majolisun-nafois asarining fonetik va morfologik xususiyatlari

DOC 445,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

majolisun-nafois.doc o‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi qarshi davlat universiteti o‘zbek tilshunosligi kafedrasi shonazarova dilafro’zning 5.220100- "o‘zbek filologiyasi" ta’lim yo‘nalishi bo‘yicha bakalavri darajasini olish uchun yozilgan (iv-kurs 43-guruh) majolisun-nafois asarining fonetik va morfologik xususiyatlari mavzusida yozgan bitiruv malakaviy ishi ilmiy rahbar_______ dots. jumayev t. "himoyaga tavsiya etilsin" o‘zbek tilshunosligi kafedrasi mudiri________dots. x. jabborov “___”_______________2012 qarshi-2012 mundarija ishning umumiy tavsifi ……………………………..………………… 3 kirish ……………………………………………….….………………..5 i bob. alisher navoiyning «majolisun-nafois » asarining fonetik xususiyatlari…………………………………………………………………..8 1-§. “majolisun-nafois” asari tilining fonetik bo‘laklari……………….8 2-§. «majolisun-nafois» asarining undoshlar tizimi…………15 3-§. «majolisun-nafois» asari tilida uyg‘unlashuv……………………..20 4-§. tanglay uyg‘unligi………………………………………………….21 5-§. lab uyg‘unligi……………………………………………………...22 6-§. jaranglilik va jarangsizlik uyg‘unligi……………………………..24 ii bоb. “majolisun-nafois”asarining morfologik xususiyalari………..26 1-§. ot……………………………………………………………………26 2-§. sifat………………………………………………………………….35 3-§. оlmоsh…………………………………………………………………37 4-§. sоn……………………………………………………………………39 5-§. fe’l……………………………………………………………………..41 6-§. ravish………………………………………………………………….53 7-§. bоg’lоvchilаrning qo’llаnishi………………………………………54 8-§. ko’mаkchilаrning qo’llаnishi………………………………………59 9-§. yuklаmаlаr ning ishlatilishi…………………………………………62 umumiy xulosalar……………………………………………………….60 foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati………………………………………61 ishning umumiy tavsifi hazrat mir alisher navoiy ijodi davomida ham badiiy, ham ilmiy, ham tilshunoslik va adabiyotshunoslikka …

ligi undan foydalana olmasdi. shu sababli alisher navoiy: «bu alfoz va iboratda bu nav’ daqoyiq ko‘pdirkim, bu kunga degincha hech kishi haqiqatig’a mulohaza qilmag‘an jihatidin bu yashurun qolibdur... va filhaqiqat, agar kishi yaxshi mulohaza va taammul qilsa, chu bu lafzda vus’at (kenglik) va maydonida muncha mus’hat (ochiqlik) topilur...» deb yozdi va o‘zbek shoirlarini o‘z ona tilini mukammal bilishga chaqirdi. demak, bobomiz alisher navoiy ta’kidlaganidek, ona tilimizning o‘rganilishga fonetik va molik imkoniyatlar azaldan bisyor, hozirgi kunda ham bu masala o‘rganilishga molik mavzu hisoblanadi. mavzuning dolzarbligi. alisher navoiy ijodi fonetik, morfologik jihatdan ko‘p martalab tadqiq obekti bo‘lib kelgan. shuning uchun alisher navoiy ijodinig eng yorqin durdonalaridan biri bo‘lmish “majolisun-nafois” asarini fonetik va morfologik jihatdan o‘rganishni maqsad qilib oldik. biz o‘z ishimizda “majolisun-nafois” asarinining fonetik va morfologik sathlari qay yo‘sinda voqelanganligi tadqiq etish ishimizning dolzarbligini belgilaydi. bu masala yana shuning uchun dolzarbki, alisher navoiy qo’llagan lisoniy birliklar dugungi kunda ham ona tilimizning faol …

i hozirgi o‘zbek tilining imkoniyatlari bilan qiyoslab tavsiflandi. ishning mеtоdоlоgik аsоslаri vа tаhlil usullаri. ishdа, аsоsаn, tаvsiflаsh, qiyoslаsh, chоg’ishtirish mеtоdlаridаn fоydаlаnildi. mustaqil va yordаmchi so’zlаrning istе’mоl dаrаjаsini bеlgilаshdа lеksik tаhlil usullаri qo’llаnildi. ishning аmаliy аhаmiyati. ishning ilmiy xulosalaridan o’rta maktab, litsey, kasb-hunar kollejlari o’quvchilariga navoiy ijodini o’qitishda foydalanich mumkin. shuningdek, oliy oquv yurti talabalariga til tarixi fani boyicha amaliy, seminar mashg’ulotlar otishda qo’llаnmа bo’lishi mumkin. ishning mundаrijаsi kirish, ikki аsоsiy bоb, fоydаlаnilgаn аdаbiyotlаr ro’yхаtidаn ibоrаt. ishning umumiy hаjmi bеtni tаshkil etаdi. k i r i s h “umumiy o‘rta ta’limdan boshlab o‘rta maxsus, kasb-hunar va oliy ta’limgacha bo‘lgan bo‘g‘inlarda chuqur bilim va puxta kasb-hunar tayyorgarligiga ega bo‘lgan yosh avlodni tarbiyalash jarayonini o‘z ichiga olgan yaxlit uzluksiz ta’lim tizimini shakllantirish ishlari izchil davom ettirilganini ta’kidlamoqchiman” . muhtaram prezidentimiz i.a.karimovning bu so‘zlari vatanimizda uzluksiz ta’limga qanday e’tibor berilayotganligidan guvohlik berib turibdi. shuningdek, she’riyat mulkining sultoni, buyuk bobomiz alisher navoiy va uning ijodi …

rta osiyoda barcha sharq xalqlari tomonidan nishonlanayotgan alisher navoiyning umr va ijod to‘ylari – qutlug‘ ma’raka davom etmoqda. bu to‘y millat bayramidir. qadriyatimizni yana bir bor ulug‘laydigan bayramdir. bu to‘y xalqimiz, o‘zbekistonimiz hayotiga alohida fayz, tarovat baxsh etadi. alisher navoiy yili deb e’lon qilingan 1991-yil yurtimiz, elimiz tarixida qutlug‘ keldi va o‘z taqdirini o‘zi belgilaydigan bo‘lib qoldi” - deb uqtirgan edi o‘zbekiston respublikasi prezidenti islom karimov o‘zbekiston milliy bog‘ida buyuk shoir va mutafakkir alisher navoiy tavalludining 550 yilligi munosabati bilan barpo etilgan haykalning tantanali ochilish marosimida so‘zagan nutqida. shu bois ham navoiy asarlarini har jihatdan o‘rganish bugungi tilshunoslirimizning ham eng dolzarb mavzularidan hisoblanadi. demak, xalqning milliy qadriyagi, dunyoqarashi tarixiy obidalar, madaniy yodgorliklar, jumladan, badiiy-tarixiy manbalarda o‘z ifodasini topgan asarlarni o‘rganish, ularni targ‘ib qilish bugunning dolzarb muammolaridan biri ekanligi shubhasiz. shu bois mumtoz asarlarni tadqiq etgan, ilmiy, ma’rifiy, axloqiy-ma’naviy qiymatini belgilash, badiiy jihatlarini yoritish, til xususiyatlarini o‘rganish filologik sohaning asosiy masalalaridan …

ish muhim ahamiyatga ega. buning uchun “majolisun-nafois” asari tilini fonetik jihatdan: a) jumla; b) sintagma; c) takt; d) bo‘g‘in; e) tovush singari bo‘laklarga ajratish. shuningdek, tovushlar qiymatini aniqlash uchun singarmonizm qonuniyatlarini asar tili imkoniyatlari bilan qiyoslash muhim. “majolisun-nafois” asarining morfologik jihatdan tasniflash uchun so‘zlarni xuddi hozirgi zamon o‘zbek tilidagi kabi dastlab ikki katta morfologik guruhga: mustaqil va yordamchi so‘zlarga, so‘ngra mustaqil so‘zlarni ot, sifat, olmosh, son, fe’l, ravish turkumlariga, yordamchi so‘zlarni esa ko‘makchi, bog‘lovchi va yuklamalarga bo‘lish mumkin. mustаqil so’zlаr оrаsidаgi grаmmаtik munоsаbаtlаrni yoki ulаrgа qo’shilаdigаn mоdаl mа’nоlаrni ifоdаlаsh uchun хizmаt qilаdigаn vа mustаqil hоldа birоr gаp bo’lаgi vаzifаsidа kеlmаydigаn so’zlаr yordаmchi so’zlаrdir. yordаmchi so’zlаr qаchоnlаrdir mustаqil so’z bo’lgаn, dаvr o’tishi bilаn mustаqil lеksik mа’nоlаrni (nаrsа-jism, bеlgi, hаrаkаt mа’nоlаrini), shuningdеk, аtаmа bo’lish хususiyatini yo’qotib, fаqаt grаmmаtik mа’nо ifоdаlаydigаn bo’lib qоlgаn. shu jihаtdаn ulаr qo’shimchаlаrgа yaqin turаdi. mаsаlаn: bir+lа+n so’zi birlа, bilаn kаbi yordаmchi so’zgа аylаngаn bo’lib, undаn bilа, ilа shаkllаri, …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "majolisun-nafois asarining fonetik va morfologik xususiyatlari"

majolisun-nafois.doc o‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi qarshi davlat universiteti o‘zbek tilshunosligi kafedrasi shonazarova dilafro’zning 5.220100- "o‘zbek filologiyasi" ta’lim yo‘nalishi bo‘yicha bakalavri darajasini olish uchun yozilgan (iv-kurs 43-guruh) majolisun-nafois asarining fonetik va morfologik xususiyatlari mavzusida yozgan bitiruv malakaviy ishi ilmiy rahbar_______ dots. jumayev t. "himoyaga tavsiya etilsin" o‘zbek tilshunosligi kafedrasi mudiri________dots. x. jabborov “___”_______________2012 qarshi-2012 mundarija ishning umumiy tavsifi ……………………………..………………… 3 kirish ……………………………………………….….………………..5 i bob. alisher navoiyning «majolisun-nafois » asarining fonetik xususiyatlari…………………………………………………………………..8 1-§. “majolisun-nafois” asari tilining fonet...

Формат DOC, 445,0 КБ. Чтобы скачать "majolisun-nafois asarining fonetik va morfologik xususiyatlari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: majolisun-nafois asarining fone… DOC Бесплатная загрузка Telegram