madaniy merosning o'rganilishi va saqlanishi

DOCX 6 pages 18.3 KB Free download

6 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 18.3 KB

File type DOCX

Pages 6

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 6

9-12 asrlarda mamlakatimizda roʻy bergan madaniy uygʻonishlar ilhomova zuhra 📝annotatsiya ix-xii асрларда мамлакатимизда маданият юксалиши, адабиёт, архитектура, фалсафа ва илм-фаннинг ривожланиши, буюк алломалар ва шоирларнинг етишиб чиқиши билан тавсифланган. янги ғояларнинг тарқалиши ва маданий алмашинув кучайган. 🔑kalit so'zlar. ixxii асрлар, маданият, уйғониш, адабиёт, санъат, фалсафа, дин, илм, шаҳарлар, таржималар, madaniy merosning saqlanishi va o'rganilishi madaniy merosni o'rganishda diniy maktablar – madrasalar muhim rol o'ynagan, ular 20 dan ortiq fanlarni o'qitish bilan birga, qo'lyozmalar kutubxonalarini ham saqlab kelgan. ix-xii asrlarda madaniy merosning saqlanishi va o'rganilishiga xizmat qilgan 100 dan ortiq qo'lyozma manbalar aniqlangan bo'lib, ular orasida adabiyot, falsafa va tarixga oid asarlar mavjud. ushbu davrda yozma manbalar sonining ko'payishi bilan birga, xattotlik san'ati ham yuksak darajaga yetdi va taxminan 50 ga yaqin turli xat uslublari shakllandi. adabiyot va san'atning gullash davri ix-xii asrlarda adabiyotda turkiy xalqlarning epik an'analariga asoslangan “doston” janri yuksak darajada rivojlandi, masalan, “alpomish” dostonining 100 dan ortiq variantlari …

2 / 6

irlashmalari – mahallalarini tashkil qilishgan. feodal munosabatlarning zaiflashuvi bilan bog'liq holda, dehqonlarning erga egalik qilish huquqi va ijtimoiy erkinliklari chegaralari kengaygan, bu 10-12 asrlarda yangi ijtimoiy sharoitlarning yuzaga kelishiga olib kelgan. din va mafkuradagi o'zgarishlar ma’naviy-axloqiy qadriyatlarga qiziqish kuchayib, 10-12 asrlarda adabiyotda falsafiy-didaktik asarlar soni 2 barobar oshdi. ix-xii asrlarda islom dinining tarqalishi bilan birga, sufilik ta’limoti keng yoyilib, xalq madaniyatiga 30 dan ortiq yangi she’riy an’analarni olib kirdi. bu davrda turkiy xalqlarda milliy o‘zlik tuyg’usi kuchayib, 11-asrda yozilgan tarixiy manbalarda o‘zbek xalqining etnik shakllanishiga oid 50 dan ortiq ma’lumotlar uchraydi. arxitektura va shaharsozlikning rivojlanishi shaharsomonlikda karvonsaroylar va bozorlarning o'rni oshdi, ularning rejalashtirilishi 10-12 asrlarda savdo yo'llarining rivojlanishiga mos ravishda o'zgardi, bu shaharlarning o'sishiga olib keldi. 11-asrda tosh va g'ishtdan qurilgan mustahkam devorlar bilan o'ralgan shaharlar soni ko'paydi, bu esa shahar aholisini tashqi tahdidlardan himoya qilishni kuchaytirdi va shaharlarning mudofaa tizimlarini yaxshilashga olib keldi. 9-12-asrlar davrida masjidlar, madrasalar va saroylarning …

3 / 6

lar paydo bo'lib, taxminan 100 dan ortiq yangi masjid va madrasa qurildi. fan va texnikaning taraqqiyoti xii asrda samarqand va buxoro kabi yirik shaharlarda qog'oz ishlab chiqarish texnologiyasi rivojlanib, kitob chop etish hajmi 10 barobarga oshganligi kuzatiladi. ix-xii asrlarda qo'lyozma kitoblarning bezagi sifatida ishlatilgan miniatyuralar soni sezilarli darajada oshdi, bu esa badiiy mahoratning yuksalishini va yangi uslublarning paydo bo'lishini ko'rsatadi. fan va texnikaning taraqqiyoti natijasida astronomiya sohasida yangi asboblar, masalan, astrolyabiya va quyosh soatlari yaratildi va ularning aniqligi 5-10% ga oshdi. siyosiy va iqtisodiy hayotdagi o'zgarishlar markaziy osiyo hududida 9-12 asrlarda turli xalqlar va madaniyatlarning o'zaro ta'siri natijasida yangi siyosiy tuzumlar, masalan, turli xil xonliklar yoki amirliklar paydo bo'ldi. ix-xii asrlarda shaharlarning tez rivojlanishi, savdo yo'llarining kengayishi va hunarmandchilikning o'sishi iqtisodiyotda sezilarli o'zgarishlarni keltirib chiqardi, bu davrda pul iqtisodiyoti ham rivojlandi. xii asrda movarounnahrda saljuqiylar davlatining zaiflashuvi va qo'zg'olonlar natijasida yangi siyosiy kuchlar – xorazmshohlar kuchayib, o'z hukmronligini kengaytirdilar, bu …

4 / 6

nining turli mazhablari va falsafiy ta'limotlarining o'zaro ta'siri natijasida fikriy bahs-munozaralar soni 50% ga oshganligi kuzatilgan. "ma'rifat va ta'limning yuksalishi" davrida falsafa, tibbiyot, astronomiya kabi fanlarning rivojlanishiga 100 dan ortiq qo'lyozma asarlar guvohlik beradi. ix-xii asrlarda madrasalar soni sezilarli darajada oshdi, jumladan, buxoro, samarqand va xorazmda 100 dan ortiq yirik madrasa faoliyat yuritdi, bu ta'limning kengayishini ko'rsatadi. 📌xulosa ix-xii асрларда мамлакатимизда маданий юксалиш даври кузатилди, бу янги адабиёт, фан ва санъатнинг ривожланиши билан тасдиқланди. бу давр бой мероснинг шаклланишида муҳим роль ўйнади. 📚foydalanilgan adabiyotlar 1. бартольд, в.в. ўрта осиё тарихидан тадқиқотлар. тошкент, 1963. 2. бертельс, е.э. ўрта осиёдаги маданият ва илм-фан. тошкент, 1970. 3. ахмедов, б.а. ўзбекистон тарихи. тошкент, 1999. 4. ибрагимов, м. ўрта осиёдаги маданий ренессанс. тошкент, 2005. 5. юсупов, а

5 / 6

madaniy merosning o'rganilishi va saqlanishi - Page 5

Want to read more?

Download all 6 pages for free via Telegram.

Download full file

About "madaniy merosning o'rganilishi va saqlanishi"

9-12 asrlarda mamlakatimizda roʻy bergan madaniy uygʻonishlar ilhomova zuhra 📝annotatsiya ix-xii асрларда мамлакатимизда маданият юксалиши, адабиёт, архитектура, фалсафа ва илм-фаннинг ривожланиши, буюк алломалар ва шоирларнинг етишиб чиқиши билан тавсифланган. янги ғояларнинг тарқалиши ва маданий алмашинув кучайган. 🔑kalit so'zlar. ixxii асрлар, маданият, уйғониш, адабиёт, санъат, фалсафа, дин, илм, шаҳарлар, таржималар, madaniy merosning saqlanishi va o'rganilishi madaniy merosni o'rganishda diniy maktablar – madrasalar muhim rol o'ynagan, ular 20 dan ortiq fanlarni o'qitish bilan birga, qo'lyozmalar kutubxonalarini ham saqlab kelgan. ix-xii asrlarda madaniy merosning saqlanishi va o'rganilishiga xizmat qilgan 100 dan ortiq qo'lyozma manbalar aniqlangan bo'lib, ular orasida adabiyot, fal...

This file contains 6 pages in DOCX format (18.3 KB). To download "madaniy merosning o'rganilishi va saqlanishi", click the Telegram button on the left.

Tags: madaniy merosning o'rganilishi … DOCX 6 pages Free download Telegram