islom dini va tarixi

PDF 25 стр. 523,4 КБ Бесплатная загрузка

25 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 523,4 КБ

Тип файла PDF

Страницы 25

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 25

11 - mavzu. islom dini va tarixi 1. islom ilohiyoti, uning asosiy aqidalari. kalom falsafasi. 2. islom dinining muqaddas manbalari. tasavvuf (sufizm) ta’limoti va tariqatlari. 3. islomdagi mazhablar va yo’nalishlar. 4.o’zbekiston allomalarining islom ta’limoti va dunyoviy fanlarni rivojlantirishdagi tarixiy xizmatlari. asosiy tushuncha va iboralar: din, islom, qur’on karim, hadis, ijmo’, qiyos, iymon, ehson, kalima, namoz, ro’za, zakot, haj, gina, sunna, kalom, shirk, kufr, qiyomat, jannat, do’zax, mo’’jiza, karomat, fiqhiy mazhablar, xorijiylar, “axbor”, hanafiylik, molikiylik, shofiylik, ijtihod, fatvo, tasavvuf, tariqat, ma’rifat, haqiqat, yassaviylik, kubroviylik. 3.1. islom ilohiyoti, uning asosiy aqidalari. kalom falsafasi johiliya (arab. – bilimsizlik, jaholat) – arablar tarixining islomdan ilgarigi davriga berilgan nom. johiliya tushunchasi qur’onning bir necha suralarida uchraydi. (“oli – imron”, 154; “moida”, 50; “azzob”, 33; “fath”, 26). atamaning paydo bo’lishiga muayyan sabablar bo’lgan. zero, islomdan oldingi arablarning ko’pchiligi “jahl” tuyg’usiga xos bo’lgan. bu boshqalarga nisbatan beshafqat va vahshiyona munosabatda bo’lishda o’z ifodasini topgan (qasos olish zarurati, …

2 / 25

’taloq), sa’lab (tulki), zib (bo’ri) va hokazo. fetishizm qadimgi arablarda asosan meteorit va vulqoniy toshlarni muqaddaslashtirish, ularga sig’inishda o’z ifodasini topdi. “johiliya” adabiyotida marhumlarning “joni” yoki “arvohi” haqida ko’plab rivoyatlar bor. ba’zi badaviy qabilalar qadimgi misrliklar singari inson vafotidan so’ng, uning “joni” yashashda davom etishiga ishonganlar. sharq uyg’onish davrining buyuk mutafakkiri abu nasr forobiy (873-950) “fozil odamlar shahri” risolasida shahar davlatini ikki toifaga: fazilatli madina shahri va fazilatsiz (jaholatli) madina shahriga bo’lib, ularning har biriga izoh berib o’tadi. forobiy “aholilarining diniy e’tiqodlari xurofiy, xato dunyoqarashlarga asoslangan shaharlarni jaholatdagi yoki adashgan shaharlar deymiz”78 deydi. fozillar shahrining ziddi bo’lgan shaharlar: 1. johillar shahri. qur’oni karim johiliya davridagi 2. benomuslar shahri. barcha salbiy, jaholat holatlariga 3. ayirbosh qiluvchilar shahri. barham berib, oilani mustahkamladi. 4. adashgan, zalolatdagi odamlar shahri. 78 форобий. фозил одамлар шаҳри. – т.: “янги аср авлоди”, 2016.- 261-бет. ислом динининг асл инсонпарварлик моҳиятини чуқур очиб бериш мақсадида биз азим пойтахтимиз тошкент …

3 / 25

stonda targ’ib etilgan. islom diniga e’tiqod qiluvchilar arabcha “muslim” (“sadoqatli”; ko’pligi “muslimun”) deb ataladi. “muslim”, “muslimun” so’zining boshqa xalqlar orasida o’zgacha talaffuz etish (masalan, forslarda – musalmon, o’zbeklarda – musulmon, qirg’iz va qozoqlarda – musurmon, ukraina va rossiyada – basurman) natijasida bu dinga e’tiqod qiluvilar turli nom bilan ataladi. lekin bularning ichida hozir musulmon iborasi keng tarqalgan. jahonda 1,77 millard (2017 y.) kishi islomga e’tiqod qiladi. musulmonlarning uchdan ikki qismining ko’prog’i osiyoda yashaydi va bu qit’a aholisining 20 foizdan ortiqrog’ini tashkil etadi. qariyb 30 foiz musulmonlar afrikaga to’g’ri keladi (qit’a aholisining deyarli yarmi). dunyoda musulmon jamoalari mavjud bo’lgan 120 dan ortiq mamlakatdan 35 tasida aholining aksariyat qismi musulmonlardan iborat. shimoliy afrika, g’arbiy osiyoning barcha mamlakatlari (kipr, livan, isroil mustasno), senegal, gambiya, niger, somali, afg’oniston, pokiston, bangladesh, indoneziya va boshqalar)da aholining 80 foizdan ortig’i musulmonlardir. bir qancha mamlakatlarda musulmonlar aholining 80 foizigachani tashkil qiladi (gvineya, mali, livan, chad, sudan). malaziya va …

4 / 25

амияти тарихий тараққиётининг маълум босқичида пайдо бўлган ижтимоий онг шаклларидан бири. ислом (араб, бўйсуниш, итоат этиш, ўзини аллоҳ иродасига топшириш) дини жаҳонда кенг тарқалган 3 диндан бири (буддизм ва христианлик билан бир қаторда). “ислом” сўзи маънолари 1. итоат ва бўйсуниш. 2. ихлос ва турли офатлардан саломат бўлиш. 3. сулҳ ва омонлик. 4. аллоҳ буюрган диний эътиқодга иймон келтириш. amerika qit’asi mamlakatlari (aqsh, kanada, afg’oniston, braziliya, gayana, surinam, trinidad va tobago)da, avstraliyada, fidji orollarida yashaydi.79 islomning paydo bo’lishi vi asr oxiri va vii asr boshlarida arabiston yarim orolida yuz bergan ijtimoiy-iqtisodiy ahvol bilan bevosita bog’liqdir. bu ijtimoiy-iqtisodiy ahvol: birinchidan, arablarning katta-kichik qabila va urug’larga bo’linib ketishi ular o’rtasidagi doimiy o’zaro urushlarning asosiy omiliga aylanganligi tufayli faqatgina vayronalik keltirmoqda edi. ikkinchidan, qo’shni davlatlar – vizantiya imperiyasi, sosoniy eroni va habashiston arabiston yarim orolida siyosiy birlikning yo’qligidan foydalanib doimiy ravishda bu o’lkaga hujum qilardilar. 3.1.2-chizma arab davlatini vujudga keltirish xalqning kuchini tashqi bosqinchilarga …

5 / 25

rablar makkani allohning qudrati bilan yaratilgan, muqaddas joy deb bayon etgan va aylantirgan. savdo-sotiq tufayli makka taraqqiyotining o’sishiga olib keldi. ammo janubiy arabistonni egallab turgan bosqinchi habashlar 570 yilda makkaga qarshi hujum qiladi, shahar aholisi shaharni tashlab ketishga harakat qilishadi. ammo quyidagi 2 muhim sabab makkani hujumdan saqlab qoladi: natijada (qur’onning “fil” surasida uning sabablari alloh qo’llab-quvvatlaganligi deb bayon etilgan). makkadagi quraysh qabilasi sharafli “al-ilohi”, xudo yorlaqagan qabila nomini oldi. makka zodagonlari ichida abad al-mutallib (muhammad payg’ambarning bobosi) habash lashkarboshchisi bilan uchrashganligi tufayli eng katta obro’ qozondi. u habashlardan kelgan o’ljaning talay qismini o’ziga oldi. bu yo’qsil qabiladoshlariga xayr-ehson qilish imkonini berdi. muhammad payg’ambar ajdodlari obro’si baland bo’lganligi tufayli ham bu muhim rol o’ynaydi. lekin evropaga o’tiladigan savdo yo’llari qaroqchilar tufayli makkani aylanib o’tishga majbur bo’lgan. natijada makka zodagonlari sudxo’rlikni kuchaytirgan. bunday ahvoldan qutulish yo’li arab qabilalarini birlashtirish asosida yagona, kuchli davlat barpo etish orqali jahon maydoniga chiqish edi. buni …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 25 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "islom dini va tarixi"

11 - mavzu. islom dini va tarixi 1. islom ilohiyoti, uning asosiy aqidalari. kalom falsafasi. 2. islom dinining muqaddas manbalari. tasavvuf (sufizm) ta’limoti va tariqatlari. 3. islomdagi mazhablar va yo’nalishlar. 4.o’zbekiston allomalarining islom ta’limoti va dunyoviy fanlarni rivojlantirishdagi tarixiy xizmatlari. asosiy tushuncha va iboralar: din, islom, qur’on karim, hadis, ijmo’, qiyos, iymon, ehson, kalima, namoz, ro’za, zakot, haj, gina, sunna, kalom, shirk, kufr, qiyomat, jannat, do’zax, mo’’jiza, karomat, fiqhiy mazhablar, xorijiylar, “axbor”, hanafiylik, molikiylik, shofiylik, ijtihod, fatvo, tasavvuf, tariqat, ma’rifat, haqiqat, yassaviylik, kubroviylik. 3.1. islom ilohiyoti, uning asosiy aqidalari. kalom falsafasi johiliya (arab. – bilimsizlik, jaholat) – arablar tarixining ...

Этот файл содержит 25 стр. в формате PDF (523,4 КБ). Чтобы скачать "islom dini va tarixi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: islom dini va tarixi PDF 25 стр. Бесплатная загрузка Telegram