badiiylik belgilari va xususiyatlari

PPTX 15 pages 5.4 MB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 5.4 MB

File type PPTX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

слайд 1 o‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi mirzo ulug‘bek nomidagi o‘zbekiston milliy universiteti seminar mashg’ulot mavzusi: badiiylik belgilari va xususiyatlari adabiyotshunoslikka kirish fanidan seminar mashg’uloti uchun taqdimot reja : badiiy adabiyot spetsifikasi. badiiylik belgilari. adabiyot – so‘z san’ati. so‘z san’atining vazifalari, xususiyatlari. badiiylik mezonlari. badiiy adabiyot “go‘zal, nafis” so‘zalaridan olingan sifat bo‘lib, badiiyatga, san`atga aloqador degan ma’noni bildiradi. badiiylik istilohi ancha keng qamrovli tushuncha bo‘lib, uning zamirida yangilikni anglatish, go‘zallikni his etish, ijodiy muloqot singari ma’nolar umumlashgan. adabiyotda badiiylik deganda, adabiy asarning o‘ziga xos xususiyati badiiy timsollarining mahorat bilan ishlanishi nazarda tutiladi. badiiylik alohida asarga nisbatan qo ‘llanilganda undagi badiiy niyat va ifoda uyg‘unligi, janr talabalari ijodkor iste’dodi, tabiati va umuman olganda, shakl va mazmun munosabati nazarda tutiladi. abdurauf fitrat san’atni ikkiga bo‘ladi: 1. tasviriy tur – rassomlik, haykaltaroshlik, me’morchilik 2. ifodaviy tur – raqs, musiqa, badiiy adabiyot. san’at boshqa hodisalar qatorida dunyoni o‘rganish vositasidir. cho‘lponning “adabiyot …

2 / 15

y umumlashtirish qonuniyati badiiy asar adabiyotning borliqqa chiqish shakli bu badiiy asardir. asar matniy ko‘rinishda bo‘ladimi, og‘zaki tarzda tarqaladimi yoki audiovizual yo‘llar b-n kishilar ongi va tuyg‘ulariga ta’sir ko‘rsatadimi u, avvalo, estetik hodisa sifatida go‘zallik tashuvchidir. go‘zal timsol va ezgu niyat qorishig‘ida yaratilmagan asar har qancha “aqlli" va ta’sirchan bo‘lsin u ezgulikka xizmat qila olmaydi. shuningdek, badiiy asarning yaratilishi ruhiy-amaliy jarayon bo‘lib, u o‘zgarishdagi dunyo va insonni anglashga yordam beradi. ijod jaryoni qonuniyatlarini umumlashtirgan holda a. ning bir necha vazifasi yuzaga chiqadi adabiyot vazifalaridan asosiylari quyidagilar: ijtimoiy vazifasi evristik vazifasi konseptuallik vazifasi emotsional, hissiy tarbiya berish estetik zavq berish muloqotga kirishish (kommunikativ vazifa) axloqiy tarbiya quroli, vositasi bo‘lishlik. ijtimoiy vazifasi – adabiyotning ijtimoiyligi kishilar ongiga g‘oyaviy-estetik ta’sir qilishda, sotsial o‘zgarishlarda qatnashishda, muallifning hayot haqiqatini o‘rganib yangi poetik dunyo yaratishida va fakt, voqea hamda prototiplar asosida ta’sirchan obrazlar yaratishida ko‘proq ko‘zga tashla-nadi. adabiyot muallif uchun emas, balki jamiyat uchun yashaydi. shuning …

3 / 15

rganishda muhim adabiy manba sanaladi. shundan badiiy ad-tni “hayot darsligi” deb ataydilar. konseptuallik vazifasi. adabiyot – hayotni badiiy tadqiq etish vositasidir. a. kitobxonni bilishdan idrok etishga, undan anglashga va yanada chuqurroq qaraganda hayot hodisalarini tadqiq etishga qarab yo‘naltiradi. adabiyot hayotda va badiiy asarlarida insonlarning qadrini ko‘taradi va mana shu ma’noda har bir inson jamiyat uchun qadrli ekanligini anglash orqali jamiyatni taraqqiy ettirish ishiga hissa qo‘shadi. adib hayotning yangi modelini yaratar ekan, u o‘z asariga muallif konsepsiyasini singdiradi, dunyoni tadqiq etishning o‘z usulini tavsiya etadi. emotsional, hissiy tarbiya berish. bu bilan adabiyot inson tuyg‘ularini yangilaydi, uni his qilishga, sevishga, ardoqlashga o‘rgatadi. u kitobxon tuyg‘ulariga ta’sir etib, tuyg‘u uyg‘otuvchi ma’naviy kuchga ega bo‘lishi kerak, aks holda adabiyot tashigan tuyg‘ular chala, yuzaki, engil-elpi va muayyan maqsadga yo‘naltirilmay qoladi. emotsional tarbiya jarayonida adabiyot san’at turi sifatida kitobxonga lazzat bag‘ishlaydi. badiiy ijod odamlarga go‘zallikni anglatishi va badiiy haqiqati bilan quvonch keltira-di. san’atning gedonistik funksiyasi har …

4 / 15

vositasida turli xalqlar bir-birining madaniyatlari bilan tanishadilar, san’atkorlari bilan muloqotga kirishadi-lar. badiiy asar o‘zining emotsional ta’siriga ko‘ra, unda tasvirlanayotgan xalqning ruhiy olamini, qalbini tushuna oladi. adabiyot insonlarni yaqinlash-tiradi, birlashtiradi. axloqiy tarbiya quroli, vositasi bo‘lishlik. katarsis, ya’ni kishi qalbini poklovchi, ezgulikka yo‘naltiruvchi vositadir. adabiyot axloqiy mezonlar-ni shakllantirib, aqliga va qalbiga ta’sir ko‘rsatadi va chin inson bo‘lishiga xizmat qiladi. badiiylik – badiiy matnning o‘ziga maxsus sifati. badiiylik asarning konseptual mohiyatidan kelib chiqadi, badiiy timsollarning mahorat bilan ishlanishini taqozo qiladi. badiiylik bu badiiy asarning matn va matnosti dasturlari hamda adabiy shakllar bo‘yicha izchil tashkillanishidir. badiiylik matnning butunligini ta’minlovchi barcha komponentlarning organik harakati bo‘lib, u matnning chuqur qatlamlariga qadar kirib boradi. bu jihatdan muallif o‘z qalbiga chuqurroq kirib borgan sari kitobxonlar qalbiga ham shunday chuqurlikda singadi. badiiylik va badiiy asarning dasturiy shakllanishi bir-biridan u qadar uzoq bo‘lmagan hodisalardir. chunki har qanday badiiy matn dasturi faqat badiiylik talablari bo‘yicha quriladi va amalga oshiriladi. shuning uchun …

5 / 15

kitobxon yoki mutaxassis) adresatga yo‘naltirilganlik qonuni individullashtirish qonuni, yoki ijodiy originallik ijodiy umumlashtirish (sho‘ro adabiyotshunosligida tipiklashtirish). bu qonuniyatlar ayrim manbalarda badiiylik moduslari deb yuritiladi. v.tyupa yuqorida tilga olingan qonuniyatlarni hisobga olgan holda pafos turlari (qahramonlik, satira, yumor, fojiaviylik v.b.)ni hamda idillik, ironik, elegik modus turlarini farqlaydi. lekin san’at asarining badiiylik tabiatini o‘rganuvchi yagona qat’iy qoidani joriy qilib bo‘lmaydi. chunki estetik faoliyat turlari ko‘p bo‘lgani kabi har bir san’at asarining o‘ziga munosib tarzda belgilangan tashqi va ichki xususiyatlari doirasi bo‘ladi. bu jarayonni har bir adib o‘ziga kechirgani kabi har bir matnda badiiylik o‘ziga xos tarzda yuzaga chiqadi badiiylik qonuniyatlari zamon va makon kesimida o‘zgarishi ham mumkin. antik estetlar yaratgan badiiylik qonuniyatlari bilan gegel estetikasidagi badiiylikdan farq qilgani kabi sharq badiiylik tizimi g‘arbiy evropa badiiylik qonuniyatlaridan ham farqlanadi. badiiylik har bir milliy-estetik tajribadan kelib chiqqan holda ham o‘ziga xos jihatlar bilan boyishi mumkin savol va topshiriqlar badiiy adabiyot spetsifikasi deganda nimani tushunasiz? …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "badiiylik belgilari va xususiyatlari"

слайд 1 o‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi mirzo ulug‘bek nomidagi o‘zbekiston milliy universiteti seminar mashg’ulot mavzusi: badiiylik belgilari va xususiyatlari adabiyotshunoslikka kirish fanidan seminar mashg’uloti uchun taqdimot reja : badiiy adabiyot spetsifikasi. badiiylik belgilari. adabiyot – so‘z san’ati. so‘z san’atining vazifalari, xususiyatlari. badiiylik mezonlari. badiiy adabiyot “go‘zal, nafis” so‘zalaridan olingan sifat bo‘lib, badiiyatga, san`atga aloqador degan ma’noni bildiradi. badiiylik istilohi ancha keng qamrovli tushuncha bo‘lib, uning zamirida yangilikni anglatish, go‘zallikni his etish, ijodiy muloqot singari ma’nolar umumlashgan. adabiyotda badiiylik deganda, adabiy asarning o‘ziga xos xususiyati badiiy timsollarining mahorat bilan is...

This file contains 15 pages in PPTX format (5.4 MB). To download "badiiylik belgilari va xususiyatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: badiiylik belgilari va xususiya… PPTX 15 pages Free download Telegram