korrupsiya tahlili

PDF 5 pages 301.5 KB Free download

5 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 301.5 KB

File type PDF

Pages 5

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 5

14-mavzu. global korrupsiya ijtimoiy madaniy inqiroz sifatida 1. korrupsiya tushunchasining mazmun mohiyati va namoyon bo’lish xususiyatlari. 2. korrupsiyaga qarshi kurashishda jahon tajribasi. kalit so’zlar: korrupsiya, davlat, manfaatlar to’qnashuvi, poraxo’rlik, jamiyat, qonun, burch, huquq, demokratiya. 1. korrupsiya tushunchasining mazmun mohiyati va namoyon bo’lish xususiyatlari. bugungi kunda korruptsiyaviy jinoyatchilikni nafaqat bizning davlatimizda, balki dunyoning ko’plab mamlakatlarida ham mavjud bo’lgan an’anaviy va keng tarqalgan jinoyat turi deb atash mumkin. korruptsiyaning kelib chiqish sabablari va oqibatlarini o’rganib chiqqan olimlarning fikriga ko’ra korruptsiya mamlakat iqtisodiyotining qulashi, davlat boshqaruvi va hokimiyatining yo’q bo’lishi, bozor islohotlarining buzilishi va jamiyatning huquqiy ongini jinoiy deformatsiyalanishiga olib keladi. har qanday murakkab ijtimoiy hodisada bo’lgani kabi, korruptsiya to’risida ham yagona kanonik ta’rif yo’q. lekin korruptsiyaning ko’plab ta’riflari mavjud. umuman olganda, korruptsiya (lotincha “corrumpere” so’zidan olingan bo’lib “buzmoq” ma’nosini anglatadi) mansabdor shaxsning o’ziga ishonib topshirilgan vakolatlari va huquqlaridan, belgilangan qonun va qoidalarga zid ravishda shaxsiy manfaatlari uchun foydalanishidir. ehtimol bu ta’riflarning ichida …

2 / 5

turgan va uning murojaati bajarilishiga katta yordam bergan. shuni alohida ta’kidlash lozimki, korruptsiya dastlab ko’proq axloqiy muammo sifatida ko’rilgan. xususan, jan-klod vake tomonidan yozilgan “korruptsiya. 1600-1770 yillarda florentsiyada axloq va hokimiyat” nomli kitobida korruptsiya davlat bilan emas balki inson tabiati bilan bog’liq holat ekanligini tushuntirishga harakat qilgan. qadimgi davrlarda davlat rahbarlarini sudyalarning korruptsiyaga qo’l urishi qattiq tashvishga solgan, chunki ular bu holat mulkni noqonuniy ravishda qayta taqsimlash va nizolarni qonunchilik doirasidan tashqarida hal qilishga intilish deb tushunganlar. din peshvolarining sudyalar (qozilar)ning poraxo’rlikka qo’l urishlarini qoralashlari bejiz emas. tomas gobbs yozganidek, korruptsiya bu har doim barcha jinoyatlarning ildizi bo’lgan va qonunlarning xo’rlanishiga olib kelgan. keyinchalik davlatning shtat birliklari mukammallashib, ma’muriy boshqaruv apparati paydo bo’ldi. hukmdorlarning buyrug’i bilan faqat belgilangan maosh bilan kifoyalanadigan amaldorlar faoliyat yurita boshladi. lekin amalda ba’zi amaldorlar o’z lavozimlaridan foydalanib, yashirin ravishda daromadlarini oshirishga urinib keldilar. umuman olganda jamiyatning rivojlanish tarixida har bir davlat o’zining huquqiy kontseptsiyasi, rivojlanish …

3 / 5

ликаси миллий хавфсизлигига таҳдид сифатида. диссертация. — т.: 2020. — б. 9. бмт томонидан коррупцияга берилган таърифлар: 1. мансабдор шахслар томонидан давлат мулкини ўғирлаш, талон-тарож қилиш ва ўзлаштириш; 2. ноқонуний фойда олиш учун ўз хизмат лавозимини суистеъмол қилиш; 3. ижтимоий бурч ва шахсий таъмагирлик, манфаатлар ўртасидаги зиддият o’zbekiston respublikasining “korruptsiyaga qarshi kurashish to’g’risida”gi qonunining 3-moddasida korruptsiyaga oid huquqbuzarlik va manfaatlar to’qnashuviga doir quyidagicha ta’rif berilgan, ya’ni korruptsiya – shaxsning o’z mansab yoki xizmat mavqeidan shaxsiy manfaatlarini, yoxud o’zga shaxslarning manfaatlarini ko’zlab moddiy yoki nomoddiy naf olish maqsadida qonunga xilof ravishda foydalanishi, xuddi shuningdek bunday nafni qonunga xilof ravishda taqdim etishidir88. yuridik entsiklopediyada ta’riflanishicha korruptsiya bu amaldor shaxslar o’zlariga berilgan lavozimlardan foydalanib, o’zining shaxsiy manfaatini o’ylab boylik orttirish maqsadida mamlakat qonunlariga zid keladigan har xil pora olish va pora berish jinoyatlari bilan shug’ullanishidir89. korruptsiyaning boshqa jinoyat turlaridan ajralib turadigan o’ziga xos belgisi shundaki, bu mansabdor shaxsning xatti-harakatlari va uning ish beruvchisi …

4 / 5

ptsiyaga qarshi xalqaro kurash to’g’risidagi hujjatida korruptsiyaga “shaxsiy maqsadlarda manfaatga erishish uchun davlat hokimiyatini suiste’mol qilish” sifatida ta’rif beriladi. ushbu tushuncha o’z ichiga poraxo’rlikni (shaxsni burch yuzasidan yo’ldan urish uchun mukofot berish), nepotizm (daromadli yoki foydali lavozimlarni qarindoshlar yoki “o’z odamlari” egallashiga homiylik qilish) va shaxsan foydalanish uchun ommaviy mablag’larni noqonuniy o’zlashtirishni o’z ichiga oladi90. korruptsiya tushunchasi aqsh olimlari tomonidan eng chuqur va har tomonalama o’rganilgan. amerikalik tadqiqotchilar korruptsiya muammosiga siyosiy arboblar, davlat apparati xodimlari, tadbirkorlar va boshqa shaxslarning boylik orttirish va o’z ijtimoiy mavqeini yuksaltirish maqsadlarida, shaxsiy, oilaviy yoki guruh manfaatlari yo’lida o’z rasmiy majburiyatlari va davlat vazifalaridan bosh tortish singari hodisa sifatida ta’rif beradi: mansabdor shaxsning rasmiy majburiyatlari va boshqa shaxslarning huquqlariga mos kelmaydigan qandaydir ustunlikni taqdim etish maqsadida sodir etiladigan qilmish; mansabdor shaxsning o’z maqomi yoki mavqidan boshqa shaxslarning majburiyatlari va huquqlariga qarshi maqsadlarda o’zi yoki boshqa shaxs uchun qandaydir ustunlikka erishish uchun noqonuniy va huquqqa ega …

5 / 5

t qilgan. jumladan, aqshdan bo’lgan xalqaro ekspert s.alatas korruptsiyani sinflarga ajratishda kooruptsiyaning oqibatlari va tarqalish ko’lami nuqtai-nazaridan ajratgan. uning fikricha korruptsiya uch sinfga ajratiladi: 1) korruptsiyaning nisbatan cheklangan turi. u asosan hokimiyatning yuqori bosqichida jamlangan bo’lib ijtimoiy hayotning barcha sohalariga keng ta’sir ko’rsatmaydi; 2) korruptsiyaning o’ta keng tarqalgan turi. jamiyatda deyarli barcha narsa pora yordamida hal qilinadi va hayotning butun sohalarini qamrab oladi; 3) korruptsiyaning bu turi ijtimoiy tuzumni butunlay vayron qiladi. yana bir amerikalik mutaxassis a.xaydenxaymer korruptsiyani sinflarga ajratishda jamiyat tomonidan korruptsiyaga nisbatan mavjud munosabatga ko’ra (unga chidash yoki uni ma’qulllamaslik) ajratadi. a.xaydenxaymer korruptsiyaning uchta turini sanab o’tgan. bular oq, qora va kulrang korruptsiyalardir. oq korruptsiya - bunga nisbatan jamoatchilik fikrida rozilik mavjudligini: bu harakatlar qoralanmasligini, ular mohiyatiga ko’ra mentalitetga singib ketganligini hamda muammo sifatida idrok etilmasliginini anglatadi. 88 ўзбекистон республикасининг “коррупцияга қарши курашиш тўғрисида”ги ўрқ-419сонли қонуни. 2017 йил 3 январ. 89 юридик энциклопедия . – тошкент: шарқ, 2001. …

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About "korrupsiya tahlili"

14-mavzu. global korrupsiya ijtimoiy madaniy inqiroz sifatida 1. korrupsiya tushunchasining mazmun mohiyati va namoyon bo’lish xususiyatlari. 2. korrupsiyaga qarshi kurashishda jahon tajribasi. kalit so’zlar: korrupsiya, davlat, manfaatlar to’qnashuvi, poraxo’rlik, jamiyat, qonun, burch, huquq, demokratiya. 1. korrupsiya tushunchasining mazmun mohiyati va namoyon bo’lish xususiyatlari. bugungi kunda korruptsiyaviy jinoyatchilikni nafaqat bizning davlatimizda, balki dunyoning ko’plab mamlakatlarida ham mavjud bo’lgan an’anaviy va keng tarqalgan jinoyat turi deb atash mumkin. korruptsiyaning kelib chiqish sabablari va oqibatlarini o’rganib chiqqan olimlarning fikriga ko’ra korruptsiya mamlakat iqtisodiyotining qulashi, davlat boshqaruvi va hokimiyatining yo’q bo’lishi, bozor islohotlarining ...

This file contains 5 pages in PDF format (301.5 KB). To download "korrupsiya tahlili", click the Telegram button on the left.

Tags: korrupsiya tahlili PDF 5 pages Free download Telegram