marketing mohiyati, tamoyillari, maqsad va vazifalari

PDF 18 pages 443.7 KB Free download

18 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 443.7 KB

File type PDF

Pages 18

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 18

5 . marketing mohiyati, tamoyillari, maqsad va vazifalari 5.1. marketing tushunchasi va uning mohiyati marketing - bu bozorda samarali faoliyat ko‗rsatishning mujassamlashishidir. bu atama dastlab 1902 yilda aqshda paydo bo‗lgan, 20 yildan keyin esa bu atamadan jahonning ko‗pgina mamlakatlari foydalana boshladilar. marketing (―marketing‖) – ―bozor bilan bog‗liq faoliyat‖ ma‘nosini anglatadi. lekin bu tushunchaning ma‘nosi juda kengdir. marketing - ayirboshlash yo‗li bilan ehtiyoj va talablarni qondirishga yo‗naltirilgan inson faoliyatining turi, bozordagi barcha qatnashchilarning o‗zaro manfaatlariga asoslangan harakatlarini, talabni shakllantirish va qondirish uchun birlashtirishdir. dunyo amaliyotida marketing birdaniga paydo bo‗lgan emas. bu – ishlab chiqarish va sotishning maqsadi, vazifalari va rivojlanish uslublariga menedjerlarning ko‗p yillik evolyusion qarashlari natijasidir. marketing - murakkab, dinamik, ko‘p qirrali tushunchadir, bu esa marketingga tamoman universal tavsif berish mumkin emasligidan dalolatdir. so‘nggi yillarda chop etilgan marketingga doir adabiyotlarda marketingning juda ko‘p ta’riflari berilgan. ulardan ba’zi birlarini keltirishni lozim topdik. taniqli amerika olimi - marketolog f.kotler marketingning ta‘rifini quyidagicha …

2 / 18

rni istemolchilarning talabiga mos holda chiqarish orqali ularning talabini qondirish maqsadida o‗tkaziladigan chora-tadbirlar majmuidir‖. amerika marketing assotsiatsiyasining 1985 yilda marketingga bergan tarifi esa quyidagicha: ―marketingning mohiyati insonlar va tashkilotlar talabini qondirish maqsadida tovar va xizmatlar ishlab chiqarishni rejalashtirish va uni amalga oshirish, narx belgilash, tovarlar harakati va sotilishini uyushtirishdir‖. keltirilgan tariflardan ko‗rinib turibdiki marketing -serqirra jarayondir. shu bilan bir qatorda marketing bozor munosabatlari sub‘ektlarining biznes falsafasi, fikrlash strategiyasi va taktikasi faoliyati ekan desak xato qilmagan bo‗lamiz. demak, marketing bir vaqtning o‘zida ―ham mushohada va ham harakat jarayoni‖ ekan. hozirgi bozor iqtisodiyoti yuqori darajaga ko‗tarilgan mamlakatlarda marketing tamoyillari oddiy tovar ishlab chiqarishdan boshlab to murakkab texnologiyalargacha bo‗lgan jarayonlarda yaqqol ko‗rinmoqda .bugungi bozor iqtisodiyoti toboro chuqurlashib borayotgan sharoitda firmalar, korxonalar va boshqa bozor sub‘ektlarining raqobatga bardosh berib, samarali faoliyat ko‗rsatishining birdan-bir yo‗li marketing imkoniyatlaridan keng foydalanish ekanligi hech kimga shubha tug‗dirmaydi. mashhur iqtisodchi adam smit xviii asrning ikkinchi yarimidayoq o‗zining ―jamiyat boyligi‖ …

3 / 18

bu bozor uchun bo‗lgan raqobat kurashining o‗ziga xos xususiyatlarini aniqlashga olib keladi. bozor doirasida sabab-natija aloqalarini tahlil qilishning maxsus usullarini qo‗llab, xaridorlar talabi, ehtiyoji, didi va ta‘bi to‗g‗risida axborotlar topib, korxona va tashkilotlar, marketing konsepsiyasi u yoki bu tovarga va xizmatga xarid qiziqishini shakllantirish uchun iqtisodiy, tashkiliy, texnik va ijtimoiy yo‗nalishlarni tashkil qiladi. ular talabni mumkin bo‗lgan rivojlanish istiqbolini aniqlaydilar, uni maqsadli yo‗nalishini shakllantirish uchun qarorlar qabul qiladilar va ko‗rilgan tadbirlar samaradorligini albatta nazorat qiladilar. xarid masalaga marketingli yondashishdagi har tomonlama tahlilning o‗ziga xosligi, bozordagi yuz beradigan jarayonlarni hisobga olishgina emas, balki ishlab chiqarish korxonalari, tovarlarni yetkazib beruvchi vositachilar, ulgurji va chakana savdo korxonalari va ular bilan bog‗liq boshqa barcha tashkilotlarning bozor bo‗g‗inlari tizimidagi operativ va uzoq vaqtga mo‗ljallangan aniq maqsadlarini o‗zgarishini tahlil qilishdir. marketing xo‗jalikning ma‘lum bir tarmog‗iga, masalan ishlab chiqarishga yoki savdoga ta‘lluqli deb o‗ylash noto‗g‗ri bo‗lur edi. u bozorga xizmat ko‗rsatuvchi barcha xo‗jalik sub‘ektlarini o‗z ichiga oladi …

4 / 18

yotida bozor talabi umuman hisobga olinmas edi. marketing esa sotish uchun taklif qilinayotgan tovarning ham, unga almashinadigan va aholining turlicha bo‗lgan tabaqalarining daromadlariga asoslangan pul oqimining ham aniq manzilli bo‗lishini talab qiladi. marketingli qarorlar qabul qilish korxonalardan bozorga mumkin qadar moslashishni va davlat iqtisodiy siyosatiga to‗liq javob berish bilan birga, ishlab chiqarishning samaradorligi va foydaliligini oshirish, mehnat natijalaridan moddiy manfaatdorlikni oshirishga asoslangan, o‗zining rivojlanish strategiyasini ishlab chiqish va amaliyotga joriy qilishni har vaqt talab qiladi. nima uchun bunday qol sodir bo‗ladi? gap shundaki, marketingli yondashuvda qiymat qonuni va tovar ishlab chiqarishning boshqa iqtisodiy qonunlari qat‘iy amal qiladi. ana shu asosida faqat bozorgina tovar-pul almashinuvini ta‘minlaydi. ishlab chiqilgan moddiy boyliklar pul ekvivalentiga almashtirilmas ekan, ijtimoiy takror ishlab chiqarish tugallangan va to‗liq bo‗lmaydi va yangi ishlab chiqarish davri sikli boshlanishi o‗z-o‗zidan mumkin emas. eng kam xom-ashyo, materiallar, mehnat va moliya resurslari sarfi bilan talabni ko‗proq, to‗laroq qondirishga imkon beradigan marketing strategiyasining ma‘nosi …

5 / 18

bgina qolmay, balki talabga ta‘sir ham qilishdir. xo‗sh, bu ta‘sir qanday bo‗lishi kerak, boshqa mahsulotlar ishlab chiqarishga o‗tish va yangi talabni vujudga keltirish kerakmi? marketing faoliyatining bu aniq maqsadlarini - bozorda mavjud bo‗lgan vaziyatni hisobga olish bilan, xaridorlar qiziqish darajasi bilan, korxonaning o‗z iqtisodiy va sotsial vazifalari bilan, u yoki bu bozorga kirishi bilan aniqlanadi. shunday qilib, talab marketing maqsadini, shu bilan birga kerakli marketing strategiyasini tanlashga imkon beradi. 5.2. marketingning maqsad va vazifalari marketing sohasidagi adabiyotlarda asosan marketingning to‗rtta maqsadi keltiriladi. bular quyidagilar hisoblanadi: 1. mumkin bo‗lgan maksimal yuqori iste‘molga erishish. 2. iste‘molchilarning talabining maksimal qondirilishiga erishish. 3. iste‘molchilarga keng assortimentdagi tovarlarni tanlashiga imkoniyat yaratish. 4. aholi turmush darajasi sifatini oshirish. mumkin bo‘lgan maksimal yuqori iste’molga erishish. ko‗pchilik rahbarlar marketingning maqsadi - ishlab chiqarishning maksimal o‗sishi va korxonaning boyishida asosiy omil yuqori iste‘molga erishishni rag‗batlantirishda deb biladilar. bu fikrni boshqacha ifodalasak, odamlar qancha ko‗p sotib olsa va qancha ko‗p …

Want to read more?

Download all 18 pages for free via Telegram.

Download full file

About "marketing mohiyati, tamoyillari, maqsad va vazifalari"

5 . marketing mohiyati, tamoyillari, maqsad va vazifalari 5.1. marketing tushunchasi va uning mohiyati marketing - bu bozorda samarali faoliyat ko‗rsatishning mujassamlashishidir. bu atama dastlab 1902 yilda aqshda paydo bo‗lgan, 20 yildan keyin esa bu atamadan jahonning ko‗pgina mamlakatlari foydalana boshladilar. marketing (―marketing‖) – ―bozor bilan bog‗liq faoliyat‖ ma‘nosini anglatadi. lekin bu tushunchaning ma‘nosi juda kengdir. marketing - ayirboshlash yo‗li bilan ehtiyoj va talablarni qondirishga yo‗naltirilgan inson faoliyatining turi, bozordagi barcha qatnashchilarning o‗zaro manfaatlariga asoslangan harakatlarini, talabni shakllantirish va qondirish uchun birlashtirishdir. dunyo amaliyotida marketing birdaniga paydo bo‗lgan emas. bu – ishlab chiqarish va sotishning maqsadi, vaz...

This file contains 18 pages in PDF format (443.7 KB). To download "marketing mohiyati, tamoyillari, maqsad va vazifalari", click the Telegram button on the left.

Tags: marketing mohiyati, tamoyillari… PDF 18 pages Free download Telegram