ma’ruza: lokal boshqaruv shinalari (fieldbus)

PDF 5 pages 170.6 KB Free download

5 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 170.6 KB

File type PDF

Pages 5

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 5

21 – ma’ruza: lokal boshqaruv shinalari (fieldbus) tarmoqlar yil sayin har bir firma, kompaniya, ishlab chiqarish korxonasi va o‘quv muassasalari uchun zarur, sifatli ish dastgohi bo‘lib bormoqda. apparat va dasturiy vositalarni rivojlanishi, mukammaligi va shu bilan bir qatorda ko‘rini-shidangina soddaligi, ko‘pchilik foydalanuvchilar tarmoqlari o‘z kuchlari bilan o‘rnata oladigan darajaga keltirilgan. ayniqsa windows operatsion tizimining oxirgi versiyalarida ancha rivojlan-gan tarmoq vositalari mavjudligi maxsus tarmoq dasturlarini xarid qilishdan ozod qiladi. ammo har bir tarmoq bilan ishlovchi yoki tanishishni xohlagan foydalanuvchi mavjud adabiyotlardan qoniqa olmasligi mumkin. axborotni bir kompyuterdan ikkinchi kompyuterga uzatish muammosi hisoblash texnikasi paydo bo‘lgandan beri mavjuddir. axborotlarni bunday uzatish alohida foydalanilayotgan kompyuterlarni birgalikda ishlashini tashkil qilish, bitta masalani bir necha kompyuter yordamida hal qilish imkoniyatlarini beradi. bundan tashqari har bir kompyuterni ma’lum bir vazifani bajarishga ixtisoslashtirish va kompyuterlarning resurslaridan birgalikda foydalanish, hamda ko‘pgina boshqa muammolarni ham hal qilish mumkin bo‘ladi. oxirgi vaqtda axborotlarni almashish usullari va vositalarini ko‘p turlari taklif …

2 / 5

yoki bir-biriga yaqin joylashgan binolar-ninggina emas, balki bir shahar doirasidagi o‘lchamdir. boshqa bir tomondan olib qaraganimizda global tarmoq orqli (wan, wide area network yoki gan, global area network) bir xonada joylashgan ikki yonma-yon stoldagi kompyutrlar ham axborot almashinuvini amalga oshirishi mumkin, lekin ne-gadir bunday tashkil qilingan tarmoqni hech kim mahalliy tarmoq deb atamay-di. ikkita yaqin joylashgan kompyuterlarni interfeys orqali (rs232) kabel yordamida bog‘-lash mumkin, yoki hatto kabelsiz infraqizil kanal yordamida ham kompyuterlarni bog‘lash mumkin. lekin bunday bog‘lanish ham mahalliy tarmoq deb atalmaydi. balki, mahalliy tarmoq ta’rifi xuddi kichik tarmoq kabi bo‘lib,ko‘p bo‘lmagan kompyuterlarni bog‘lashdir. haqiqatdan, mahalliy tarmoq ko‘p hollarda ikkitadan to bir necha o‘nlab kompyuterlarni o‘z tarkibiga oladi. lekin, ba’zi bir mahalliy tarmoqlarning cheklangan imkoniyatlari ancha yuqori bo‘lib, abonent- larning soni mingtagacha yetishi mumkin. bunday tarmoqni kichik tarmoq deb atash, balki noto‘g‘ridir. ba’zi mualliflar mahalliy tarmoqni «ko‘p kompyuterlarni uzviy bog‘lovchi tizim», – deb ta’riflashadi. bu holda axborot kompyuterlardan kompyuterlarga vositachisiz …

3 / 5

alliy tarmoqqa ulangan kompyuterlar bir virtual kompyuter kabidir, ularning resurs-lari hamma foydalanuvchilar uchun bemalol bo‘lishi kerak bo‘lib, alohida olingan kompyuter resurslaridan foydalanishdan kam qulay bo‘lmasligi lozim. bu holda qulaylik deb birinchi nav-batda aniq yuqori tezlikda resurslarga bog‘lanish, ilovalar orasidagi axborot almashinuvini foy-dalanuvchi sezmagan holda amalga oshirilishidir. bunday ta’rifda sekin ishlovchi global tarmoq ham, keskin amalga oshiriladigan ketma-ket yoki parallel portlar ham mahalliy tarmoq tushun-chasiga to‘g‘ri kelmaydi. bunday ta’rifdan kelib chiqadiki, keng tarqalgan kompyuterlarning tezligi oshishi bilan, mahalliy tarmoq orqali uzatiladigan axborot tezligi ham albatta oshishi kerak. agar yaqin o‘tmishda axborot almashinish tezligi 1–10 mbit/s yetarli deb hisoblangan bo‘lsa, hozirda esa o‘rtacha tezlikdagi tarmoq 100 mbit/s tezlikda axborot uzata oluvchi tarmoq hisoblanadi. 1000 mbit/s va undan ham ortiq tezlikda axborot uzata oluvchi vositalar ustida ham aktiv ish olib borilmoqda. kam tezlikda aloqa o‘rnatish esa tarmoq shaklida ulangan virtual kompyuterning ishlash tezligini susaytiradi. shunday qilib, mahalliy tarmoqlarni boshqa har qanday tarmoqdan asosiy …

4 / 5

ta tezlikda va bexato axborot uzatilsa ham, tarmoq-dan foydalanuvchiga baribir tarmoq resurslaridan foydalanish uchun ma’lum vaqt kutishga to‘g‘-ri keladi. shunday qilib, mahalliy hisoblash tarmoqlarning (mht) farq qiluvchi belgilarini shakllantirish mumkin bo‘ladi:  axborotni katta tezlikda uzatish va yuqori tezlikda o‘tkazish imkoniyati mavjud bo‘lishi;  uzatish davrida xatolikning darajasi kamligi (yuqori sifatli aloqa kanallar). axborotlarni uza-tishda mumkin bo‘lgan xatolik ehtimoli 10-7 – 10-8 darajada bo‘lishi;  axborot uzatishning unumli va tez amalga oshiruvchi mexanizmi bo‘lishi;  tarmoqqa ulangan kompyuterlar soni chegaralangan va aniq bo‘lishi kerak. berilgan ta’rifdan kelib chiqadiki, global tarmoq mahalliy tarmoqdan quyidagilar bilan farq qiladi: cheklanmagan abonentga mo‘ljallangan va sifatli bo‘lmagan kanallardan ham foydalaniladi; axborot uzatish tezligi nisbatan kam, axborot almashish mexanizmi ham nisbatan tezlik bo‘-yicha kafolatlanmagandir. global tarmoqlarda eng muhimi aloqa sifati emas, balki aloqaning mavjudligidir. ko‘pincha kompyuter tarmoqlarining yana bir turi – shahar tarmog‘i (man, metropolitan area network) mavjudligini qayd qilishadi, odatda ular global tarmoqlarga yaqin bo‘lib, …

5 / 5

n har turdagi raqamli axborot uzatilishi mumkin: axborotlar, tasvirlar, telefon so‘zlashuvlari, elektron xatlar va h. k. tasvirlarni uzatish masalasi, ayniqsa to‘liq dinamik tasvirlarni uzatish tarmoqdan yuqori tezlik talab qiladi. odatda mahalliy tarmoqda quyidagi resurslardan: disk maydonidan, printerlaridan va global tarmoqqa chiqish im-koniyatlaridan birgalikda foydalaniladi. lekin bu imkoniyatlar mahalliy tarmoq vositalarining imkoniyatlarini bir qismidir. masalan, ular har turdagi kompyuterlararo axborot almashinuvini ham amalga oshiradi. tarmoq abonenti bo‘lib faqat kompyuter emas, balki boshqa qurilmalar ham bo‘la oladi. masalan printerlar, plotterlar. mahalliy tarmoqlar tarmoqning hamma kompyu-terlarida parallel hisoblash tizimini tashkil qilish imoniyatini beradi. bunday tizim murakkab matematik masalalarni yechishni ko‘p marotaba tezlashtiradi. shuningdek, mahalliy tarmoqlar yor-damida murakkab texnologik jarayonlarni ham boshqarish mumkin yoki bir vaqtning o‘zida bir necha kompyuter yordamida tadqiqot qurilmalarini ham boshqarish imkonini beradi. lekin xoti-radan chiqirish kerak emaski, mahalliy hisoblash tarmoqlarning ham ba’zi kamchiliklari bor. xodimlarni o‘qitishga, qo‘shimcha qurilmalarga, tarmoq dasturiy ta’minotiga, ulash kabellariga qo‘shimcha sarflanadigan mablag‘dan tashqari tarmoqni rivojlantirish, …

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ma’ruza: lokal boshqaruv shinalari (fieldbus)"

21 – ma’ruza: lokal boshqaruv shinalari (fieldbus) tarmoqlar yil sayin har bir firma, kompaniya, ishlab chiqarish korxonasi va o‘quv muassasalari uchun zarur, sifatli ish dastgohi bo‘lib bormoqda. apparat va dasturiy vositalarni rivojlanishi, mukammaligi va shu bilan bir qatorda ko‘rini-shidangina soddaligi, ko‘pchilik foydalanuvchilar tarmoqlari o‘z kuchlari bilan o‘rnata oladigan darajaga keltirilgan. ayniqsa windows operatsion tizimining oxirgi versiyalarida ancha rivojlan-gan tarmoq vositalari mavjudligi maxsus tarmoq dasturlarini xarid qilishdan ozod qiladi. ammo har bir tarmoq bilan ishlovchi yoki tanishishni xohlagan foydalanuvchi mavjud adabiyotlardan qoniqa olmasligi mumkin. axborotni bir kompyuterdan ikkinchi kompyuterga uzatish muammosi hisoblash texnikasi paydo bo‘lgandan beri ...

This file contains 5 pages in PDF format (170.6 KB). To download "ma’ruza: lokal boshqaruv shinalari (fieldbus)", click the Telegram button on the left.

Tags: ma’ruza: lokal boshqaruv shinal… PDF 5 pages Free download Telegram