tafakkur va kasbiy maslahat

PDF 8 стр. 528,7 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 8
12-mavzu. tafakkur va kasbiy maslahat reja 1. tafakkur haqida umumiy tushuncha. 2. tafakkur turlari va shakllari. 3. tafakkur operatsiyalari va qonunlari 4.taffakurning individual xusussiyatlari va rivojlanishi 1.tafakkur haqida umumiy tushuncha tafakkur inson aqliy faoliyatining yuksak shaklidir. insonda tafakkur bo‘lganligi va tafakkur bilan chambarchas nutq bo‘lganligi tufayli u hayvonlardan farq qiladi, shu sababli u ongli mavjudotdir. inson o‘z atrofidagi olamda bo‘lgan buyumlar va hodisalarni ongli ravishda idrok qiladi. ongli ravishda eslab qoladi hamda esga tushiradi va ongli ravishda harakat qiladi. tafakkur atrofdagi olamni bilish qurolidir va inson amaliy faoliyatini vujudga kelishi uchun shartdir. biron narsa to‘g`risida tafakkur qilish jarayonida fikr paydo bo‘ladi, bu fikrlar insonning ongida hukm va tushunchalar shaklini oladi. tafakkurning bilish faoliyatidagi roli avvalo bizning idroklarimiz va fikrlarimizning voqelikka qanchalik muvofiq bo‘lishini, bo‘lar haqiqat yoki xato, chinmi yoki yolg`on ekanligini belgilashda o‘z ifodasini topadi. bunday tafakkur qilish eng oddiy amaliy voqelikda namoyon bo‘ladi. voqelikning sezgilardagi va idrokdagi in`ikosning o‘zi …
2 / 8
idagi bog`lanishlarni fikran, umumlashtirib, vositali yo‘l bilan aks ettirishga aytiladi. voqelik tafakkurda, idrok va tasavvurgina nisbatan chuqurroq va to‘laroq aks etadi. biz sezgi, idrok vositasi bilan bilib olishimiz mumkin bo‘lmagan narsa yoki hodisalarni, narsa yoki hodisalarning xususiyatlarini, ularning bog`lanish va munosabatlarini tafakkur vositasi bilan bilib olamiz. masalan: bizga ma`lumki, agar yorug`lik nuri shisha prizma orqali o‘tkazilsa bu nur spektorni etti rangiga ajralib ketadi. bu ranglarni biz idrok qilamiz (ko‘zimiz bilan ko‘ramiz). lekin fizikadan bizga shu narsa aniqki, bu nurlardan bo‘lak yana boshqa nurlar ham bor. bu nurlar infraizil, ul’trabinafsha nurlar deb ataladi. bu nurlarni biz ko‘rmaymiz. bunday nurlarni borligi tafakkur yordami bilan kashf qilingan. biz tasavvur qilishimiz mumkin bo‘lgan ko‘pgina hodisalar bor. biz bu hodisalar to‘g`risida faqat fikr yurita olamiz. tafakkur voqelikni umumlashtirib aks ettirishdir. biz ayrim narsalarni va hodisalarni, masalan, alohida stolni yoki stulni idrok qilamiz, tasavvur qilamiz, ammo umuman stol va stul to‘g`risida fikrlashimiz mumkin. umumlashtirish natijasida bir …
3 / 8
ayni vaqtda tafakkur yordami bilan bu hodisalarning bir - biriga qonuniy bog`lanishdagi chuqurroq sabablar va bundan kelib chiqadigan natijalar ochiladi. biz hodisalarning birin - ketin o‘tayotganligini qayd qilib qolavermaymiz, balki birinchi hodisa bo‘lgani uchun ikkinchi hodisa ro‘y berdi, undan keyingina hodisalarning har qaysisi (masalan, tovush) oldindan hodisa ro‘y berganligi uchun (qalam stolga urilgani uchun) sodir bo‘ladi, deb aniq qilib aytamiz va oldingi hodisaning ro‘y berganligi keyingi hodisaning muqarrar keltirib chiqarganligini anglaymiz. bu hodisalar ularning ma`lum bir vaqt ichida birin - ketin sodir bo‘lganligini idrok qilganimizdan tashqari ular o‘rtasida sabab - natija tariqasida bog`lanishi, ya`ni qonuniy bog`lanish bor, deb aniq qilib aytamiz. biz shu sabab - natija tariqasidagi bog`lanishning o‘zini bevosita idrok qila olmaymiz. uni sezgi organlarimiz vositasi bilan his qilolmaymiz, (ko‘rmaymiz, ushlab ko‘rmaymiz, eshita olmaymiz) balki shu bog`lanish borligini idrokimizga asoslanib turib fikr qilish yo‘li bilan topamiz. so‘ngra ayrim hodisalardagi sabab-natija bog`lanishlari ochilganligiga asoslanib, umumiylashtirish yo‘li bilan voqelikning umumiy qonuniyatlarini …
4 / 8
ldindan aytib beradilar. sharq mutafakkirlari jamiyat taraqqiyoti qonunlarini ochib berganlar. bu qonunlarni bilish ijtimoiy - siyosiy voqealarning qay tarzda borishini (bilish tufayli mumkin bo‘lmoqda) oldindan bilib turish imkoniyatlarini beradi. oldindan bilish muayyan maqsadni qo‘yishga va ana shu maqsadga muvofiq harakat qilishga imkon beradi. odamlarning hozirgi amaliyoti bizning xilma - xil mehnatimiz natijasini oldindan bilish tufayli mumkin bo‘lmoqda. mehnat faoliyati ayni vaqtda fikrlash faoliyati hamdir. tafakkur yo‘li bilan aniqlangan abstrakt - nazariy qoidalar inson amaliyotida sinovdan o‘tkaziladi, (tasdiqlanadi yoki rad qilinadi), voqelikni xuddi shu yo‘l bilan eng to‘g`ri va aniq bilib olinadi. tafakkur ongning voqelikni eng aniq, chuqur, to‘liq, umumiylashtirib va bevosita aks ettirishga (bilishga) qaratilgan faoliyatdir, asosan narsalarni bevosita sezishimiz va idrok qilishimiz mumkin bo‘lmagan bog`lanishlar va munosabatlarning aks etishidir. fikrlar, hukmlar va tushunchalar dastlab idrok va tasavvur asosida vujudga keladi. bu fikrlar xotirada mustahkamlanadi va so‘ngra tafakkurning yuksakroq va murakkabroq jarayonlari uchun material (asos) bo‘lib qoladi. har bir kishi …
5 / 8
afakkur faoliyati uchun avvalo analizatorning miyadagi uchlari o‘rtasida vujudga keladigan murakkab bog`lanishlar muhim ahamiyatga egadir. analizatorning bosh miya po‘stidagi uchastkalari bir - biridan keskin ajralgan holda emas, balki bir - biriga tutashib, bir - biri bilan chambarchas bog`lanib ketganligi sababli mazkur bog`lanishlarning vujudga kelishi osonlashadi. ikkinchi signal tizimida muvaqqat bog`lanishlar vujudga kelishi, yuqorida aytib o‘tilganidek, tafakkurning maxsus nerv -fiziologik mexanizmlaridir. bunda ikkinchi signal tizimining bog`lanishlari birinchi signal tizimidagi bog`lanishlarga tayanadi. i.p.pavlov ikkinchi signal tizimining ishi hamisha birinchi signal tizimi bilan o‘zaro o‘tkazish jarayonida hozir bo‘ladi, deb ta`kidlagan. ikkinchi signal tizimi asosida, birinchi signal bilan o‘zaro ta`sir qilish jarayonida “dastlab umuminsoniy empirizm”ni va nihoyat odamning o‘z tevaragida olamni va uning o‘zini bilish uchun oliy qurol bo‘lgan fanni yaratuvchi maxsus insoniy, oliy tafakkur voqe bo‘ladi. tafakkurning muayyan bir narsaga qaratilishi uchun nerv - fiziologik asos bo‘lgan orientirovka refleksi tafakkur jarayonlarida katta rol’ o‘ynaydi. tafakkur jarayoni insonning bilishga bo‘lgan ehtiyojlari, tevarak -atrofdagi olam …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 8 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "tafakkur va kasbiy maslahat"

12-mavzu. tafakkur va kasbiy maslahat reja 1. tafakkur haqida umumiy tushuncha. 2. tafakkur turlari va shakllari. 3. tafakkur operatsiyalari va qonunlari 4.taffakurning individual xusussiyatlari va rivojlanishi 1.tafakkur haqida umumiy tushuncha tafakkur inson aqliy faoliyatining yuksak shaklidir. insonda tafakkur bo‘lganligi va tafakkur bilan chambarchas nutq bo‘lganligi tufayli u hayvonlardan farq qiladi, shu sababli u ongli mavjudotdir. inson o‘z atrofidagi olamda bo‘lgan buyumlar va hodisalarni ongli ravishda idrok qiladi. ongli ravishda eslab qoladi hamda esga tushiradi va ongli ravishda harakat qiladi. tafakkur atrofdagi olamni bilish qurolidir va inson amaliy faoliyatini vujudga kelishi uchun shartdir. biron narsa to‘g`risida tafakkur qilish jarayonida fikr paydo bo‘ladi, bu fikrlar...

Этот файл содержит 8 стр. в формате PDF (528,7 КБ). Чтобы скачать "tafakkur va kasbiy maslahat", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: tafakkur va kasbiy maslahat PDF 8 стр. Бесплатная загрузка Telegram