biologik xilma-xillik va uning shaklanishi

PPTX 20 pages 74.6 KB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 74.6 KB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

powerpoint presentation biologik xilma xilik va uning shaklanishi shaxnoza ravshanova 1. biologik xilma-xillik: ta'rif va ahamiyati 2. biologik xilma-xillikning shakllanish mexanizmlari 3. biologik xilma-xillikning saqlanishi va muhofazasi reja: reproduktiv izolyatsiya, masalan, xromosomalarning qayta tuzilishi kabi mexanizmlar orqali 1-3 million yil davomida yangi turlar paydo bo‘lishiga yordam beradi. allopatrik speatsiatsiya jarayonida, 20% ga yaqin genlarning ayrim populatsiyalarda yo‘qolishi yoki o‘zgarishi yangi turlarning genetik farqlanishiga olib keladi. izolyatsiya geografik jihatdan alohida populatsiyalarni hosil qiladi, bu esa 5-10 million yil ichida reproduktiv izolyatsiyaga va yangi turlar paydo bo‘lishiga olib kelishi mumkin. izolyatsiya va yangi turlar paydo bo'lishi antropogen omillar va xilma-xillik antropogen bosim natijasida invaziv turlar soni 15% ga oshdi, bu mahalliy ekosistemalarga salbiy taʼsir koʻrsatmoqda va bioxilma-xillikni kamaytirmoqda. oʻrmonlarning kesilishi, ifloslanish va iqlim oʻzgarishi kabi antropogen omillar tufayli genetik xilma-xillik 30% ga kamaydi. antropogen taʼsir natijasida 1000 dan ortiq oʻsimlik va hayvon turlari yoʻqolib ketish xavfi ostida, bu esa yer biosferasining barqarorligiga …

2 / 20

-ovqat xavfsizligi va iqtisodiy taraqqiyot uchun muhimdir. biologik xilma-xillik ekosistemaning barqarorligini ta'minlaydi, chunki turli xil turlar o'zaro bog'liq bo'lib, ekosistemaning funksiyalarini qo'llab-quvvatlaydi. genetik xilma-xillik, ya'ni turli xil genlarning mavjudligi, o'simliklar va hayvonlarning kasalliklarga chidamliligini va atrof-muhit o'zgarishlariga moslashuvchanligini oshiradi. mutatsiyalar va rekombinatsiyalar нуқтавий мутациялар, кичик днк бўлимларидаги бир ёки бир нечта нуклеотидларнинг ўзгариши, организм фенотипига кучли ёки заиф таъсир кўрсатиши мумкин, бу ўзгаришларнинг натижаси эса турли-туман бўлади. рекомбинация жараёнида хромосомаларнинг кроссинговер ҳодисаси орқали 2^23 тадан ортиқ турли гаметалар ҳосил бўлиши мумкин, бу биологик хилма-хилликни оширади. мутацияларнинг 90% дан ортиғи зарарли ёки нейтрал бўлиб, фақат 10% фойдали ўзгаришларни келтириб чиқаради, бу эволюциянинг секин ва тасодифий жараён эканлигини кўрсатади. ko'payish usullari va xilma-xillik aseksual ko'payish, 2 n formulasi bo'yicha, bir xil klonlarni hosil qiladi, ammo mutatsiyalar tufayli chekli xilma-xillik paydo bo'lishi mumkin. ko'payishning jinsiy usuli genetik rekombinatsiya orqali 10 6 dan ortiq turli xil gametalar hosil bo'lishini ta'minlaydi, bu esa katta bioxilma-xillikni …

3 / 20

dagi allellar sonining 5% dan kam bo'lishi genetik drift hodisasini kuchaytirib, ayrim allellar yo'qolib ketishiga va shu bilan biologik xilma-xillikning kamayishiga olib keladi. adaptiv radiatsiya archipelagic adaptativ radiatsiya, masalan, galapagos orollaridagi finchlarning 13 ta turga ajralishi, geografik izolyatsiya va tabiiy tanlanishning muhim rolini koʻrsatadi. adaptiv radiatsiya jarayonida 10 million yil ichida 500 dan ortiq yangi turlar paydo boʻlishi kuzatilgan boʻlib, bu ekologik boʻshliqlarning tez toʻlishiga misoldir. adaptiv radiatsiya natijasida yuzaga kelgan morfologik xilma-xillik, masalan, darwin’ning tuzmangilarining 15 ta turining turli xil tumshugʻ shakllariga ega boʻlishi, oziq-ovqat resurslarining turli xil boʻlishi bilan bogʻliqdir. biologik xilma-xillikni saqlash ўсимлик ва ҳайвонот дунёсининг 70% га яқини йўқ бўлиб кетиш хавфи остида бўлиб, биологик хилма-хилликни сақлашнинг устувор вазифа эканлигини тасдиқлайди. биологик хилма-хилликни сақлашда 1000 дан ортиқ ёнғоқ турларининг генетик ресурсларини муҳофаза қилиш ва улардан фойдаланиш бўйича халқаро ҳамкорлик муҳим аҳамият касб этади. биологик хилма-хилликни муҳофаза қилиш бўйича амалий чораларнинг самарадорлигини ошириш учун мониторинг ва баҳолаш …

4 / 20

ud deb taxmin qilinadi, ulardan atigi 1,2 millioni hujjatlashtirilgan bo'lib, bu katta noma'lum biologik boylikni anglatadi. o'simliklarning turlar xilma-xilligi, hayvonlarga nisbatan, taxminan 298,000 tur bilan, biomassaning taxminan 80% ni tashkil qiladi va yer sayyorasidagi hayotning muvozanatini saqlashda muhim rol o'ynaydi. tur xilma-xilligini aniqlashda genetik xilma-xillik ham muhim, chunki bitta tur ichida ham genetik jihatdan farq qiluvchi ko'plab populyatsiyalar bo'lishi mumkin va bu ularning atrof-muhit o'zgarishlariga moslashish qobiliyatini oshiradi. biologik xilma-xillik tushunchasi biologik xilma-xillikning uchta asosiy darajasi mavjud: genlar darajasi, turlar darajasi va ekosistemalar darajasi, har biri muhim ekologik funksiyalarni bajaradi. inson faoliyati tufayli 1 milliondan ortiq tur yoʻqolib ketish xavfi ostida, bu biologik xilma-xillikning kamayishiga va ekotizimlarning beqarorligiga olib keladi. biologik xilma-xillik yer yuzidagi 8,7 million turdan ortiq oʻsimlik, hayvon va mikroorganizmlarni, ularning oʻzaro munosabatlarini va genetik xilma-xilligini oʻz ichiga oladi. geografik omillar va xilma-xillik katta hududlarda, masalan, amazon oʻrmonida, turli xil ekologik nişalar mavjud boʻlib, bu yuqori darajadagi bioxilma-xillikni …

5 / 20

lishiga olib kelishi mumkin. neytral allellarga ta'siri, seleksiya bosimi yo'qligida, genetik sürüklenma natijasida populyatsiyaning genetik tarkibida sezilarli darajada o'zgarishga olib kelishi mumkin. neytral allellarga ta'siri, seleksiya bosimi yo'qligida, genetik sürüklenma natijasida populyatsiyaning genetik tarkibida sezilarli darajada o'zgarishga olib kelishi mumkin. biologik xilma-xillikning paydo bo'lishi tarixi kambriy portlashi (taxminan 540 million yil avval) biologik xilma-xillikning tez oʻsishi davri boʻlib, koʻplab yangi hayvon filumlarining paydo boʻlishi bilan tavsiflanadi, bu esa turli ekologik nishlarning egallab olinishiga olib kelgan. genetik drift, mutatsiyalar va tabiiy seleksiya kabi mikroevolyutsion mexanizmlar biologik xilma-xillikning shakllanishida muhim rol oʻynab, populyatsiyalar ichida va orasida genetik farqlarni keltirib chiqargan. biologik xilma-xillikning paydo boʻlishi 3,5 milliard yil avval, birinchi prokaryotik hujayralarning paydo boʻlishi bilan boshlangan va keyinchalik evolyutsion jarayonlar orqali murakkab koʻp hujayrali organizmlarga olib kelgan. iqlim o'zgarishi va xilma-xillik o'rtacha haroratning 2°c ga ko'tarilishi 15-37% quruqlikdagi o'simlik turlarining yashash joylarining yo'qolishiga olib kelishi mumkin, natijada biologik xilma-xillik keskin pasayadi. so'nggi 100 …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "biologik xilma-xillik va uning shaklanishi"

powerpoint presentation biologik xilma xilik va uning shaklanishi shaxnoza ravshanova 1. biologik xilma-xillik: ta'rif va ahamiyati 2. biologik xilma-xillikning shakllanish mexanizmlari 3. biologik xilma-xillikning saqlanishi va muhofazasi reja: reproduktiv izolyatsiya, masalan, xromosomalarning qayta tuzilishi kabi mexanizmlar orqali 1-3 million yil davomida yangi turlar paydo bo‘lishiga yordam beradi. allopatrik speatsiatsiya jarayonida, 20% ga yaqin genlarning ayrim populatsiyalarda yo‘qolishi yoki o‘zgarishi yangi turlarning genetik farqlanishiga olib keladi. izolyatsiya geografik jihatdan alohida populatsiyalarni hosil qiladi, bu esa 5-10 million yil ichida reproduktiv izolyatsiyaga va yangi turlar paydo bo‘lishiga olib kelishi mumkin. izolyatsiya va yangi turlar paydo bo'lishi antrop...

This file contains 20 pages in PPTX format (74.6 KB). To download "biologik xilma-xillik va uning shaklanishi", click the Telegram button on the left.

Tags: biologik xilma-xillik va uning … PPTX 20 pages Free download Telegram