quyidagi tarkibiy qismlarga bo‘linadi : mehnat resurslari, mehnat investitsion resurslar, kapital tabiiy resurslar, yer tadbirkorlik iqtidori, qobilyati va salohiyati. axborot resurslari bilim, boshqaruvchanlik qobiliyati. mehnat …

4 / 21

n foydali resurslar, suv resurslari. tadbirkorlik iqtidori – ishlab chiqarishni tashkil etish va boshqarish, asosiy masalalarni hal qilish, tavakkalchilikka yo‘l qo‘yish, yangi texnologiyalarni jalb qilish qobiliyatlari majmui. axborot - “jahon xo‘jaligi va undagi jarayonlar haqida ma’lumotlar”. aniq ma’lumot, axborotga ega bo‘lish, iqtisodiy subyektlar oldida turgan global muammolarni hal qilishga turtki bo‘ladi. bilim – boshqaruv, savdo-sotiq, iste’molchilarga xizmat ko‘rsatish sohasidagi malakali kadrlar tomonidan eng to‘g‘ri qarorni qabul qilishda asosiy vosita sifatida qo‘llaniladi. bozor iqtisodiyoti sharoitida yuqorida qayd etilgan iqtisodiy resurslar erkin sotiladi, sotib olinadi va o‘z egalari uchun alohida daromad ko‘rinishida: ya’ni renta (yer), foiz (kapital), oylik maosh (mehnat), foyda (tadbirkorlik faoliyati) keladi. ehtiyoj – shaxsni hayot faoliyatini ushlab turish uchun shart bo‘lgan obyektiv ehtiyojlar. ehtiyojlar birlamchi (oziq-ovqat mahsulotlari) va ikkilamchi (tafakkurni kuchaytirish) bo‘lishi mumkin. jamiyatda insoniyat doimiy ravishda asosiy to‘rtta iqtisodiy savollarga javob berishga harakat qiladi : nima ishlab chiqarish kerak? qanday ishlab chiqarish kerak? kim uchun ishlab chiqarish kerak? …

5 / 21

shga yordamlashadi. normativ yondashuv – qarama-qarshi tadqiq qilinayotgan jarayonga nisbatan subyektiv baho berish bilan shug‘ullanadi. tadqiq qilish natijasida amaliy taklif va tavsiyalar beradi. iqtisodchilar foydalanadigan tadqiq qilishning eng asosiy usullaridan biri iqtisodiy jarayonlarni modellashtirishdir. iqtisodiy model – iqtisodiyotni kichik bir ko‘rinishda yaqqol namoyon etuvchi birko‘rinishi, shakli hisoblanadi. iqtisodiy model – iqtisodiyot haqida hech qanday ma’lumotlar yo‘qligida yoki olish mumkin bo‘lmagan xolatlarda, iqtisodiyotni bashorat qilish, unga real baho berish imkoniyatini beradi. hozirgi kunda modellarning umum qabul qilingan tasnifi yo‘q, lekin iqtisodiy model quyidagi talablarga javob berishi kerak: mazmunan boyligi qabul qilingan qarorlarning haqiqiyligi ular (qarorlar) asosida muhim bashoratlarni qabul qilish imkonining mavjudligi. axborot ta’minotining mavjudligi tekshirish imkoniyatining mavjudligi iqtisodiy nazariyada modellarning 2 ko‘rinishidan foydalaniladi: optimallashtirilgan va muvozanatlashtirilgan. optimallashtirilgan modellar – alohida iqtisodiy agentlar (iste’molchilar, ishlab chiqaruvchilar va boshqalar) faoliyatini tahlil qilishda, ya’ni, ishlab chiqarish, taqsimlash, iste’mol qilishning eng optimal variantini topishda foydalaniladi. optimallashtirilgan modellarda chegaraviy ko‘rsatkichlardan ya’ni chegaraviy foydalanganlik, chegaraviy mahsulot, …

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mikroiqtisodiyot fanining predmeti, vazifalari va metodi"

mikroiqtisodiyot fanining predmeti, vazifalari va metodi mikroiqtisodiyot fanining predmeti, vazifalari va metodi reja: jamiyatdagi iqtisodiy muammolarni idrok etishda “mikroiqtisodiyot” fanining roli “mikroiqtisodiyot”fanining predmeti, vazifalari va metodi tanlash muammosi. alternativ harajatlar iqtisodiy tahlil metodologiyasi 1. jamiyatdagi iqtisodiy muammolarni idrok etishda“mikroiqtisodiyot” fanining roli har bir inson jamiyatda yashayotgan ekan, u doimiy ravishda iqtisodiy jarayonlarga duch keladi, iqtisodiy faoliyat bilan shug‘ullanadi. jamiyat va undagi har bir shaxsning asosiy maqsadi cheklangan resurslardan maqsadga muvofiq foydalanishni ta’minlaydigan yo‘nalishlarni tanlash va yuqori natijalarga erishishdan iborat. odatda kishilar o‘z manfaati yo‘lida, korxonalar – foyda miqd...

This file contains 21 pages in PPTX format (1.7 MB). To download "mikroiqtisodiyot fanining predmeti, vazifalari va metodi", click the Telegram button on the left.

Tags: mikroiqtisodiyot fanining predm… PPTX 21 pages Free download Telegram