arxiv hujjatlari tarixiy o'rganish

PPTX 20 pages 130.1 KB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 130.1 KB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

maruza:tarixni yoritishda muxim manba hisoblangan arxiv hujjatlarining o’rganilishi. maruza:tarixni yoritishda muxim manba hisoblangan arxiv hujjatlarining o’rganilishi. reja: 1. arxiv hujjatlarining tarixiy manba sifatidagi ahamiyati 2. arxiv hujjatlarini o‘rganish usullari va metodologiyasi 3. tarixiy tadqiqotlarda arxiv materiallarining qo‘llanishi. markaziy osiyo hududida qadimgi davrlarga oid bir qator arxiv majmu’a- to‘plamlari topilgan. masalan: eski niso arxivi (turkmaniston), ravatak arxivi (afg‘oniston), tuproqqal`a arxivi(xorazm) kabilar shular jumlasidandir. arxiv hujjatlarida parfiyoniy, xorazmiy, yunon-boxtariy va b. yozuvlardan foydalanilganki, bu qadimiy yozuv madaniyatning yuksakligini ko‘rsatadi. qoraqalpog‘istonning ellikqal`a tumanidan tuproqqal`a xarobalaridan topilgan iii-iv asrlarga taalluqli hujjatlar kompleksi fanga 1930 yillar oxirida ma’lum bo‘ldi. zarafshon daryosining yuqori qismida vii asr oxiri-viii asr birinchi choragiga oid sug‘d hujjatlarining ulkan arxivi topilgan. tarix fanida bu arxiv “mug‘ tog‘i sug‘d hujjatlari” nomi bilan ataladi. arablar bosqinidan keyin devonxona ish yuritish va arxivlashtirish ishlari yanada rivojlandi hamda kengaydi. ayniqsa, ma’muriy-xo‘jalik tizimi rivojlangan somoniylar davlatidagi davlat boshqaruvini alohida ko‘rsatish joiz. o‘z navbatida, bu mahkama hujjatchilik …

2 / 20

tlaqo mahfiylik kabi tamg‘lar ostida aksariyat hollarda turli fondlar hujjatlaridan ochiq, emin-erkin foydalanish mumkin emas edi. mustaqillik sharoitida, ya’ni 1999- yilda o‘zbekiston oliy majlisi tomonidan “arxivlar to‘g‘risida”gi qonunning qabul qilinganligi munosabati bilan respublika arxiv ishida jiddiy o‘zgarishlar sodir bo‘ldi. 2004 yilda respublika vazirlar mahkamasining 49-sonli “o’zbekiston respublikasida arxiv ishini boshqarishni yanada takomillashtirish to’g’risida”gi qarori qabul qilindi. qarorga muvofiq o’zbekiston respublikasi arxiv agentligi “o’zarxiv” tashkil qilindi. uning tarkibiga o’zbekiston respublikasi markaziy davlat arxivi, o’zbekiston respublikasi ilmiy-texnik va tibbiyot hujjatlari markaziy davlat arxivi, o’zbekiston respublikasi kino-foto hujjatlar markaziy davlat arxivi kiritildi. ushbu tuzilmaning qoraqalpoq respublikasi, viloyatlar, toshkent shahri hududiy boshqarmalari hamda qoraqalpoq respublikasi, viloyatlar va toshkent shahri davlat arxivlari hamda ularning filiallari tashkil etildi. mazkur 2004 yil 3 fevraldagi 49-sonli qarorga ilova sifatida “o’zarxiv” to’g’risida nizom qabul qilindi. nizom 4 bo’limdan iborat. i bo’lim “umumiy qoidalar”, ii bo’lim “o’zarxiv” agentligining asosiy vazifalari va funktsiyalari, iii bo’lim “o’zarxiv” agentligining huquqlari va javobgarliklari, iv …

3 / 20

uquqiy jihatlarini belgilab berdi (mustaqillik davrida qabul qilingan arxiv haqidagi hujjatlar qo’llanmaga ilova qilinadi). arxivshunoslikning o‘quv fani sifatida joriy etishdan maqsad – talabalarda sharqda, jumladan, markaziy osiyo mintaqasida arxivshunoslik va arxiv ishining yo‘lga qo‘yilishi arxiv materiallaridan tarixiy ma’lumotlar olish masalalari bo‘yicha tasavvur, bilim, ko‘nikma va malaka shakllantirishdir. fanning maqsqdi va vazifasi talabalarga markaziy osiyo mintaqasida qadimdan to hozirgacha iltimoiy, iqtisodiy, siyosiy, ma’muriy boshqaruv, davlatchilikda mahkamachilik ish yuritish tizimi, devonxona ish usullari va arxivlashtirish tarixini yoritishdan iborat; talabalarni devonxona va arxiv ishining taraqqiyot dinamikasi bilan tanishtirish; qadimgi zamon arxivlarining tarixiy funksiyalari haqida ma’lumot berish; arxiv haqidagi materiallar orqali manbashunoslikning muhim sohasi haqida bilim berish, davlatchilik jarayonlari rivojida arxivshunoslikning ahamiyatini ko‘rsatib berish bilan yosh tarixchi-sharqshunos kadrlarda arxiv tarixi faktlaridan o‘z ilmiy, va amaliy faoliyatlarida samarali foydalanish malakasi hamda ko‘nikmasini berish. arxivlar qadimgi davrdan boshlab shakllangan. markaziy osiyo mintaqasi miloddan avvalgi i ming yillikning birinchi choragidan, ya’ni ilk temir davridan boshlab hududiy davlatchilik …

4 / 20

h yuritish haqida gap ketganda, bu amaliyotda yozuv madaniyatining yuqori saviyasini belgilovchi alifboli yozuv tizimlaridan foydalanilgan va bu davr miloddan avvalgi birinchi ming yillikning o‘rtalaridan boshlangan. ma’lumki, ahmoniylar saltanati o‘rta osiyo va o‘rta sharq mintaqasining katta qismini ham o‘z tasarrufiga olgan. bu mintaqada ahmoniylar davlatida amal qilgan oramiy yozuvli hujjatchilik saqlanib qolmagan. biroq saltanat doirasiga kirgan parfiya, xorazm, sug’d va baqtriya o‘lkalarida tez orada oramiy yozuvi asosida mahalliy tillarga muvofiqlashgan yangi alifbolar paydo bo‘lgan. ayni shu alifbo tizimlarida yozilgan davlat hujjatlarini arxivlashtirish jarayoni miloddan avvalgi ming yillikning so‘nggi asrlarida va milodning i 9 asridan boshlab ko‘zga tashlanadi. jumladan, parfiya, kushon, xorazm, sug’d arxivlari fikrimizning dalili bo‘la oladi. ahmoniylar salatanatida amal qilgan oramiy yozuvli va oramiy tilli hujjatchilik arxivlari saltanatning g‘arbiy qismiga taalluqli bo‘lib, bizning mavzuimizdan tashqaridadir (bular elefantin arxivi - mil. avvalgi v asr, suza arxivi - mil av. vi asr, persepol arxivi - mil.av. v asr va boshqalar)1 . …

5 / 20

a mug‘ tog‘i sug‘d hujjatlari arxivi tariximizdagi kam o‘rganilgan sahifalarni to‘ldirishda muhim hisoblanadi. zarafshon daryosining yuqori oqimida sug’d hujjatlarining ulkan arxivi topilgan. tarix fanida bu arxiv “mug‘ tog‘i sug‘d hujjatlari” nomi bilan ataladi. arablar bosqinidan keyin devonxona ish yuritish va arxivlashtirish ishlari yanada rivojlandi va kengaydi. ayniqsa, ma’muriy-xo‘jalik tizimi rivojlangan somoniylar davlatidagi davlat boshqaruvini alohida ko‘rsatish mumkin. tarixdan ma’lumki, buxoroda ix-x asrlarda abu ali ibn sino foydalangan arxiv – kutubxona bo‘lgan. markaziy osiyoda arxivlar xi-xii asrlarda xorazm davlatida, keyinchalik oltin o‘rda, temuriylar, shayboniylar, ashtarxoniylar davrida ham mavjud edi. o‘rta asrlarda markaziy osiyo mintaqasidagi barcha davlatlarda devonxona ish yuritishi va arxivlashtirish ishi keng tarqalgan. jo‘ybor shayxlari arxivi, buxoro amiri qushbegi arxivi, xiva xonligining qozilik arxivi, turkiston general-gubernatorligi arxivi va boshqa arxivlar arxiv an’anasining davomiyligidir. arxiv hujjatlarining mazmuni va turlari arxiv hujjatlari — bu davlat, jamiyat va shaxslar faoliyatini aks ettiruvchi rasmiy yozma hujjatlar bo‘lib, ular quyidagi turlarga bo‘linadi: rasmiy hujjatlar (qarorlar, …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "arxiv hujjatlari tarixiy o'rganish"

maruza:tarixni yoritishda muxim manba hisoblangan arxiv hujjatlarining o’rganilishi. maruza:tarixni yoritishda muxim manba hisoblangan arxiv hujjatlarining o’rganilishi. reja: 1. arxiv hujjatlarining tarixiy manba sifatidagi ahamiyati 2. arxiv hujjatlarini o‘rganish usullari va metodologiyasi 3. tarixiy tadqiqotlarda arxiv materiallarining qo‘llanishi. markaziy osiyo hududida qadimgi davrlarga oid bir qator arxiv majmu’a- to‘plamlari topilgan. masalan: eski niso arxivi (turkmaniston), ravatak arxivi (afg‘oniston), tuproqqal`a arxivi(xorazm) kabilar shular jumlasidandir. arxiv hujjatlarida parfiyoniy, xorazmiy, yunon-boxtariy va b. yozuvlardan foydalanilganki, bu qadimiy yozuv madaniyatning yuksakligini ko‘rsatadi. qoraqalpog‘istonning ellikqal`a tumanidan tuproqqal`a xarobalaridan topilgan...

This file contains 20 pages in PPTX format (130.1 KB). To download "arxiv hujjatlari tarixiy o'rganish", click the Telegram button on the left.

Tags: arxiv hujjatlari tarixiy o'rgan… PPTX 20 pages Free download Telegram