huquq normalarini sharhlash

DOCX 51.7 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

huquq normalarini sharhlash.docx reja: kirish............................................................................................................................3 asosiy qism: 1. huquq normalarini sharhlash tushunchasi……………………...………………….5 2. huquq normalarini sharhlashning turlari………………………………….….…..12 3. huquq normalarini sharhlash usullari………………………..….……………….16 4. huquq normalarini hajmiga ko’ra sharhlash………..……………………………22 5. huquq normalarini sharhlash hujjatlari…………….…………………………….26 xulosa………………………………………………….……………………………28 foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati…………………..……………………………30 kirish davlatimizning mustaqillikka erishuvi va o’zbekistonning o’z istiqlol hamda taraqqiyot yo’lini tanlashi mavjud ijtimoiy munosabatlar tizimida qator o’zgarishlarni joriy etdi. prezidentimiz i.a.karimov ta’kidlaganlaridek: «chuqur o’zgarishlar bizning hayotimizga shiddat bilan kirib bormoqda. sobiq ittifoqdagi respublikalardan birinchi bo’lib prezidentlik boshqaruvini joriy etgan ham, keng miqyosdagi islohotlarni amalga oshirish, jamiyatni tubdan o’zgartirish va yangilash yo’liga o’tib olgan ham bizning respublika bo’ldi»[footnoteref:1]. bunday o’zgarishlarning ijtimoiy munosabatlarni tartibga soluvchi huquq va uning ichki tuzilishiga ta’siri natijalarini ilmiy-amaliy jihatdan izohlab berish huquqshunoslar oldida turgan dolzarb vazifalardan biridir. [1: каримов и.а. «ўзбекистоннниг ўз истиқлол ва тараққиёт йўли» т.: «ўзбекситон», 1992. 5-б.] konstitutsiyamiz muqaddimasida e’lon qilingan pirovard maqsadimiz bo’lmish fuqarolik jamiyatiga asoslangan huquqiy davlatni barpo etish jarayoni ketayotgan bir paytda ushbu …

oshqa normativ-huquqiy hujjatlarni, har bir normani hayotda to‘g‘ri tatbiq qilish, qo‘llash, ya’ni ular bilan jamiyatda kishilar o‘rtasidagi turli ijtimoiy munosabatlarni tartibga solish muhimdir. buning uchun har bir tatbiq etiladigan huquqiy normaning mohiyati va mazmunini to‘g‘ri tushunib, anglab olish va sharhlash juda katta ilmiy va amaliy ahamiyatga egadir. huquqiy normalar hayotda to‘g‘ri qo‘llanib, ular orqali davlat organlari, korxonalar, muassasalar, tashkilotlar, mansabdor shaxslar va fuqarolar o‘rtasidagi turli ijtimoiy munosabatlar tartibga solinadi. shuning uchun huquqiy normani hayotda tadbiq etishda shu huquqiy norma bilan hal qilinadigan ishni har taraflama o‘rganish va ishni to‘g‘ri kvalifikatsiya qilish kerak. so‘ngra, fuqarolar va yuridik shaxslar o‘rtasidagi tegishli ijtimoiy munosabatlarni tartibga soladigan huquqiy normalarni sharhlash lozim. qonun va boshqa huquqiy hujjatlar matnidagi so‘z va iboralarni grammatik, mantiqiy va yuridik jihatdan talqin etish, tushunib olish muhimdir. bunda tadbiq etilayotgan huquqiy normaning, har bir moddaning ta’sir qilish doirasini belgilash, bular bilan tegishli munosbatlarni tartibga solish uchun siyosiy va yuridik malaka talab …

u bois, hayotda tatbiq etilayotgan huquqiy normalar bilan tegishli ijtimoiy munosbatlarni tartibga solish uchun birinchi navbatda bu huquqiy normaning ma’nosi va mazmunini aniqlash nihoyatda muhim ahamiyat kasb etadi. 1. huquq normalarini sharhlash tushunchasi huquqni sharhlash tushunchasi huquqshunoslikda alohida ahamiyat kasb etadi. shuningdek, sharhlash faqat yuridik fanlarga tegishli bo’lmay, balki yozma manbalar bilan ishlaydigan barcha ijtimoiy fanlarda ham qo‘llaniladi. sharhlashning tarix, adabiyotshunoslik va boshqa ijtimoiy fanlarda bilish va talqin qilish jarayoni sifatida tutgan o‘rni beqiyosdir. sharhlash iborasi lotinchada “interpretatsiya” iborasiga to‘g‘ri keladi. sharhlovchi subyekt esa interpretator deb ataladi. ijtimoiy fanlarda “sharhlash” kategoriyasi “talqin qilish”, izohlash”, “tushuntirish” kabi sinonim tushunchalar tarzida qo‘llaniladi. huquq normalarini sharhlash jamiyat huquqiy ongi va madaniyatining darajasi bilan bevosita bog‘liq. huquqiy madaniyatning yuksalib borishi turmushning barcha tomonlariga o‘z ta’sirini ko‘rsatishi demokratik huquqiy jamiyatga xos tabiiy qonuniyatdir.[footnoteref:3] jamiyatning huquqiy ongi esa ko’p jihatdan har bir alohida shaxsning va umuman jamiyatning huquqiy normalar, qonun talablarining ma’nosini to‘g‘ri tushunish qobiliyatini, binobarin, …

di. sharhlash – muayyan faoliyat, jarayon (aqliy-irodaviy, tashkiliy) bo’lib, u muayyan muddatda amalga oshadi. u o‘z ichiga ikkita mustaqil jihatni, ya’ni anglab olish (o‘zi uchun) va tushuntirish (boshqalar uchun) ni qamrab oladi.[footnoteref:4] [4: ўзбекистон юридик энсиклопедияси. нашр учун масъул р.а.мухитдинов ва б. –т.: адолат, 2010—704 б.] huquq normalarini sharhlash deganda davlat organlari, mansabdor shaxslar, jamoat tashkilotlari va alohida fuqarolaring huquq normalari mazmunini aniqlash, ularda ifodalangan davlat hokimiyati irodasi mazmunini ochib berishga qaratilgan maxsus faoliyatdir.[footnoteref:5] [5: odilqoriyev x.t. davlat va huquq nazariyasi. darslik. t.: “sharq”, 2009-y. ] huquq normalarini sharhlash murakkab, ko’p qirrali faoliyatdir. uni ikki jihatdan ko’rib chiqish mumkin: anglash (“o’zi uchun”) va tushuntirish (“boshqalar uchun”). huquqni sharhlash natijasida uning mazmuni, ijtimoiy vazifasi, amaliy ahamiyati aniqlanadi va tushuntirib beriladi. sharhlashning maqsadi qonun chiqaruvchi idoraning huquq normasida belgilangan irodasini ifodalash, huquq normasining asl mazmun-mohiyatini yoritish hamda huquq normasini yagona ma’noda, bir xilda tushunilishiga erishishdan iborat.[footnoteref:6] [6: o’sha joyda.] huquqni sharhlash jarayonida …

ayonida huquq normalari yaratilishining tarixiy-siyosiy sharoitlarini, maqsadi va ijtimoiy yo’naltirilganligini aniqlab olish lozim. huquq normasining asl ma’nosini ochib berishda asosiy e’tiborni matnga, uning muqaddimasiga, dispozitsiyasining mazmuniga qaratish hamda ushbu normaga o’xshash boshqa normalaring mazmunini ham tashkil etish lozim. sharhlashni keng ma’noda tushunishda, tabiiy yoki ijtimoiy hodisalarni tushunishda, tabiiy yoki ijtimoiy hodisalarni tushuntirishga qaratilgan har qanday bilish jarayoni nazarda tutiladi. tor ma’noda esa – so’zlar, iboralar, formula va ramzlarni, ya’ni tabiiy yoki sun’iy til belgilarini aniqlashtirishni anglatadi. huquqni sharhlash tushunchasi adabiyotlarda turlicha talqin etiladi. ba’zi bir mualliflar, huquqni sharhlash deganda—faqat huquq normasi mazmunini aniqlab olishni tushunsalar, boshqalar esa, huquqiy norma mazmunini tushuntirishni sharhlash deb hisoblaydilar. uchinchi yondashuv tarafdorlarining fikricha, huquqni sharhlash—huquq mazmunini ham aniqlash, ham tushuntirib berishdan iborat.huquqni sharhlash tushunchasini idrok etishda dastlabki ikki yondashuvda bir tomonlamalikka yo’l qo’yilgan. aslida, sharhlash—huquq mazmunini aniqlash va tushuntirib berishdan iborat murakkab ijodiy jarayon bo’lib, har ikki jihatning yagonaligida namoyon bo’ladi. [footnoteref:7] [7: x.t.odilqoriyev.davlatvahuquqnazariyasi.darslik. –t.: …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "huquq normalarini sharhlash"

huquq normalarini sharhlash.docx reja: kirish............................................................................................................................3 asosiy qism: 1. huquq normalarini sharhlash tushunchasi……………………...………………….5 2. huquq normalarini sharhlashning turlari………………………………….….…..12 3. huquq normalarini sharhlash usullari………………………..….……………….16 4. huquq normalarini hajmiga ko’ra sharhlash………..……………………………22 5. huquq normalarini sharhlash hujjatlari…………….…………………………….26 xulosa………………………………………………….……………………………28 foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati…………………..……………………………30 kirish davlatimizning mustaqillikka erishuvi va o’zbekistonning o’z istiqlol hamda taraqqiyot yo’lini tanlashi mavjud ijtimoiy munosabatlar tizimida qator o’zgarishlarni joriy etdi. prezidentimiz i.a.karim...

DOCX format, 51.7 KB. To download "huquq normalarini sharhlash", click the Telegram button on the left.

Tags: huquq normalarini sharhlash DOCX Free download Telegram