raqobat va manopoliya

PPTX 14 pages 72.7 KB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 72.7 KB

File type PPTX

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

powerpoint presentation raqobat va manopoliya ergashev diyorbek 1. oʻzbekistonda raqobat muhitini shakllantirish boʻyicha chora-tadbirlar va monopoliyaga qarshi qonunchilik 2. monopoliyalarning iqtisodiy asosi va ularning turlari 3. raqobatning mohiyati, shakllari, turlari va usullari reja: monopoliyalar tabiiy (kamyob resurslar), sun'iy (kartel, trest, konsertsium) va qonuniy (patent, mualliflik huquqi) turlarga boʻlinadi. oligopol bozorlarda bir nechta yirik korxonalar (masalan, 3-5 ta) narx va ishlab chiqarish hajmini belgilashda hukmronlik qiladi, bu esa raqobatni cheklaydi. monopoliyalar iqtisodiyotda 35% dan ortiq bozor ulushiga ega boʻlgan korxonalar sifatida belgilanadi, ba'zi oziq-ovqat mahsulotlari uchun bu koʻrsatkich 20% ni tashkil etadi. monopoliyalarning iqtisodiy asosi va ularning turlari raqobat turlari va ularning xususiyatlari oligopoliya 3-5 ta yirik korxona tomonidan nazorat qilinadi, ular oʻrtasida kuchli raqobat kuzatiladi yoki kelishuvlar mavjud boʻlishi mumkin. erkin raqobatda 100 dan ortiq kichik korxonalar oʻzaro raqobatlashuvchi koʻp sonli sotuvchilar mavjud boʻlib, ularning hech biri bozor narxini nazorat qila olmaydi. monopolistik raqobatda 20-30 ta korxona farqlanadigan mahsulotlarni ishlab …

2 / 14

qonunchilik va uni amalga oshirish uchun zarur boʻlgan chora-tadbirlar 1992-yilda "monopol faoliyatni cheklash toʻgʻrisida"gi qonun qabul qilinishi bilan boshlandi. oʻzbekistonda raqobat muhitini shakllantirish boʻyicha 35% dan ortiq bozor ulushiga ega korxonalar davlat reestriga kiritiladi, oziq-ovqat mahsulotlari uchun esa bu ko'rsatkich 20% ni tashkil etadi. raqobatni rivojlantirish va iste'molchilar manfaatlarini himoya qilish agentligi, monopoliyaga qarshi kurashish qoʻmitasi kabi tashkilotlar faoliyati raqobatni mustahkamlashda muhim rol oʻynaydi. raqobat va monopoliyaning iqtisodiyotdagi oʻrni monopoliya esa, aksincha, resurslarni noto'g'ri taqsimlanishiga, narxlarning sun'iy ravishda 15-25% ga oshishiga va iste'molchilar huquqlarining cheklanishiga olib kelishi bilan salbiy ta'sir ko'rsatadi. o'zbekistonda raqobat muhitini shakllantirish bo'yicha chora-tadbirlar va monopoliyaga qarshi qonunchilik 5-10 yil ichida iqtisodiyotga sezilarli ta'sir ko'rsatgan, shu bilan birga, hali ham rivojlantirishni talab qiluvchi jarayon hisoblanadi. raqobat bozor mexanizmining samaradorligini 20-30% ga oshirishi, narxlarni barqarorlashtirishi va iste'molchilar uchun tanlov imkoniyatlarini kengaytirishi bilan iqtisodiyotning umumiy o'sish sur'atlariga sezilarli ta'sir ko'rsatadi. raqobat va monopoliyaning ijtimoiy-iqtisodiy oqibatlari erkin raqobat sharoitida 20 …

3 / 14

minlash, davlat yordamining adolatli taqsimlanishiga qaratilgan, 20 dan ortiq bo'lmagan korxona bo'lgan tarmoqlarda 25% dan ortiq bozor ulushiga ega korxonalar monopoliya sifatida aniqlanadi. o'zbekistonda raqobatni rivojlantirish va monopoliyaga qarshi kurash bo'yicha bir qator qonunlar va davlat organlari (masalan, raqobatni rivojlantirish va iste'molchilar manfaatini himoya qilish agentligi) faoliyat ko'rsatadi, bu esa 20 dan ortiq korxona mavjud bo'lgan tarmoqlarda monopolistik faoliyatni cheklashga qaratilgan. aqshda 1890 yilda qabul qilingan sherman qonuni va keyinchalik qabul qilingan qo'shimcha qonunlar (kleyton, robinson-patman) monopoliyaga qarshi kurashning muhim qonunchilik asosini tashkil etadi va 35% dan ortiq bozor ulushiga ega korxonalarni monopoliya sifatida belgilaydi. kirish raqobat bozor mexanizmining 1-tarkibiy qismi bo'lib, u tovarlar va xizmatlarning 3 ta asosiy omiliga – sifati, narxlari va innovatsiyalariga ta'sir ko'rsatadi. bozor iqtisodiyoti sharoitida 2 ta asosiy omil – raqobat va monopoliya muammolari iqtisodiy rivojlanishning 1-darajali omili hisoblanadi, ularning o'zaro ta'siri va natijalari chuqur tahlil qilinishini talab qiladi. monopoliyalar resurslarning noto'g'ri taqsimlanishiga, iste'molchilar huquqlarining …

4 / 14

hujjatlari orqali himoya qilinadi, bu esa ma'lum bir davr uchun bir nechta yoki bitta korxona uchun monopol ishlab chiqarish huquqini ta'minlaydi. raqobatning mohiyati, shakllari, turlari va usullari raqobat kurashining 2 ta asosiy usuli mavjud: narx vositasidagi va narxsiz raqobat. narxsiz raqobatda sifat, xizmat va brend kabi omillar muhim rol o'ynaydi. raqobatning asosiy vazifalaridan biri - resurslarni eng samarali joylashtirish, ya'ni 3 ta omil - kapital, mehnat va yerni samarali taqsimlash. raqobat bozor sub'yektlari o'rtasidagi iqtisodiy manfaatlar to'qnashuvi bo'lib, 4 asosiy shaklga ega: erkin raqobat, monopolistik raqobat, oligopoliya va sof monopoliya. xulosa monopoliya esa, o'z navbatida, narxlarning sun'iy oshishiga, mahsulot sifati pasayishiga, 3 ta yangi raqobatchilarning kirib kelishiga to'sqinlik qilishga olib keladi. sog'lom raqobat muhiti iste'molchilarga 5 dan ortiq tanlov imkonini yaratadi, tadbirkorlik subyektlari esa samaradorlikni oshirishga majbur bo'ladi. bu esa butun iqtisodiyotning sog'lom rivojlanishiga zamin yaratadi. bozor iqtisodiyoti sharoitida raqobat va monopoliya muammolari iqtisodiy taraqqiyotning 2 muhim tarkibiy qismi sifatida …

5 / 14

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "raqobat va manopoliya"

powerpoint presentation raqobat va manopoliya ergashev diyorbek 1. oʻzbekistonda raqobat muhitini shakllantirish boʻyicha chora-tadbirlar va monopoliyaga qarshi qonunchilik 2. monopoliyalarning iqtisodiy asosi va ularning turlari 3. raqobatning mohiyati, shakllari, turlari va usullari reja: monopoliyalar tabiiy (kamyob resurslar), sun'iy (kartel, trest, konsertsium) va qonuniy (patent, mualliflik huquqi) turlarga boʻlinadi. oligopol bozorlarda bir nechta yirik korxonalar (masalan, 3-5 ta) narx va ishlab chiqarish hajmini belgilashda hukmronlik qiladi, bu esa raqobatni cheklaydi. monopoliyalar iqtisodiyotda 35% dan ortiq bozor ulushiga ega boʻlgan korxonalar sifatida belgilanadi, ba'zi oziq-ovqat mahsulotlari uchun bu koʻrsatkich 20% ni tashkil etadi. monopoliyalarning iqtisodiy asosi va ul...

This file contains 14 pages in PPTX format (72.7 KB). To download "raqobat va manopoliya", click the Telegram button on the left.

Tags: raqobat va manopoliya PPTX 14 pages Free download Telegram