tadbirkorlikning kelib chiqishi va rivojlanishining huquqiy asoslari

DOC 95,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1663321793.doc тадбиркорликнинг келиб чиқиши ва ривожланишининг ҳуқуқий асослари tadbirkorlikning kelib chiqishi va rivojlanishining huquqiy asoslari reja: 1. tadbirkorlikning kelib chiqish shart-sharoitlari 2. mulkni davlat tasarrufidan chiqarish va xususiylashtirishning huquqiy asoslari 3. xususiylashtirishning huquqiy jihatdan afzalliklari 4. xususiylashtirish usullari 5. xorijiy davlatlarda xususiylashtirish jarayoni tadbirkorlikning kelib chiqish shart-sharoitlari o‘zbekiston respublikasidagi turli shakldagi mulklar teng huquqiy mavqega ega bo‘lganligi va ana shu mulklarga nisbatan munosabatning tubdan o‘zgarganligi tadbirkorlikning kelib chiqishi va rivojlanishiga sabab bo‘ldi. prezident i. a karimov ta’kidlaganidek, «mulkchilik masalasini hal qilish bozorni vujudga keltirishga qaratilgan butun tadbirlar tizimining tamal toshi bo‘lib xizmat qiladi»[1]. bu bejiz aytilmagan, prezidentimiz bunda o‘zbekiston respublikasiningijtimoiy, siyosiy, huquqiy va ma’naviy jihatdan rivojlanishining asosiy mohiyati bevosita mulkka bo‘lgan munosabat bilan bog‘liqekanligini har tomonlama ilmiy tahlil qilib, ana shunday fikrga kelganligi shubhasiz. respublikamizda o‘tkazilayotgan iqtisodiy islohotlarning birinchi bosk^mvda asosiy diqqat-e’tibor mulkka bo‘lgan avvalgi munosabatni butunlay o‘zgartirish va bozorni shakllantirishga qaratildi. buni amalga oshirmay turib, tadbirkorlikni rivojlan-tirish, bozorni sifatli …

a alohida e’tibor berilmoqda. buning sababi-to mulkni xususiylashtirish jarayoni boshlaguniga qadar o‘tgan vaqg, ya’ni sobiqitgafoqbarpo etilganidan boshlab, u barham topguniga qedar ko‘plab turdagi mulklar markazlashtirilib, yagona davlat mulkiga aylantirildi. unga esa mulkning boshqa shakllaridan ustunlik berilib, umumxalq mulki deb e’lon qilindi. mulk umumiy bo‘lishi tufayli undan manfaatdor bo‘lish, ana shu mulk uchun kim qancha mehnat qilgani, kim qancha ulush qo‘shganiga qarab emas, balki barcha birdek foydalanishi, manfaatdor bo‘lishi bilan belgilandi. mazkur mavhum tushuncha kishilarda davlat mulkiga nisbatan xo‘jasizlarcha munosabatning shakllanishiga va mulkdan moddiy manfaatdor bo‘lish, uni ko‘paytirish, avaylab asrashga bo‘lgan qiziqishining so‘nib borishiga va umumxalq mulkining egasiz bo‘lib qolishiga olib keldi. endi bunday munosabat moddiy manfaatdorlikni, tadbirkorlikni amalga oshirishga, kishilardagi jo‘shqin ijodkorlikka gov bo‘ldi. buning sababi ishlab chiqarishni rivojlantiruvchi asosiy tarmokdagi chkkahokimlik mavqeini beruvchi hukumatning tartibog qoidalari yordamida davlat korxonalari doimo raqobatdan himoyalanib kelishidir. mazkur himoya yuqori tarif to‘siqlari hamda xorijiy raqobatni qisman cheklash yoki to‘liq oldini olishga qaratilgan o‘z …

shiga ham olib keldi. bundan tashqari foyda olishga moddiy qiziqishning yo‘qligi va samaradorlikning pastligi, boshqacha aytganda, ochiq raqobatdosh sharoitni yuzaga keltiruvchi intizomning yo‘qligi sobiq ittifoq davlat korxonalarining jiddiy va muntazam talofotlar ko‘rishiga sabab bo‘ldi. davlat tarmog‘i kamomadining katgaliga, turli qarzlar davlat korxonalari ko‘rsatgan samarasiz faoliyatning bevosita oqibati edi. davlat korxonalarining doimiy ravishda zarar ko‘rishi aksariyat hollarda zararni qoplash uchun hukumatni qarz olish yoki pul zarb etishga majbur qilardi. bular esa sarmoya ajratish ragbatini susaytirib, mablag‘ning davlatdan qochishiga sababchi inflyatsiyani yanada chukurlashtirdi. ma’lumki, sobiqshtifoqning markazlashgan rejalashtirish tizimi xar qanday iqgisodiy faoliyatni yoppasiga nazorat qilishta sharoit yaratdi. bu esa xususiy sektorning yo‘qolishiga olib keldi. mazkur tizimning faoliyat tajribasi shuni ko‘rsatdiki, markazlashtirilgan rejalashtirish sharoitida bozor aloqalari umuman ro‘yobga chiqmadi. natijada, ochiq bozor aloqalari rivojlanmadi, korxonalarda majburan o‘rnatiluvchi raqobatbardoshlik intizomi ham yo‘q bo‘ldi. markazlashgan rejalashtirishning bunday kamchiligi umuman barcha sohalarda ham qator jiddiy muammolarni keltirib chiqardi. markazlashtirilgan rejalashtirish tuzumida narxlarni bozorning o‘zi o‘rnatishi hukuk?shi …

nidan ziyod ishchi-xizmatchilarni ishga yollagan edi. bunday kafolat sababli ishchilar o‘z mexnati natijasidan qati nazar, ish haqi olishni bilishar edi. ya’ni davlat korxonalari o‘z ishining sifati uchun qayg‘urmaydigan ishchi-xizmatchilarni boqishga majbur edi. oqdbatda sobiq sotsialistik mamlakatlar sanoati rivojlangan yoki yak^shda oyokqa turib, ildamlab borayotgan boshqa qator mamlakatlardan orqada qola boshladi. chunki, markazlashtirilgan rejalashtirish sobiq ittifokda xalqaro bozor raqobatiga umuman dosh berolmaydigan ko‘plab sanoat korxonalarini yuzaga keltirgan edi. hozirgi kunda o‘zbekistonda iqgisodiy islohrtlar bunday korxonalarning aksariyat qismini yopilishdan saqlab qoldi. o‘tmishda markazlashgan rejalashtirish iqgisodi davom etayotgan ko‘pchilik mamlakatlar, shujumladan, boltiqbo‘yi davlatlari va rossiyada ishlab chiqarish inqirozi ayon ekanligiga qaramay, og‘ir sanoat sohasidagi yirik korxonalar bank kreditlarini olishi tufayli «cho‘kib» ketmaslikkm muvaffaq bo‘ldi. yuqoridatilga olingan davlatlarda kreditlarga barham berish korxonalar yopilishiga va ko‘plab odamlarning ko‘chada qolishiga sabab bo‘lar edi. ularga kredit berish esa inflyatsiyani yanada avj oldirdi. bu qiyinchiliklarga qo‘shimcha ravshssa davlat korxonalari ma’naviy eksirgan texnologiyalar markaziy yevropa hamda sobiq ittifoqsa jiddiy …

hammasi mulkka nisbatan bo‘lgan munosabatni boshqacha shaklda o‘zgartirishni taqozo etadi. shu maqsadda davlat o‘z mulkining bir qismini o‘z tasarrufidan chiqarib, xususiylashtirishga e’tiborni qaratdi. mulkni davlat tasarrufidan chiqarish va uni xususiylash-tirishda o‘zbekiston respublikasining 1991 yil 19 noyabrda qabul qilingan, 1993 yilda 7 mayda esa o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritilgan «davlat tasarrufidan chiqarish va xususiylashtirish to‘g‘risida»gi qonun muhim huquqiy hujjat bo‘ldi. unda mulkni davlat tasarrufidan chiqarib xususiylashtirish jarayoni huquqiy kafolatlandi. iqgisodiy islohotlarning birinchi bosqichida asosan kichik xususiylashtirish amaddatugallandi. davlat mulkini boshqarish va uni mulkchilikning boshqa shakliga aylantirishi uchun kerak bo‘lgan muassasalar tizimi, maxsus idoralar tuzildi. kichik xususiylashtirishda asosan davlatga qarashli savdo, aholiga maishiy xizmat ko‘rsatish, mahalliy sanoat korxonalarini xususiy va jamoa (shirkat) mulkiga aylantirish amalga oshiridsi. kichik xususiylashtirish asosan 1994 yilda deyarli tugallandi. hozirgi kunda xususiylashtirish jarayoni chuqurlashdi, ko‘lami esa kengaydi. bozor islohotlari natijasida xalqxo‘jaligida band bo‘lgan aholi umumiy miqsorining va hosil qilingan milliy daromadning 70 foizi, sanoat mahsulotining 53,5 foizi qishloq xo‘jalik …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "tadbirkorlikning kelib chiqishi va rivojlanishining huquqiy asoslari"

1663321793.doc тадбиркорликнинг келиб чиқиши ва ривожланишининг ҳуқуқий асослари tadbirkorlikning kelib chiqishi va rivojlanishining huquqiy asoslari reja: 1. tadbirkorlikning kelib chiqish shart-sharoitlari 2. mulkni davlat tasarrufidan chiqarish va xususiylashtirishning huquqiy asoslari 3. xususiylashtirishning huquqiy jihatdan afzalliklari 4. xususiylashtirish usullari 5. xorijiy davlatlarda xususiylashtirish jarayoni tadbirkorlikning kelib chiqish shart-sharoitlari o‘zbekiston respublikasidagi turli shakldagi mulklar teng huquqiy mavqega ega bo‘lganligi va ana shu mulklarga nisbatan munosabatning tubdan o‘zgarganligi tadbirkorlikning kelib chiqishi va rivojlanishiga sabab bo‘ldi. prezident i. a karimov ta’kidlaganidek, «mulkchilik masalasini hal qilish bozorni vujudga keltirishga qarat...

Формат DOC, 95,0 КБ. Чтобы скачать "tadbirkorlikning kelib chiqishi va rivojlanishining huquqiy asoslari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: tadbirkorlikning kelib chiqishi… DOC Бесплатная загрузка Telegram